Matthew 21

1 Aasiiñ qallikamiÅ Jerusalem-mun tikiññiqsut Bethphage-mun, iÄ¡Ä¡iġñun atiqaqtuamun Olives-mik. TavrakÅa Jesus-Åum tiliñiÄ¡ik malÄ¡uk maliÄ¡uaqtiÅni, 2 uqautiplugik, “AullaÄ¡utik nunaaqqiuramun sivunnaptikniittuamun. AmaniaÅani paqitkisigiksik pituqaqtuaq natmaksiÄ¡vik nuÄ¡Ä¡aÅalu. Pituiġḷugik uvuÅautiyumagitik uvamnun. 3 Kia iñuum qanuqpatik uqautiyumagiktik atanÄ¡uruamun inuÄ¡iniḷugik. Taavruma tavrauvaa aullaqtinniaÄ¡ik." 4 Iluqaan atuumaniqsuq taÅiqsaqÅugu sivuniksriqirim uqautigikkaÅa itnaqhuni, 5 “Uqautisigik iñuÅi Zion-Åum, AtaÅii, umialiksi aggiqsuq ilipsitñun. PiisaaÅitchuq usiaqsiqsuq natmaksiÄ¡viÅmi, nuÄ¡Ä¡aÅaniunniiñ natmaksiÄ¡vium.” Zechariah 9:9 6 MaliÄ¡uaqtik aullaÄ¡niqsuk tuvraqÅugu Jesus-Åum uqauttutaa iÅmiknun. 7 Taapkuak aggiutiniÄ¡aak natmaksiÄ¡vik nuÄ¡Ä¡aÅalu Jesus-mun. IḷiñiÄ¡aich atnuÄ¡aatik natmaksiÄ¡viÅmun aasii Jesus aquvitluni taapkuÅnuÅa. 8 Iñugiallapiaqtuat iñuich siaminniÄ¡aich atnuÄ¡aatiÅ tumitchianun. Atlatli kipriñiqsut akiqqunik napaaqtuniñ siapsiutiplugich tumitchianun. 9 Iñugayaat pisuktuat sivuagun Jesus-Åum suli tamatkualu maliktuat niprualaniqsut, “Hosanna. NanÄ¡aÄ¡lakput iġñiÅa David-Åum. Uvvatuq Agaayyutim piḷiutiqaÄ¡liuÅ tikitchuaq piqusiqhuni AtaniÄ¡mik. Psalm 118:26 NanÄ¡akkauli Agaayyun qutchiÅñiqsrami qiḷaÅmi." 10 Tavra Jesus isiqman Jerusalem-mun iñupayaaÅi nunaaqqim aÄ¡ayaullaÅniqsut, aasiiñ iñuich apiqsruqtuÄ¡niqsut, “Kiña una?" 11 Tamatkua iñugayaat kiuniÄ¡aich, “Taamna tavra Jesus-Åuruq, sivuniksriqiri Nazareth-miñ Galilee-mi." 12 Jesus-Åum isiqami agaayyuvikpaÅmun anittaÄ¡niÄ¡ai iluqaisa tauqsiqsuktuat suli tunisiullaqtuat tavrani, suli ulÄ¡utaqÅugich tiivlut maniÅñik simmiqsuÄ¡viÅich aquppiutaÅitḷu tamatkua tunisiullaqtuat tiÅmiaÄ¡ruuranik. 13 Jesus-Åum uqautiniÄ¡ai tamatkua, “Aglausimaruq Agaayyutim makpiÄ¡aaÅiñi, TupiÄ¡a taggisiqaÄ¡niaqtuq agaayutyaÄ¡viÅmik, aglaan iriqtuÄ¡vigiliutipkaÄ¡iksi tigliÅniaqtinun." 14 Tavrani agaayyuvikpaÅmi ayauÅaruat suli pisutlaitchuat Jesus-muÅniqsut, aasiiñ Jesus mamititlugich. 15 QaukÅiÅich agaayuliqsit aglaliqiritlu uumitchaÅniqsut qiñiqamitruÅ Jesus savaaqaqtuaq quviqnaqtuanik suli iḷiḷgaat niprualaruat agaayyuvikpaÅmi nipliqhutiÅ, “NanÄ¡aÄ¡lakput iġñiÅa David-Åum." 16 Tamatkuali nipliutiniÄ¡aat Jesus, “Tusaavigich makua sumik uqaqtilaaÅat?” Jesus-Åum kiuniÄ¡ai, “Ii, agliqisimasuknaÄ¡iksi uqaÅiq uqaqsimaruaq, ‘Aniqammiurat iḷiḷgauratlu nanÄ¡aipkaÄ¡niÄ¡itin quyyatillautamik’?” Psalm 8:2 17 Jesus-Åum uniññiÄ¡ai. AullaÄ¡niqsuq nunaaqqiqpaÅmiñ siñiktaqhuni Bethany-mi. 18 UvlaaÄ¡uqman Jesus utillaÄ¡mi nunaaqqiqpaÅmun niÄ¡isuliġñiqsuq. 