San Lucas 12

1 BizÌi banitaê benê zë gula ga zë Jesús. Tantozi babdupa benê zë, barquidiêyaquëê laguedyiyaquëê. Naêra una Jesús rëbinëê yaca benê quienëê: âGapale cuidado bihuele ca rue yaca benê naca partido fariseo, danê nacayaquëê benê rlidza Diuzi de diêidzaê ladzazi. 2 Yugulu ta bë yaca benëê negachiêzi, decazide yezacalaon quieyaquëê lao Diuzi cabëê bëyaquëê. Ni tu ta bë yaca benëê raqueyaquëê chi nunu blëêë, decazide yezacalaon quieyaquëê lao Diuzi cabëê bëyaquëê. 3 Yugulu ca naca diêidzaê negachiê rna yaca benëê, huadyin dza yezacalaon quieyaquëê lao Diuzi cabëê diêidzaê unayaquëê. Lëzi yugulu diêidzaê raque yaca benëê diêidzaê negüiêo, huadyin dza inezi yugulu benëê cabëê diêidzaê unayaquëê. Ni ruêen diêidzaê quie nu benê reyaêalaê idzebiro (Mt. 10.26â31) Naê una Jesús: 4 âLeêe amigo quiaê, rniaê leêe: Biidzebile nu benê reêen guti leêe, como danê bëê bagutiyaquëê leêe, bira bide bihueyaquëê quiele. 5 Ta rniaê leêe nu benê reyaêalaê idzebile. Reyaêalaê idzebile Diuzi como danê de yelaê rnabëê quienëê yeziênëê yelaê neban quie yaca benëê, naê udzeênëê leyaquëê luêu guiê gabila. 6 ‘Lëscanê rniaê leêe: ¿Cala rutiêyaca benëê gaêyoê bguini daoê lao chopa dumi daoê lasi? Naê bizÌi laêacazi nacabaê bguini daoê bizÌu, biralaêadyiê Diuzi quieyacabaê. 7 Ta rniaê leêe, hasta guitzaê guichole nulaba Diuzi lao yuguluten. Biidzebile, zacaêrale lao Diuzi mazara ca yaca bguini daoê. Ni ruêen diêidzaê quie yaca benê birnë cule Jesucristo (Mt. 10.32â33; 12.32; 10.19â20) Naê una Jesús: 8 âTa rniaê leêe, nu benê rnë cule nëêëdiê lao yaca benê nitaê lao yedyi layu, lëzi nëêëdiê, bichi yugulu benëê, huaniaê cule leyaquëê lao yaca ángel quie Diuzi. 9 Pero nu yaca benê bichezilaêadyiê nëêëdiê lao yaca benê nitaê lao yedyi layu, lëzi nëêëdiê bichezilaêadyaê leyaquëê lao yaca ángel quie Diuzi. 10 ‘Nu benê rnëxiêibiê condre nëêëdiê, bichi yugulu benëê, ruêen lato yeziêzÌe Diuzi quieyaquëê. Pero nu benê rnëxiêibiê condre Bichi Be quie Diuzi, biyeziêzÌe Diuzi quieyaquëê. 11 ‘Cati usedyinyaquëê leêe lao naêa benê napa dyin luêu idaoê sinagoga, o chi lao naêa yaca juez, o chi lao naêa yaca benê rnabëê, bidëbile bi diêidzaê inale yequëbile yëbileyaquëê. 12 Cati idyin hora inale yequëbile yëbileyaquëê, caora naê huacalë Bichi Be quie Diuzi leêe bi inale yequëbile yëbileyaquëê. 13 BizÌi lado yaca benê naê, uzë tu benëê unëê rëbinëê Jesús: âMaestro, aguti xuzaê. Gudyi benê bichaê gunnëê ta de quie xuzaê ca tu ta reduêuledaê siêa. 14 Naêra una Jesús rëbinëê lëbëê: âRniaê luëê, binacan dyin quiaê para huaêa laze quiele quie ta de quie xuzile. 15 Lëscanê unëê rëbinëê leyaquëê: âGapale cuidado ta bisaêlaêadyiêle ta de lao yedyi layu, como danê nacaran belao quiele gataê yelaê neban quiele tuzioli, cala ca ta saêlaêadyiêle ta de lao yedyi layu. 16 Naêra una Jesús tu ejemplo cani: âUzu tu benê uñaêa. Guzanëê lao yu quienëê. Lega guca usecho quienëê. 17 BizÌi benê uñaêa guquëê pensari unëê: “¿Ca bizÌi huaê? Bide ga udziêa usecho quiaê, danê lega gucana." 18 Lenaê guquëê pensari unëê: “Banezdaê ca ta huaê. Uquinugaê yuêu ga udziêa usecho, bigaquen. Lenaê hueraê tazÌera tacuenda gaquen ga udziêa usecho quiaê len yugulu ta de quiaê." 19 Lëscanê guquëê pensari unëê cuinzinëê: “Lega guca usecho quiaê. Huaquen lao zë iza. Quie lenaê abdyin hora yezilaêadyaê, zuaê contento, yoêogaê, gaohuaê." 