Aposel 7

1 Wote, wu pris kuimbal ni ndi, Stipen waldpa, nimba mel, “Ik kupa ei?” nitim. 2 Ni kÊn, Stipen ndi, punt ropa, nimba mel, “WutamÊn, angmÊn! Na nga ik ei, kum tek pilÊiya! Unt tÊn nga anda kouwÊ Aparam ni, Eran kona ila pi nÊpi kÊn, Mesopotemiya kona ila pepa moⱡnga, Got wu eng nui ei ndi, Aparam pepa murum kona ila urum. 3 Omba kÊn, Aparam kundpa, nimba mel, ‘Nim nga mÊi na, ÊngÊnÊl na mbÊ, wak rokÊn, na ndi, nim kona ti, ora nduimp ila pukÊn, muⱡi!’ nitim. 4 Ei kÊn, elim nga Kaldiya mÊi kona ei, wak ropa mba, Eran ni kona ila mba pitim. Wote, Aparam nga tipam ni koⱡnga kÊn, Got ndi, Aparam tÊpa mepa omba, akup enim pek mormin kona ila pinditim. 5 Got ndi, mÊi ei, Aparam elim nga mendpÊⱡ, nimba to ropa ngui ngÊnggÊrÊm, mon! Aparam elim nga kangambuⱡa ti, mon ku! Wote Got ndi, mÊi ei elim kÊn, elim nga mepa tem mbÊ kÊn, wote mbÊ nga mek teng mbÊ kÊn, nguimp nimba mÊi ropa nitim. 6 Got ndi, Aparam ik ei mel kun kundpa nimba mel, ‘Nim nga kangambuⱡa mek tin mbÊ, muⱡ kÊmp elpa ronggÊt ku muⱡing. Wote, kona ila nga wamp mbÊ ndi, tek kan ngÊk, kongun kindmant endÊk iteing nÊk etÊk, mindil kit mbÊ nguing. I etÊk pangina, pana 400 omba mba. 7 Wote na ndi, nim nga kangambuⱡa mbÊ, kongun kindmant ngong wamp mbÊ etÊp, mindil kundamba kÊn, kangambuⱡa mbÊ, kona elpa ei, wak rok, wote yant ok, ya kona ila molk kÊn, na nga mbi paka runding,’ Got ndi nitim. 8 Wote Got ndi, kÊng kupti uⱡ ei nga Aparam itangga nimba kÊn, nimba mÊi ropa pinditim. Ei nga wote, Eiparam ndi, wu Aisak mitim ei kÊn, rumbÊⱡ 8 omba puⱡnga kÊn, Aisak nga kÊng ei kup tÊtÊm. Wote, wu Aisak ni, Jekop nga kÊng ei, kup tÊtÊm ku. Wote Jekop ndi, wu 12 kÊⱡ nga kÊng kÊⱡ, kup tÊtÊm ku. 9 “Jekop nga kangÊmÊl wu mat ndi, en enim nga ÊngÊn akil, Josep kÊn, wÊlÊk rok, Isip kona ila, Josep wu mat kÊn, kindmant wamp mel raⱡpa muⱡangga nÊk, rarÊp rok ku moni tÊtÊng. Ni kÊn wote, Got ndi, Josep wak rui nÊrÊrÊm. 10 Wote, Josep nga uⱡ mbun urum mbila, Got ndi, ki kaimp pendpa mepa purum. Wote Josep ni, Got ndi, pilpa kungÊndi kai mbÊ ngumba, Isip kona ila nga wu king kÊndrÊm ei, wu king Pero nga kuimp keta ila uⱡ mbÊ, etpa kai mundrum. Wote Pero ndi, Josep ni tÊpa wu nuim kuimbal ei, monduⱡnga moⱡpa, Isip kona ila mel mbÊ pora, rÊp itim. 11 Wote, ui ti kÊn, Isip kÊn Keinen kona raⱡ ila, kump kun mam ti titim. Wote, tÊn nga anda kouwÊ tipamÊl mbÊ, rÊng kandÊk tÊk nuing kona mbÊ, pilik rundrung. 12 Ni kÊn, Jekop moⱡpa pitim mel, Isip kona ila rÊng minal tetÊm nÊtÊng ei pilpa, elim nga kangÊmÊl ni kÊⱡ, tÊpa mundrung, unt pi napÊrmÊn kona ila purung. 