19 QiñiqamiuÅ fig napaaqtua apqutmi utlaÅniÄ¡aa aglaan paqitchiÅitḷuni fig-nik, tamarra milukataigaluaq. Jesus-Åum nipliutiniÄ¡aa napaaqtuq, “TavrakÅaniñaglaan asianik nauritqiÅñiaqnak.” Taamna napaaqtuq pannaqÅuktiÄ¡niÄ¡aa. 20 MaliÄ¡uaqtaiñ qiñiqamitruÅ taamna quviÄ¡utchakhutiÅ uqaÄ¡niqsut, “Qanuqhuni manna fig napaaqtua paniqtiqpauÅ?" 21 Jesus-Åum kiuniÄ¡ai, “Uqautigipsi, UkpiqsrisiqaÄ¡upsi arguaqtusuÅaqasi pitḷanayaqtusi savaaÄ¡ikkaptun taavrumiÅa fig napaaqtuanik, aglaantuuq nipliÄ¡upsiunniiñ uumuÅa iÄ¡Ä¡imun, ‘Nuutittin igitaulutin taÄ¡iumun’ taatnallapiaq atuumanayaqtuq. 22 UkpiqsriÅÌ£ikun apiqsruÄ¡upsi supayaamik akuqtuigisirusi agaayuÅikun." 23 Jesus Jerusalem-mun tikiñÅanikman isiÄ¡niqsuq agaayyuvikpaÅmun. QaukÅiÅisa agaayuliqsit sivulliuqtiÄ¡ruatlu utlaÅniÄ¡aat Jesus iḷisautripkaqÅugu aasii nipliutiplugu, “Kisum aÅalatchiÅÌ£hagun savaaÄ¡ivigich tamatkua? Kia saÅÅiksritpatin taatnatun?" 24 Jesus-Åum kiuniÄ¡ai, “UvaÅaptuuq apiqsruÄ¡niaÄ¡ipsi atautchiÅÌ£hiñamik. KiugupsitÅa uqautigisipmigipsi nakiñ aÅalatchiÅÌ£iqaqÅuÅa savaaÄ¡itilaaÅatnik tamatkua. 25 Kia saÅÅiksritpauÅ John paptaaqtitchiquplugu, Agaayyutim naagaqaa iñuich?” UqaqtuyaaÄ¡niqsut iÅmiknun, “UqaÄ¡upta agaayyutmiqsauniḷugu Jesus-Åum uqautiniaÄ¡aatigut, ‘Suvaatami ukpiÄ¡iÅitpisiuÅ John?’ 26 Aglaan uqaÄ¡upta iñukmiqnisauniḷugu, iÅuiÄ¡utchaktinniaÄ¡ivut iñuich atakkii iñupayaat nalupqigiÅitkaat John sivuniksriqirautilaaÅa." 27 Aasiiḷi kiuniÄ¡aat Jesus, “Nalurugut.” Tavra nipliutiniÄ¡ai, “Uqautiyumiñaitmigipsi sumiñ aÅalatchisiqaqÅuÅa savaaqaqtilaamnik tamatkuniÅa. 28 “Qanuq isummatigiviuÅli aÅun iġñiqaqtuaq malÄ¡uÅnik? UtlaÅniÄ¡aa aÅayukÅiq nipliutiplugu, ‘IġñiiÅ savviaÄ¡iñ nautchiivimñun ugluvak.’ 29 Taavruma kiuniÄ¡aa, ‘SavviaÄ¡umiñaitchuÅa,’ aglaan aquagun nunuuraniqsuq aullaqhuniasii. 30 AapaÅak utlautilgiññiqsuq iḷaqataanun iġñiÄ¡mi uqautiplugu sivuanisun. Taavruma kiuniÄ¡aa, ‘SavviaÄ¡isiruÅa,’ aglaan aullaÅiññiqsuq. 31 Nalliak taapkuak iġñakkiñ tupiginiqpatku aaparik?” KiuniÄ¡aat, “Taavruma sivullium.” Jesus-Åum nipliutiniÄ¡ai, “Nipliutigipsi, tax-siliqirit suli akiisut iñugiliutiniaÄ¡ai Agaayyutim aÅaayuqautmiñi sivupsitñiñ. 