20 Pero naê una Diuzi rëbinëê benê uñaêa: “Benê tondo luëê, naêayela gatioê. Naê yugulu ta de quioê, ¿nuzÌi gaca quie len?" 21 Canaê nacan quie benê uñaêa chi rcuezanëê quiëê cuinzinëê dza rdanëê lao yedyi layu. Naê bizÌi Diuzi rlëêënëê lëbëê benê yëchiê gula. 22 Beyudyi una Jesús canaê, unëê rëbinëê yaca benê quienëê: âCon ca rniaê leêe, bidëbile ga zaê ta gaole. Bidëbile ga zaê ta gacole. 23 Nacaran belao hue quiele xtiêidzaê Diuzi dza rdale lao yedyi layu, cala ca ta idëbile ga zaê ta gaole, ta gacole. 24 Ulenaêcara ca raca quie yaca bguini. Birazaraênyacabaê, biruerëyacabaê ga udzeêyacabaê ta gaobaê, denê rgaocazi Diuzi leyacabaê. Naê bizÌi leêe, ¡zacaêrale ca yaca bguini! 25 Nitu nitule, baêalaêcazi rdëbitzeguele, bisaqueê udaêrale ni itu hora ta yezurale lao yedyi layu bëê beya dza quiele. 26 Naê chi ni ilëêëtiê bisaqueê udaêrale yezurale lao yedyi layu bëê beya dza quiele, ¿bixquienê rdëbile ga zaê ta gaole, ga zaê ta gacole? 27 ‘Ulenaêcara ca reêeni yaca yo. Birueyacan dyin, biraêaban yëla. Naê bizÌi rniaê leêe, ni rey Salomón, baêalaêcazi guconëê laêariê tzaoê, laêariê baquitu, bibetilan lëbizi yelaê baquitu quie yo. 28 Cabëê rue Diuzi rapëê yo ta de lao layëla, baêalaêcazi gaca tu chopa dza huabidyin tzuêun laguiê tzeina, canaê huaparë Diuzi leêe, pero mazara leêe, benê rdëbi ga zaê ta gaole, ga zaê ta gacole. 29 Quie lenaê, bitale idëbile quilole ga zaê ta gaole, ga zaê ta yoêole. 30 Bihuele canaê, danê canaê rue yaca benê rda lao yedyi layu, rdëbiyaquëê bi ta gataê quieyaquëê. Pero zucazi Xuziro Diuzi, rnëêë leêe, banezinëê bi ta rdzioguele. 31 Ta nacaran belao hue quiele inaole xneza Diuzi, lëcanaê gunnëê lao yugulute ta rdzioguele. Una Jesús ga reyaêalaê gataê yelaê uñaêa quiero (Mt. 6.19â21) Naê una Jesús: 32 âBidzebile, nacale ca quie becoê zÌiêilaê quiaê, bia napaê. Baêalaêcazi naca tu chopale, lega redaohue Xuziro Diuzi gunnëê lato yedyinle ga zunëê rnabëênëê. 33 Ulegutiê ta de quiele. Dumi danê gutiêle ta de quiele, naê ulehueên benêbide quie. Canaê huacara tadyaêa quiele guibá, gun Diuzi quiele ta de guibá. Naê ta gataê quiele guibá, bisaqueê cuan benëê len, nica nu tzuêu udyiaguiê len. 34 Con ga reêenle gataê yelaê uñaêa quiele, chi lao yedyi layu, chi guibá, lenaê uluêen ca bi pensari racale, chi quie cuinzile, chi quie Diuzi. Reyaêalaê suro puesto cuezaro yeguida Cristo Naê una Jesús: 35 âUlesu listo, ulehue ca rue benê rugaêalaê lámpara quie, barbezëê chi benê idyin zÌan yuêu. 36 Reyaêalaê huele ca rue benê zu rapa zÌan yuêu quie xaêne, benê rbeza bëê yedyin xaênnëê ganê tzioguëê ga raca huetzaganaê. Rbezëê ulidza xaênnëê lëbëê ruêa yuêu ta isaloguëê ta yeyuêu xaênnëê. 37 Tahuen gula naca quie benê rapa yuêu bëê yedyin xaênnëê, ilëêënëê zuëê, rnëêë birasinëê. Lëlenaê nacan tali rniaê leêe, cuin xaênnëê huabëchinëê lëbëê lao mesa, hueênëê laze ta gao benê rapa yuêu. 38 Lëzi tahuen gula naca quie benê rapa yuêu chi zuëê rnëêë birasinëê bëê yedyin xaênnëê, baêalaêcazi du gatzo yela, baêalaêcazi du bala. 39 Uzënagale ca rniaê leêe ni. Chi tu benê xanê yuêu ineziguëê bi hora idyin benê uban, naêra sunëê inëêë bigasinëê, bihuëênëê lato ta tzuêu benê uban luêu yuêu ta cuannëê ta de quienëê. 40 Naê bizÌi leêe, ulesu listo cuezale yeguidaê, como danê caora bibi pensari racale yeguidaê, lao durpendizi yeguidaê lao yedyi layu nëêëdiê, bichi yugulu benëê. 