13 Wote, ui mat omba puⱡnga, aldpa pÊi nitim. Purung ui ei kÊn, wu Josep elim nga ÊngÊnÊl kÊⱡ kÊn, elim nga puⱡ ei, nimba mot ndurum. Wote, Isip kona ila wu king Pero ni ndi, Josep nga wamp mema kÊⱡ, pilpa pora ndurum. 14 Ei kÊn, Josep ndi, elim nga tipam Jekop kÊn, elim nga wamp mbÊ, 75 morung ni kÊⱡ pora, Isip kona ila weing nimba, rung mundrum. 15 Wote Jekop kÊn, tÊn nga anda kouwÊmÊn kÊⱡ kÊn, Isip kona ila puk pek molk, wote korung. 16 Wu korung kÊⱡ nga ombil kÊⱡ, tÊk mek puk, Sekim kona ila angÊndÊtÊng. Kona ei, Aparam ndi, unt Amor kangÊmÊl wu rÊⱡaip kÊⱡ kÊn, ku moni ndi, rop ropa titim. 17 “Unt Got ndi, Aparam kÊn nimba mÊi rurum uⱡ mbÊ mel etmba ei nga nitim ei, etpa nondpa elinga, Isip kona ila Isrel wamp minal kalk tÊtÊng. 18 Wote ei kÊn, Isip kona ila, wu king kont ti oⱡa urum. Wu ei ndi, Josep ni pilpa kun, iti nÊtÊtÊm. 19 Wu nuim ei ndi, tÊn nga wamp minal kalk tÊtÊng mbÊ, etpa mindil kundpa, wamp kÊⱡ nga kangambuⱡa nana, kokila meng mbÊ, pena tek kilangina, tek puk kuⱡeing nitim. 20 Ui ni kÊn, Moses ni, kang mon wei ei, mam ndi mitim. Wote, mam tipam raⱡ ndi, kang ni, mo rok tek moⱡunggila, kalimp raldika omba purum. 21 Wote, tek pena ndurung ila, wu king Pero nga mbuⱡam ni ndi, Moses kandpa tÊpa, kang ni tÊpa, elim nga kangÊm mel randpa, etpa ou inditim. 22 Wote Moses ni, Isip wamp nga uⱡ pilpa kungÊndi mbÊ, mbo endÊⱡina, kongun na, ik na, uⱡ mbÊ nga wu nuim murum. 23 Wote Moses ni, pana 40 elinga, elim nga Isrel wamp mbÊ, mbo kÊnimp nimba pitim. 24 Wote tÊnggÊt kÊn, Moses ni, moⱡpa kÊndrÊm mel, Isip wu ti ndi, Isrel wu ti, etpa kit mundrum ila mba, Isrel wu ni tÊpa rapundpa, Isip wu ni, ropa kundrum. 25 Moses ndi pilpa, Got ndi, elim kÊn moⱡpa, Isrel wamp mbÊ, etpa tÊmba nÊk pileing nimba itim. Uⱡ ei, wamp mbÊ ndi, pilik kun iti natÊtÊng. 26 Wote utÊma orunga, Isrel wu raⱡ el elinggila, Moses ndi kandpa, wu raⱡ nga nÊmp kun mundimp nimba mel, ‘Ik ei kum tiyÊl! Enmbil wu ÊngÊn ÊngÊn raⱡ, nambuⱡ emel, el enmbil?’ nitim. 27 Wote, el ruimp nimba itim wu ni ndi, Moses punt ropa kundpa, nimba mel, ‘Nim nam ndi, tÊpa nuim mondpa uⱡ mbÊ nga tÊk kun iti nitim? 28 Nim ukÊ nga Isip wu ti, rok kundun ni mel, akup na i ku etÊp rop kundimp nÊk pilkÊn nÊn ei?’ nitim. 29 Wote, Moses ik ni pilpa, Isip kona ni, wak ropa, nung nimba mba, Mirian kona ila purum. Kona ila mba moⱡpa kÊn, amp ti tÊpa, kang raⱡ mitim. 30 “Wote, pana 40 omba puⱡnga, Moses ni, Sainai komnga ei nga, wur kui waka ila moⱡpa kundrum ei, nde kat ndip nomba pitim kona ila, Got nga anggelo ti moⱡnga kundrum. 