Matyu 13

1 Ant tenda ei kÊn, Jisas murum manga ni, wak ropa mba, num Galili ei nga ÊldÊ ila, ik mbo endÊmba ei nga, murum kona ila wamp minal ok, num pelingina wamp nimbÊ, nu ÊldÊ ila mondpa kelpa, elim mba nu kanu kat titim kÊⱡ ila, rukÊr mba pol ila murum. 3 Ila moⱡpa wamp mbÊ, ik minal mbo inditim. Ik ek mbÊ mint ropa nitim. Ik ek ti, ropa nimba mel, “TÊnggÊt kÊn, wu ti pana ila wit mong mbo mundimp nimba purum. 4 Wit mong mbÊ, mepa andpa ndanda ndupa munduⱡnga mat ni, nombuⱡa ÊldÊ ila titim nimbÊ, kÊi ndi ok norung. 5 Wit mong mat, ku pol ila mana mba, mÊi wei wei etpa titim ila, tÊkrÊpa mÊlÊ ropa oⱡa urum. 6 Wote ant ndi, oⱡa omba kÊndrÊm ei kÊn, kui nimba kurum. Ei nambuⱡ emel, ku pol ila pilkan mundÊmba, ei mel mon ei nga kurum. 7 Wit mong mat, mana puⱡnga kumbÊⱡ nde ⱡÊmbÊⱡ rong mul mbÊ kÊn, rukÊrÊⱡa etpa oⱡa urum. Wote, rÊng mong mbÊ, ropa kurÊp ila inditim. 8 Mong mat mÊi kai ila, mana purum mbÊ, mÊlÊ ropa kai mondpa oⱡa omba mong rorum. Mat mong 100, mat mong 60, mat mong 30 ropa pitim,” nitim. 9 Ik ek kÊⱡ ropa pora ndupa ei nimba mel, “Kum nombuⱡa tem ndam, na ik nÊnt ei, pilik tÊi!” nitim. Jisas Ik MbÊ Namba Elinga Ek Ropa Nitim? 10 Wote, kitip kÊni wu, ni kÊⱡ ok, Jisas waldÊk nÊk mel, “Nim ndi, wamp mbÊ ik ek rokÊn, ik mbo endin ei, nambuⱡ emel en?” nÊtÊng. 11 Wote, Jisas ndi, nimba mel, “Enim Got ndi, muⱡ kona tÊpa mumuk rui uⱡ ei, ting ei nga ik mou ropa petÊm mbÊ nga pilpa kungÊndi nguⱡnga, pilik kun enmin. Wote, wamp wei mbÊ, ei mel mon. 12 Pilpa kungÊndi tÊpa moⱡum wamp ei, Got ndi, pilpa kungÊndi ou ndupa ngumba, wote wamp ti pilpa kungÊndi ei nga, numan ngui ngangÊm wamp ei, pilpa kungÊndi onunga, etpa tÊpa moⱡum kÊⱡ, Got ndi, elim rukÊr tÊmba. 13 Na ik ek puⱡi rop wamp mbÊ, ik mbo endÊnt. Ei nambuⱡ emel, ‘Kanmin ei wote, kandÊk mbi ndui nandÊnmin. Wote, kum tenmin ei, wote ik puⱡ ei, pilik kun iti natÊnmin,’ nitim. 14 Ei kÊn, Painui wu Aisaiya ndi, ik ti unt kor nga pai nomba nitim ei, ya wamp kÊⱡ kÊn omba kupa enim. ‘Enim kum tek pili piling, wote pilik kun iti nÊtÊng. KandÊk kÊni kÊning, wote kandÊk kun iti nÊting. 15 Ei nambuⱡ emel, wamp mbÊ nga numan ei, piral ni nÊndÊtÊm, wote ik kum tek pili napÊnmin, wote mong raⱡ ndi, kÊni nakÊnmin. Muna uⱡ mbÊ mel iti natÊlina ndam, mong raⱡ ndi kandÊk poⱡ nduⱡina, kum raⱡ ndi, pilik kun etangina numan ei ndi, pilik ndoimp rondÊk, numan ropÊl rok, na wu Got ei kÊn, yant wangina, na ndi, wamp mbÊ etÊp tilmba!’ nitim. 16 Wote, enim na nga kitip kÊni wu kÊⱡ kai pilÊiya! En enim nga mong raⱡ ndi, kandÊk mbi ndÊnmin omba, enim nga kum raⱡ ila pilik mbi rondÊnmin. 