Mark 10

1 Jesus aullaqami tavrakÅa Judea-muÅniqsuq igḷuanun Jordan-Åum kuuÅan. Tavrani iñuich katirvigilgitmatni sivuanisun Jesus-Åum iḷisautiuraagaqsiḷgiññiÄ¡ai. 2 IḷaÅich Pharisee-Åuruat tikitḷugu uuktuaqsaÄ¡niaÄ¡alualgiññiÄ¡aat, “Uvva, maliÄ¡utaksrakuaÄ¡naqpa iñuum avitkumiuÅ aÄ¡naqtiÅ?" 3 Taavrumali kiuniÄ¡ai apiqsruutmik, “QanuÄ¡mi Moses-Åum tillisiqaqpasi?" 4 Tamatkua kiugaat, “Moses aglausimaruq, Iñuum aÄ¡naqtiÅ avitchukkumiuÅ qaitchiqiliuÅ aglaÅnik avirrutiksranik aullaqtilluguasiiñ." 5 Jesus-Åum kiuniÄ¡ai, “Moses qaitchiruq taavrumiÅa tillitmik pitchiÄ¡iiÅÌ£ipsigun. 6 Aglaan aullaÄ¡niiÅÌ£hani Agaayyun iñiqsipman supayaanik iñiqsipmiñiqsuq aÅutmik suli aÄ¡namik. 7 Taatnamik aÅutim unitkisigaa aapaniḷu aakaniḷu, aÄ¡namiknun iḷiḷuni atausiÅÅuÄ¡utikaasiiñ. Tavra malÄ¡uuÅÅaiÄ¡utik aglaan atausriÅÅuÄ¡isiruk. 9 Taatnamik kia-unniiñ iñuum avitinniaqnagik Agaayyutim atautchimuktitaÄ¡ikkak." 10 IsiqamiÅ tupiÄ¡mun maliÄ¡uaqtaiñ apiqsrutqiḷgiññiÄ¡aat taavrumuuna. 11 Jesus nipliutigai, “Kisupayaaq avitchumi aÄ¡naÄ¡miñiñ aasiiñ kasuutiluni atlamun atlatuqtuq akitñaÄ¡lugu aÄ¡naqqaaqtiÅ. 12 Naagaqaa aÄ¡nam avitchumiuÅ aÅutni aasiiñ kasuutiluni atlamun taamna aÄ¡naq atlatuqtuq." 13 IḷaÅisa iñuich iḷiḷgaat Jesus-muutiniÄ¡aich aksiquplugich. MaliÄ¡uaqtaiñaasiiñ iñiqtiaqsiñiÄ¡aich iñuich tikiutriruat iḷiḷgaanik. 14 Jesus-Åum iḷitchuÄ¡ikamigich iÅuagiÅiññiÄ¡ai. NipliutiniÄ¡ai, “Iḷiḷgaurat uvamnuktitchigik. Avriaqutaunagich iliÅitñun atakkii Agaayyutim aÅaayuqautaa aÅmaruq iñuÅnun atriqaqtuanun iḷiḷgaanik. 15 ItqaÄ¡isiuÅ una! Taapkua akuqtuqtuat aÅaayuqautaanik Agaayyutim iḷiḷgaurat akuqtuipmatun, kisimiÅ taapkua tavruÅaÄ¡isirut." 16 Tarra ilaan saÄ¡liriutikamigich iḷiḷgaat, iḷipḷugich argaÅni iliÅitñun agaayyutiniÄ¡ai. 17 Jesus aullapqauraqman iñuum aqpaliqsruqhuni purviginiÄ¡aa itnaqÅugu, “Nakuuruaq iḷisautrii, qanuÄ¡luÅa piññaktaaqatlasiñayaqpik isuitchuamik iñuuÅiÄ¡mik?" 18 Jesus-Åum apiqsruÄ¡niÄ¡aa, “Suvaata atchiqpiÅa nakuuruamik? AtautchiÅÌ£hiñaq nakuuruq, taamna Agaayyun. 19 Iḷisimagitin tillisauruat, ‘Iñuaqtuqnak, atlatuqnak, tigliktuqnak, saglunak, saglutaqnak, kamagilugu aapan suli aakan.’" 20 Taavruma iñuum kiugaa, “Iḷisautrii, iluqaisa tamatkua tupigigitka nutauÅÅamniñaglaan." 21 Tavra Jesus-Åum tautuÅniÄ¡aa piqpaksriÅÌ£ikun itnaqÅugu, “Atautchimik inuÄ¡niqsutin. AullaÄ¡utin tunityakkich sulliñipayaaÄ¡ikkatin aasiiñ qaiḷḷugich maniññaktatin inuqsraqtuanun. Ilviḷḷi umialgutiqaÄ¡umautin pakmani. Aasiiḷi taatnaanikkuvich maligluÅa." 