32 John aggiÄ¡aluaqtuq ilipsitñun iḷisautityaqhusi nalaunÅaruakun iñuuniaÄ¡viksrakun, aglaan ukpiÄ¡iÅitkiksi John. Aglaan tax-siliqirit akiisutlu ukpiÄ¡igaat. Aasiiḷi qiñiqapsigik nunuuraÅitchusi aquvatigun ukpiÄ¡ilugu. 33 “NaalaÄ¡niḷḷagitchi atlamik atrikusautmik, IñuqaÄ¡niqsuq nunaqaqtuamik. NautchirriÄ¡viḷiuÄ¡niqsuq, sapukutchiqÅÌ£ugu avataagun, nivakhuni misuÄ¡uliuÄ¡viksramik, nappaipḷuni nasiqsruÄ¡viÅmik, tavraasiiñ atukkirrutigiplugu nautchirriqirinun. Taatnaanikami aullaÄ¡niqsuq uÅasiksuamun nunamun. 34 Tavra qallipman pukugviksraq asianik tuyuÄ¡iniÄ¡ai savaktini nautchirriqirinun aitquplugich piññaktaaksrautni iliÅitñiñ. 35 Aglaan nautchirriqirit tiguniÄ¡aich savaktai, aasiiñ anaumikÅÌ£ugu atausiq, suli tuqqutlugu iḷaÅat, atlasuli miḷuqtuqÅugu uyaÄ¡aÅnik. 36 Tuyuqalgiññiqsuq atlanik savaktinik, iñugiatluktuanik sivulliġñiñ. Aglaan savvaÄ¡lulgiññiÄ¡aich taatnatun. 37 AqulliqpiaÅuplugu tuyuÄ¡niqsuq iġñiÄ¡miñik iliÅitñun uqaqhuni, ‘TaluÄ¡iniaÄ¡aat iġñiÄ¡a.’ 38 Aglaan nautchirriqirit qiñiqamitruÅ iġñiq uqaÄ¡niqsut iÅmiknun, ‘Tamarra paitchaktaaksralik, ki tuqullakput piññaktaaÄ¡iluguasii paitchaktaaksrautaa.’ 39 Tiguplugu aninniÄ¡aat asialiviÅmiñ tuqqutluguasiiñ. 40 Taatnamik, iñua asirrivium aggiÄ¡umi qanuÄ¡niaqpagich tamatkua nautchirriqirit?" 41 KiuniÄ¡aat, “Taapkua iñukÅuich naÅitillugich tuqunniaÄ¡ai, aasiiñ atukkirrutigilugu asialivik atlanun nautchirriqirinun aatchuÄ¡umiñaqtuanun iÅmiñun asianik pivik tikitpan." 42 Jesus-Åum nipliutiniÄ¡ai, “AgliqisimasuknaÄ¡iksi Agaayyutim uqaÅha, ‘UyaÄ¡ak tuppirit ayakkaÅat, taamna uyaÄ¡ak piitchuiḷḷapiaÄ¡aqtuq tuppirauni. Taamna atanÄ¡um savaaÄ¡igaa suli quviqnaqtuaÅunasugigikput.’ Psalm 118:22, 23 43 Taatnamik uqautigipsi, IñuginÄ¡iÄ¡isigai Agaayyutim aÅaayuqautaa, uvakÅaniñaglaan Agaayyun aÅalatchiñiaqtuq iñuÅnik tupiksriruanik pisuÅiÄ¡miñik. 44 Aasiiñ kisupayaaq puukaqtuaq taavrumuÅa uyaÄ¡aÅmun siqumitauniaqtuq, aglaansuli taavruma uyaÄ¡aum kattaqitñikkumi iñuÅmik kanuÄ¡iñiaÄ¡aa." 45 QaukÅiÅich agaayuliqsit suli Pharisee-Åuruat tusaakamisigik Jesus atrikusautiÅi iḷisimaniqsut Jesus-mun uqautigitilaaÄ¡miknik. 46 TigusukkaluaÄ¡niÄ¡aat, aglaan iqsiñiqsut iñugayaanik atakkii iñuich ukpiqhutiÅ Jesus sivuniksriqiraunipḷugu.