17 Enim nÊmp ndoimp rondÊp nÊnt, unt kor nga Painui wu minal kÊn, Got nga wamp minal mbÊ, akup enim kanmin uⱡ mbÊ mel kÊnamÊn nÊk pÊtÊng ei, wote kÊni nakÊndrÊng. Omba akup, pÊnmÊn ik mbÊ mel pilamin nÊk pÊtÊng ei, wote pili napÊtÊng. 18 “Kum tek pilÊi! RÊng mong mundi ik ek ei nga, puⱡ ei pilik, kun itÊiya! 19 Mat ndi, tÊpa mumuk rui uⱡ ei nga, nombuⱡa rung ik ei, pilik ndoimp rundi nandÊrmin mbÊ, wit mong mat, nombuⱡa mam ila mana purum ei mel, Got nga ik ei, mundmong ila mbo mundÊk pendÊtmin ei, wu kit ei ndi, omba tÊpa ropa wei ai endÊtÊm ei mel kapⱡa. 20 Omba rÊng mong mat, ku pol titim mÊi mbila mana purum ei, Got nga ik ei pÊtmÊn ei kÊn, mint numan kai ndi, kurmin ei mel. 21 Wote, pÊtmÊn ik ei, puⱡ pilkan etpa, roⱡ pi napÊrÊm. Ui mat kÊn wamp ei, Got nga ik pÊtÊm uⱡ ila wamp mat ndi, ei rok kongundÊk. Wote, mbun kandÊk tÊk ngÊk etmin ei kÊn, Got nga ik ei tÊk mbuⱡ ngurmin. 22 Wote, rÊng mong mat ni, nde rong murum mbila, mana puⱡnga ndi, rong mul kÊⱡ ndi, ropa kurÊp ila inditim ei, tÊpa mumuk rui uⱡ ei nga, nombuⱡa rung ik ei pili pÊtmÊn. Wote, kÊng orunga mel mbÊ, kel rondÊk, kng mel mbÊ nga kom pendÊk etmin uⱡ ei ndi, Got nga ik mong ei, ropa kurÊp ila enduⱡnga, mong rui narÊrÊm. 23 Omba, wit mong mÊi kai ila mÊlÊ ropa kai itim ei, wamp ti, nombuⱡa rung ik ei, pilpa ndoimp rondrum ei ndi, mong ropa 100, mat ropa 60, omba mat ropa 30 endÊtÊm,” nitim. 24 Wote Jisas ndi, ik ek ti ku kitip kÊni wu ni kÊⱡ, ku ropa ngumba nimba mel, “Muⱡ ila tÊpa mumuk rui uⱡ wu ti, ei ya ei mel kapⱡa, wu ti, elim nga pana ila, wit mong kai mat mundrum. 25 “RumbÊⱡ roⱡnga wamp pÊkÊ ur petÊng ni kÊn, pana puⱡ wu ei nga, el rui wu ti ndi, wit rÊng mundpa pinditim pol nimbila, eta kit mong mbÊ, mbo mundpa pendpa purum. 26 Wote wit nimbÊ, mÊlÊ ropa mong kokila romba elinga, eta kit ni kÊⱡ, kunda oⱡa urum. 27 “Wu ni nga kongun wamp mbÊ ndi nÊk mel, ‘Wu Nuim ye! Pana ila wit mong kai mbÊ nga, mint mbo mundrÊn. Ni wote, eta kit mat kunda oⱡa onmÊn ei, nant ila pitim mbÊ onum nda?’ nÊk waldÊtÊng. 28 Ni kÊn, pana puⱡ wu ei ndi, punt ropa nimba mel, ‘Ei el rui wu ti ndi omba itim,’ nitim. Wote kongun wamp nimbÊ ndi, int nduk nÊk mel, ‘TÊn mbun eta mbÊ rÊnggÊⱡpÊn mundamin nÊkÊn pÊn muna mon?” nÊk waldÊtÊng. 29 Wote, pana puⱡ wu ei ndi, punt ropa nimba mel, ‘Mon nÊnt. Ei nambuⱡ emel, eta kÊⱡ rÊnggÊⱡmin nÊk itangina mel, wit mat pendpa rÊnggÊⱡpa oⱡa omba, ei nga mon,’ nÊnt. 30 ‘KandÊk kont itangina, eta mbÊ kÊn, wit mbÊ kÊn kunda oⱡa wangina, wit ropa rangga rÊngmin ui ei kÊn, tÊpÊn elpa elpa itmin. Ei kÊn, wit rangÊng wamp mbÊ kundÊp, eta mbÊ kuimp tek runggulk, ot rok tek ndip kÊⱡeing. Wote, wit rÊng mbÊ tÊk tenda etÊk mek pok, na nga wit rÊng tet manga ila tindÊi nimp!’” nitim. 