31 Uⱡ itim ni, Moses kandpa min ngÊn mundpa kÊn, kandÊp kai itimp nimba, nondpa purum. Ei kÊn, Got nga ik ei, mel nitim, ‘Na nim nga anda kouwÊ Eiparam, Aisak na, Jekop unt morung kÊⱡ nga Got ei,’ nitim. I nilinga, Moses nga kÊmp ki nimbÊ, pur pur roⱡnga, kona ei kanÊmba ei nga mundmong itim. 33 Wote Got ndi, Moses kundpa, nimba mel, ‘Nim nga kÊmp rÊk mel kÊⱡ potkÊn mundi! Nim int, anggilkÊn morun kona ei, mÊi wingti ila morun. 34 Na kant ei, Isip kona ila, na nga wamp mormin mbÊ, mindil minal nok mormin. Wamp kÊⱡ nga ka enmin ei pilip kÊn, na mana omp, wamp kÊⱡ nga mbun ila etÊp timp ont. Akup nim wana! Na ndi, nim Isip kona ila, tip mundamba pÊn!’ nitim. 35 “Moses ni, wu ei, Isrel wamp mbÊ ndi, tÊk pei mondÊk nÊk mel, ‘Nim nam ndi, nuim molkÊn, tÊn wamp mbÊ kundi nÊkÊndi?’ nÊtÊng. Got ndi, Moses ni, tÊp wu nuim mondpa, elim nga wamp mbÊ, kan tinga ndupa tangga nitim. Got nga Anggelo unt kona kui waka ila ndip mel noⱡnga, kÊndrÊm ni ndi, Moses ni, tÊpa rapundÊⱡnga uⱡ mbÊ itim. 36 Moses ndi, Isrel wamp nimbÊ, Isip kona ei, wak ropa, mepa ekit urum ei kep, wote Num Kuta Kunt ei, puⱡa rok, noi orunga ekit purung ei kep, wote kona kui waka ila uⱡ rÊpÊndi ou ndupa, wengÊndupa etpa, mepa puⱡnga, pana 40 omba purum. 37 Moses ndi, Isrel wamp nimbÊ, kundpa nimba mel, ‘Got ndi painui wu na, mel ti enim nga ruk ting ila, kandpa tÊpa ngumba. 38 Moses ni, unt Isrel wamp mbÊ kÊn, kona kui waka ila rÊp rok purung. Wote wu ei ndi ku, tÊn nga anda kouwÊ mbÊ kÊn, kunda rÊp rok purung. Wote, Sainai komnga ila, Got nga Anggelo ei kÊn, ik ranggÊⱡnga, Got ndi, elim nga kont mba mul uⱡ ei nga ik ei, tÊn kundpa nangga nimba, Moses ni ngurum. 39 Wote, tÊn nga anda kouwÊmÊn nimbÊ ndi, Moses nga nitim ik ni, teng ndui nandrÊng. Moses ni, rok pint panda etÊk, Isip kona ila aldpa kelik, int mbin nÊk, numan ila pÊtÊng. 40 Pilik kÊn, Eron ni kundÊk, nÊk mel, ‘TÊn nga got mat mim itana! Got mbÊ ndi, tÊn rÊp etÊk mek peing,’ nÊtÊng. ‘Moses ni, wu tÊn Isip kona ila mepa ekit urum wu ni, nant ila pum nda, tÊn pili napÊnmÊn,’ nÊtÊng. 41 Ei kÊn ku, kng kau pela mel ti, mim etÊk mondÊk, numan minal nguk, kng rung mat kalk tindiⱡim mundÊk ngÊk mel ni kÊn, atinga rorung. 42 I etÊng ni nga, wote Got ndi, wamp nimbÊ, tÊpa mbuⱡ nguⱡnga, oⱡa muⱡ ila mipil na, mel mbÊ nga atinga rundeing nimba wak rurum. Uⱡ ei, ya unt painui wu morung nimbÊ mbÊ ndi, mon rok pendÊtÊng ni mel, kupa itim, ‘Enim Isrel wamp mbÊ ye! Enim unt pana 40 kona kui waka ila na kÊn, kng rung mel mbÊ kalk tindiⱡim mundÊk etÊng ni, na kÊn iti natÊtÊng mon! Enim ik kol got Molek nga muⱡ manga kÊⱡ mek, omba enim nga got Repan ei nga mipil ei, enim nga got ei nÊk, mim etÊng mel ei mek purung. Ei nga, na ndi, enim akup Bapilon kona ei nga mbuldung orunga tÊp mundamba, kongun kindmant wamp ralk muⱡing,’ nÊtÊng. 