22 Iñuk tusaakami taavrumiÅa aliasuliÄ¡niqsuq, aasiiñ aullaÄ¡niqsuq iÅuiḷḷiuliqhuni atakkii suuraupkaqpaitḷuni. 23 Jesus qiñiqtuaÄ¡ataÄ¡aluaqamigich nipliutiniÄ¡ai maliÄ¡uaqtini, “Qanutun sakiqnaqtigigisiva tamatkunani umialguruani isiÅiksraÅat Agaayyutim aÅaayuqautaanun." 24 MaliÄ¡uaqtai quviÄ¡usuÅniqsut taavrumiÅa nipliqman. Aglaan Jesus-Åum nipliutitqiÅñiÄ¡ai, “Iḷiḷgaat, qanutun sakiqnaqtigiva [umialguruani] isiÅiksraÅat Agaayyutim aÅaayuqautaanun. 25 QaÄ¡anatlukkayaqtuq pikukturuam isiÅiksraÅa ‘Iraagun Mitqutim’ uumakÅa umialguruamiñ isiÄ¡niaÅiksraÅaniñ Agaayyutim aÅaayuqautaanun." 26 MaliÄ¡uaqtai quviÄ¡utchallapiaÄ¡niqsut, suli apiqsruaqsipḷutiÅ iÅmiknun, “Kiñami anniqsuÄ¡isiñiqpa?" 27 Jesus-Åum qiñiqamigich iriÄ¡ruiñaqÅugich nipliġñiqsuq, “Iñuk anniqsuÄ¡umiñaitchuq iÅmiñik, aglaan Agaayyutim kisimi anniqsutlagaa atakkii Agaayyutim supayaaq savaaÄ¡itlaplugu." 28 Tavra Peter-m nipliutiniÄ¡aa, “AtaÅii, unitchikput sua iluqaan malikhutin." 29 Jesus-Åum kiuniÄ¡aa, “Nipliutigipsi, Iñuk unitchiyumi kiÅuniÄ¡miñik, aniaqatmiñik, aapamiñiglu aakamiñiglu, qitunÄ¡amiñik, unniiñ umialgutmiñik pigiluÅa suli pigilugu tusaayugaaÄ¡iksuaq, tamatkua utiÄ¡isirut iluqaitñik ilaanun tallimakipiatunaglaan marrumani iñuuÅiÄ¡mi piyuaqsiugaluaÅÅaÄ¡miunniiñ, suli pigigisipḷugu isuitchuaq iñuuÅiq sivuniÄ¡mi tikiumaraksrani. 31 Tamatkua sivulliunasugiruat pakma aqulliÄ¡uÄ¡isiñiqsut aasiiñ aqulliuruat sivulliÄ¡uÄ¡utiÅ." 32 Ukua igliÄ¡niqsut tuÅaanun Jerusalem. Jesus-Åum sivulliuqtuaÄ¡niÄ¡ai maliÄ¡uaqtit kapyaliḷḷaktuat. Atlat iñuich maliqsruqtuat iqsiḷiḷḷaktut. Aasiiñ katitaallakamigich qulit malÄ¡uich iñugiaktigiruat uqautiaqsiḷgiññiÄ¡ai tamatkua atuumaruaksrat iÅmiñun, 33 nipliqhuni, “AtaÅii, Jerusalem-muÅniaqtugut. Iñuum aatchuutiniaÄ¡aa IġñiÅa Iñuum qaukÅiÅitñun agaayuliqsinun aglaliqirinunlu. Tamatkua tuqqutaksraÄ¡uÄ¡niñiaÄ¡aat. Tavrali qaitkisigaat Jew-ÅuÅitchuanun. 34 Taipkua mitautigigisigaat suli tivvuaqtuÄ¡lugu suli anaumigmiḷugu, aasiiñ tuqqutkisigaat. Aglaan piñayuakun uvlut aÅitqikkisiḷgitchuq." 35 James-lu John-lu, iġñak Zebedee-m, utlautiniqsuk ilaanun nipliqhutik, “Iḷisautrii, apiqsruutiksraqaÄ¡iptigiñ pisullapiakkaptiknik." 36 Tavra nipliutiniÄ¡ik, “SuqaÄ¡ukkaluaqpisik?" 