41 Naêra una Pedro rëbinëê Jesús: â¿Señor, unëloê diêidzaê ta nacan irupa iyunala para nëtoêzi o chi unëloên lao duzÌetela? 42 Naêra una Jesús rëbinëê lëbëê: âRniaê diêidzaê ta nacan irupa iyunala para nutezi benê rioñeêe, para nutezi benê ruzu diêidzaê ca rna xaênnëê. Lëbenê naê hue xaênnëê ladyinaêanëê ta inëêë benê nitaê zÌan yuêu quienëê ta hueênëê ta gaoyaquëê caora idyin hora gaoyaquëê. 43 Tahuen gula gaca quie benê zu rapa yuêu quie xaênnëê, chi bëê yedyin xaênnëê ilëêënëê rzuguëê diêidzaê con canê gudyinëê xaênnëê lëbëê. 44 Tali ca rniaê, benê naca xanê yuêu, hueênëê ladyinaêa yugulu ta de quienëê lao naêa benê udapa yuêu quiëê. 45 BizÌi chanê benê zu rapa zÌan yuêu quie xaênnëê, chi racanëê pensari huadzë xaênnëê biyedyinnezëê, chi sulaonëê tilalënëê inëlënëê yaca benê rue dyin zÌan yuêu quie xaênnëê, chi sulaocalanëê gaonëê yoêonëê xudyinëê, 46 naêra bëê yedyin xaênnëê dza birbezëê yedyin xaênnëê, hualëêënëê canê ruenëê, huenëê lëbëê tu castigo huala gula, iseêelëê lëbëêta tzionëê lado yaca los demás benê bibzu diêidzaê quiëê. 47 ‘Nu benê zu lao xaênnëê nezinëê ca ta reêen xaênnëê huenëê, denê bibzunëê diêidzaê huenëê ca guêun xaênnëê, huataê castigo huala gula quienëê. 48 Pero nu benê zu lao xaênnëê, pero binezinëê ca ta reêen xaênnëê huenëê, pues baêalaêcazi reyaêalaê gataê castigo quienëê cabëê bënëê, pero danê biunezinëê canê bënëê, yubëêëzi castigo gataê quienëê. Nu benê bëê Diuzi tazÌe, lëlëbëê yenaba Diuzi yeyuêenëê tazÌera. Lëscanê nu benê pcaên Diuzi tazë lao nëêë, lëlëbëê yenaba Diuzi usedyinnëê tazëra lao nëêë. Una Jesús huaro yaca benëê chopa cueê (Mt. 10.34â36) Naê una Jesús: 49 âNëêëdiê bidaê ta cuëchaê ca quie guiê lao yedyi layu. Lenaê reêentzeguedaê gaêalaên naêa. 50 Bazaê dza gatiaê lëêë yaga cruzo. Lega rutëbin nëêëdiê rbezaê bëê yeyudyi gatiaê. 51 Naê rniaê leêe, ¿raquele bidaê lao yedyi layu ta bira gataê zëdi huedila quiele? Rniaê leêe, cala lenaê bidaê, dechanê bidaê ta iro chopa cueê yaca benê nitaê lao yedyi layu. 52 Ga sulaon naêa, ga sulaon quie dza zazaêra. Huaca quie lao gaêyoê benê nitaê zÌan yuêu, huaroyaquëê chopa cueê. Tzonayaquëê huaca condre quie chopayaquëê. Naê ichopayaquëê huaca condre quie tzonayaquëê. 53 Huaca xuzi zÌnaê xcuidiê condre quie zÌiêiyaquëê. Naê huaca zÌiêiyaquëê condre quie xuzi zÌnaêyacabiê. Huaca zÌnaê beêmbyu condre quie zÌualidyinëê. Naê huaca zÌualidyinëê condre quie benê gula quiebiê. 54 Naêra una Jesús rëbinëê yaca benê nitaê naê: âCati rlëêële rasa beo ga reguin obidza, lenaê inale huen nisayo, naêra huen cabëê nale. 55 Lëzi cati rlëêële bazaê be tzalaê ga reguin obidza, lenaê inale huen zÌla, naêra huen cabëê nale. 56 Leêe benê rlidza Diuzi de diêidzaê ladzazi, banezile huele pensari canê hue beo len canê hue be, ¿naê bixquienê binezile huele pensari canê raca quiele dza rdale lao yedyi layu? Reyaêalaê yegaêntzaêolëro benê reyaêalaêro quie (Mt. 5.25â26) Naê una Jesús: 57 â¿Bixquienê biracale pensari ca naca tali ca reyaêalaê huele? 58 Chi zu tu benê reyaêalaêle quie, naê reêennëê quizÌole quienëê uquiëênëê leêe lao benê napa dyin, ruen zi yegaêntzaêole laonëê tu neza tu binedyinle lao benê napa dyin. Chi baziolëlenëê lao juez, hue juez mandado udzeê policía leêe luêu dyiguiba. 59 Naê rniaê leêe, gabi yerole hasta que quizÌole yugulute ca ta reyaêalaêle.