31 Jisas ndi, ik ek ti ropa nimba mel, “Muⱡ ila tÊpa mumuk rui uⱡ ei ya ei mel kapⱡa. Wu ti nde mastat mong mat mepa mba elim nga pana ila mbo mundrum. 32 Nde wei mbÊ nga mong mbÊ wei, ya mastat mong ei mel wei kÊⱡ, wote mÊlÊ ropa oⱡa orum ei kÊn, pana ila kim na rÊng wei mbÊ, ropa mana ndupa mastat ei oⱡa purum. Wote oⱡa omba mam etÊm ei kÊn, kÊi mbÊ ndi, nde puⱡa mbila mi manga rok pek etmin,” nitim. 33 Ik ti, ek ropa nimba mel, “Got nga wamp tÊpa mumuk rui uⱡ ei ya ei mel kapⱡa. Amp ti ndi, plawa ila yis mundpa ropÊl mapÊl ropa, nu mundpa telinga, plawa ei mepa oⱡa orum ei mel,” nitim. 34 Jisas ndi, wamp nimbÊ kÊn, ik ek mbÊ mint, ropa kundpa nitim. Ik ti kÊn, para ndupa mbo indi nÊndÊtÊm mon! Ik mbÊ pora, ek mint ropa kundpa nitim. 35 I itim uⱡ kÊⱡ, painui wu Aisaiya nga ik nitim kÊⱡ, etÊp kupa indimp nimba nitim, “Na ik kundÊp nimp etÊp ik ek mint rop nimp, muⱡ mÊi raⱡ iti nÊti kÊn, ik mo ropa titim mbÊ, ndupa para ndup nimp,” nitim. 36 Wote, Jisas wamp num morung nimbÊ, kelik pÊi nimba mundpa, manga ila murÊk purum ni kÊn, elim nga kitip kÊni wu ni kÊⱡ ndi, akil tek ok nÊk mel, “Pana eta ei mel ik ek ron ni nga puⱡ ei, tÊn kundkÊn ni,” nÊtÊng. 37 Jisas ndi, punt ropa pendpa nimba mel, “RÊng mong kai mbÊ mundrum wu ei, ‘Na MuⱡÊl Wu Kupa’ ei mel. 38 Pana kuta ei, ya mÊi kona ei mel, rÊng mbo kai kÊⱡ ei, Got nga tÊpa mumuk rui uⱡ ila wamp mormun ei mel, pana eta ei, Seitan ei nga wamp mbÊ mel, el rui wu ti, eta kit kÊⱡ, mepa omba mundrum wu ei, Seitan. RÊng poⱡ roⱡnga ranggÊrÊng ei, muⱡ mÊi raⱡ pora nimba ei mel, rÊng ranggÊrÊng wamp mbÊ, anggelo mbÊ mel. 40 “Wote eta mbÊ, tÊk mÊk rok, ndip pol etÊk, ndip karmin ei mel ku, muⱡ mÊi raⱡ pora nim ei kÊn, uⱡ ei mel ku pemba. 41 MuⱡÊl Wu Kupa ei ndi, elim nga anggelo mbÊ, tÊpa mundangga, Got nga tÊpa mumuk rui wamp mormin mbÊ nga mat ndi, wamp mat kÊn ⱡawa etmin. Wote, wamp mat uⱡ kit etmin mbÊ kÊn, anggelo mbÊ ndi, aprÊk ekit tÊk rok, ndip kona ku mel, kundpa moⱡum ila mundangina, gu konggilik gÊkÊr tÊk, ka rom rok muⱡing. 43 Ei kÊn, Got nga kindmant endÊtmin wamp mbÊ, en enim nga tipam kÊnt ei nga tÊpa mumuk rui kona ila, kona ant na, rÊⱡang purum ni mel, rÊⱡang ti ku pangga muⱡing. Ei kÊn, enim kum nombuⱡa tem ndam, na nÊnt ik ei, kum tek pilÊi!” nitim. 