37 Taapkuak kiuniÄ¡aak, “AquppiqasriÄ¡ukhutin uvvaami iḷaqatikpuk taliqpikñi suli iḷaqatikpuk saumipni pigaluaqtuguk taivrumani uvlumi aquvitkuvich kamanaqtuani atanÄ¡uvipni." 38 Aglaan Jesus-Åum nipliutigik, “IḷisimaniÄ¡uptiku apqusaagaksrautigikkaÄ¡a apiqsruÄ¡ayaitpaluktutik taatna. ImiÅhiñauvitku qallun imiÄ¡viksrautigikkaÄ¡a naagaqaa apqusaaÅhiñauvitku naÅinnaqtuaq apqusaagaksrautigikkaÄ¡a?" 39 Taapkuak malÄ¡uk nipliutigaak, “PiÅÌ£hiñauruguk.” Jesus-Åum nipliutigik, “Iliptik iḷumutun imiÄ¡isirutik alianaqtuamik imigaksrautimnik suli apqusaaÄ¡isipḷutik naÅinnaqtuakun apqusaagaksrautipkun. 40 Aglaan piksraqtuksrauÅitchuÅa kimik aquppiruksramik taliqpimñi unniiñ saumimñi, aglaan Agaayyun qaiññiaÄ¡ik taapkuak inik tamatkunuÅa iñuÅnun itqanaiyautikkaÄ¡miñun inigitquplugik." 41 Atlat qulit tusaakamitruÅ iÅuagiÅiññiÄ¡aich James-lu John-lu. 42 Jesus-Åumli iÅmiñuutiniÄ¡ai aasiiñ nipliutiplugich, “Iḷisimarusi aÅalatiÅich Jew-ÅuÅitchuat aÅalanniÄ¡lugaqtilaaÅatnik iñuÅitñik, suli kamanaÄ¡niqsraÅisa naqititchuuplugich. 43 Aglaan taatnatun ittuksrauÅitchuq akunnapsitñi. Kisupayaaq kamanaÄ¡ukkumi akunnapsitñi savaktigiyumagiksi. 44 Suli kisupayaaq qaukÅiusukkumi akunnapsitñi savautrisuuyumauq iluqapsitñik. 45 IġñiÅa Iñuum aggiÅitchuq iñuÅnun savautityaÄ¡uni aglaan savautrityaqhuni suli qaitchaqÅugu iñuuÅÅi tasuqsautiksrauplugu iñugiaktuanun." 46 Jesus maliÄ¡uaqtiniḷu tikiumaniqsut Jericho-mun. Aasiiñ aullalgitñamiÅ Jericho-miñ qiñitlaiḷaq iÅiulauraaÄ¡niaqti aquppiñiqsuq tumitchaam saniÄ¡aani, atilik Bartimaeus-mik iġñiÅa Timaeus-Åum. 47 Qiñitlaiḷam iḷitchuqÅiqamiuÅ Jesus Nazareth-miu apqusaagaqsiñipḷugu tuqÅuÄ¡aaqsiñiqsuq, “Jesus, kiÅuviaÅa David-Åum, anniqsuqtaurutin Agaayyutim akiqsruutigikkaÅa iÅiḷġaanimma. NagligillaÅniaÅÅa." 48 Iñugiaktuat iñiqtiÄ¡aluaÄ¡niÄ¡aat nipaisaaquplugu, aglaan nipitusipsaaÄ¡niqsuq, “KiÅuviaÅa David-Åum, nagligillaÅniaÅÅa." 49 Jesus nutqaqtiqami tiliñiÄ¡ai tikiutitquplugu. Tamatkua utlaÅniÄ¡aat qiñitlaiḷaq nipliutiplugu, “QuviatchauÄ¡igiñ, makillutin. TuqÅuÄ¡aatin." 50 Quyaliqpagitḷuni maksrikami quppiÄ¡aaÄ¡niutigalugu aqpaqsruÄ¡niqsuq Jesus-mun. 51 Jesus-Åum apiqsruÄ¡niÄ¡aa, “Suvaata akku tuqÅullaviÅa?” Qiñitlaiḷam uqautiniÄ¡aa, “Iḷisautrii, qiñitlasitqigukkaluaqtuÅa." 52 Uuma kiugaa, “ItqanaiÅaniktiÄ¡niqsuq ukpiqsriÅÌ£ipkun.” TavrakÅatchiaq qiñitlasiñiqsuq. Nakuqsiḷiqami maliutigaluguuÄ¡niÄ¡aa Jesus.