44 “TÊn nga anda kouwÊmÊn mbÊ, kona kui waka ila morung ei kÊn, Got nga muⱡ manga kÊⱡ, Got ndi, Moses kundpa nimba, ora ndurum ni mel ku, tou ila mim etÊng. 45 Ui mat omba puⱡnga, tÊn nga anda kouwÊmÊn mbÊ, Got nga atinga muⱡ manga ei, en enim nga tipamÊl ndi, ngurung nimbÊ mek, Josuwa kÊn puk, Got ndi, wamp ropa mundrum mÊi nimbila morung. Wote, mul manga kÊⱡ kona ila angindÊk mondÊk moⱡÊngina, wote Depit ni oⱡa urum. 46 Got ndi, Depit kÊn numan minal ngumba memp pendilinga kÊn, Depit ndi, Got waldpa wu Jekop nga Got ei nga manga wingti ronduⱡ ti rÊkÊndimp, nitim. 47 Wote, manga wingti ni rakÊndimp nitim ni, wote Solomon ndi rukundrum. 48 Wote, Got Ama Oⱡa Nuim ei, wamp ndi, manga rakurmin ila muⱡi nambÊrÊm. Ik ei, painui wu Eimos ndi, pai nomba nimba mel, 49 “Nuim ndi, nimba mel, ‘Mul kona ei na nga rÊpÊndi pol ei nimba. Wote, mÊi kona ei na nga kÊmp raⱡ tetÊm kona ei nÊtÊm. Enim ndi, na nga namba manga ti rÊkÊndangina, na muⱡ tÊp muⱡimp nda?’ nÊtÊm. 50 ‘Mel mbÊ pora, na nga ki raⱡ ndi, mim iti nÊtÊt ei?’” nÊtÊm. 51 “Enim ik tÊk roi nduk, Got nga ik ei, kum ti natÊk etmin wamp mbÊ ye! Unt enim nga anda kouwÊ mbÊ mel ku ralk, Muⱡnga Wingti ei nga ik ei, kum ti natÊtmÊn. 52 Unt painui wu ti tenda na ti, enim nga anda kouwÊ mbÊ ndi, mbun mat tÊk ngui nganggÊrÊng ei? Ei mon! Enim nga anda kouwÊ mbÊ ndi, wu kun kai ei omba, ei nga pai nok nÊtÊng wu mbÊ, rok kondrung ku. Wote, akup enim ndi, wu kun kai ei urum ei kÊn, ruk molk, wote rok kondrung. 53 Enim ndi, Got nga mi ik ronduⱡ kÊⱡ anggelo kÊⱡ ndi, ambulk nguⱡina tÊtÊng. Ei kÊn, enim ndi, ik kÊⱡ pep rui narÊrmÊn ku,” nitim. 54 Wote, Stipen nga nitim ik nimbÊ, rÊp wu mbÊ ndi, ik ei pilik, ama popÊⱡ ndi kolk, gu mbÊ konggilingina puk rurum. 55 Wote, Muⱡnga Wingti ei ndi, Stipen kÊn peka rurum ila, Stipen muⱡ kona tÊpa oⱡa ndupa, MuⱡÊl Wu Kupa kÊndrÊm mel, Got nga rÊⱡang kai ila, Jisas ni, Got nga ki mbo orunga anggilpa murum. 56 Wote Stipen ndi, wu nimbÊ, kundpa nimba mel, “KÊnÊiya! Na muⱡ kona ei, kumba tÊpa telinga kant ei, Got nga ki mbo orunga anggilpa morum kant!” nitim. 57 Wu nimbÊ pora, ronduⱡ ke nÊk, en enim nga kum nombuⱡa mbÊ rou rok, tÊkrÊk ok, Stipen ni imp molk kona nila rok, tÊk pena nduk, ku ndi rorung. Stipen rorung kandrung wu nimbÊ ndi, en enim nga wal pÊki pakrung mbÊ, kang wu Sol ni ti, murum nila potÊk tetÊng. 59 Wu ni kÊⱡ ndi, Stipen ku ndi roⱡina mel, Stipen ndi, atinga ropa nimba mel, “Nuim Jisas ye! Na nga Muⱡnga ei, nim ndi oⱡa tiyo!” nitim. 60 Wote Stipen ndi, mura ropa mondpa, atinga ronduⱡ ropa nimba mel, “Nuim ye! Wu kÊⱡ nga uⱡ kit enmin ei, wak rundi!” nimba kÊn kurum.