44 “Got nga muⱡ kona ila wamp tÊpa mumuk rui uⱡ ei, mel kai mat kongun kona tila mou rok pendÊtÊng. Ei kÊn, wu ti ndi, kandpa tÊpa numan ndi koⱡpa, wote mel mbÊ mÊi akpa, mou ropa pendpa. Wote mba, elim nga tepa morum mel mbÊ, rarÊp ropa ku tÊpa, wote ku mbÊ mepa yant mba kongun kona ei, rop ropa titim ei mel. 45 “Wote uⱡ ti, muⱡ kona wamp tÊpa mumuk rui uⱡ ei, wu ti ndi, ku eng nui mat andpa kÊrÊrÊm ni mel kapⱡa. 46 Wote, kurpa andpa mel ronduⱡ eng nui ei, kandpa tÊtÊm ei kÊn, int mba elim nga mel kai tepa morum mbÊ, mepa mba ku moni tÊpa ku moni mbÊ ndi, mepa yant omba, mel ronduⱡ eng nui ei, rarÊp ropa tÊmba ei mel kapⱡa. 47 “Omba uⱡ ti, muⱡ ila wamp tÊpa mumuk rui uⱡ ei, ya ei mel, oma wal mundi wu mat ndi, oma wal mbÊ, num ila pendÊk, oma mbo elpa elpa mbÊ nga imp molk, tÊtmÊn ei mel kapⱡa. 48 Oma wal ei oma ndi, peka rurum ei kÊn, ÊldÊ ila ekit tÊk tek, oma mbÊ aprÊk tÊk, elpa elpa etmin. Oma kai mbÊ tÊk wal ila rakilik, oma kit mbÊ, rok mundÊk ketmin. 49 Muⱡ mÊi raⱡ pora nim ei kÊn, uⱡ ei mel ku etmba. Anggelo mbÊ ndi, ekit pok, uⱡ kit eng wamp mbÊ, aprÊk tÊk elpa mondÊk uⱡ kai etmin wamp mbÊ, aprÊk tÊk tila mondÊk iting. 50 Uⱡ kit iti wamp mbÊ rok tÊk, ndip ila rok mundangina, ka etÊk, gu konggilik, gÊkÊr tÊk muⱡing. 51 Jisas ndi, nimba mel, “Enim ik mbo endÊnt mbÊ, pilik kun enmin muna mon?” nimba waldilinga. Wote, wu kÊⱡ ndi, nÊk mel, “PilpÊn kun enmin,” nÊtÊng. 52 Wote, Jisas ndi, punt ropa nimba mel, “I pilik kun enmin pÊnt ei kÊn, mi ik mbo wu na ti ndi, muⱡ ila wamp tÊpa mumuk rui uⱡ ei nga kitip kÊni wu kandpa, kongun etÊm. Wu ti ndi, elim nga wal kum ila, elim nga mel unt nga, kont nga mbÊ pora, apÊtpa tÊpa, ekit ndurum ni mel kapⱡa,” nitim. 53 Wote Jisas ni, ik ek nimbÊ pora ndupa, murum kona ni wak ropa, elim nga mÊi mang kona ila mba, atinga manga ila moⱡpa, ik mbo inditim. Ik pÊtÊng wamp nimbÊ ndi, pilik min ngÊn mundÊk nÊk mel, “Wu ei pilpa, kongundpa ni, ik na, uⱡ rÊpndi ronduⱡ na mbÊ, etpa pilpa titim mel nant nda?” nÊtÊng. 55 “Elim nga puⱡ ei, tÊn pilpÊn mormun ye? Elim wu kamnda ei nga kangÊm ant ko! Mam amp Mariya nÊmp pÊnmÊn ye? Jeims, Josep, Saimon, Juras min kÊⱡ, elim nga ÊngÊnÊl, wote elim nga amp kimÊnÊl mbÊ kep, ya tÊn nga kona ila mormun ant ko! Uⱡ mbÊ nam ndi, mbo inditim nda?” nÊtÊng. 57 Ik kÊⱡ mel nÊk pilik, Jisas nga itim uⱡ mbÊ, tÊk mbuⱡ ngorung. Ni kÊn, Jisas ndi, kandpa nimba mel, “Painui wu ti, kona elpa mbila, elim tÊk ou ndurmin. Wote, elim nga mang kona ila kep, elim nga wamp mema tenda mbÊ ndi kep, elim tÊk pei mondÊrmin,” nitim. 58 Wu ei, uⱡ rÊpndi mat, Nasaret wamp mbÊ kÊn, etpa ora ndui nÊndrÊm. Ei nambuⱡ emel, elim ni, mondÊk pili napÊtÊng.