Luke 10

1 Kiñuagun taavruma atanÄ¡uruaq piksraqtuq piñasukipiaq qulit malÄ¡uÅnik iñuÅnik tuyuÄ¡iplugich malÄ¡uullaaplugich. Aullaqtitkai sivumiñi nunaaqqipayaanun tikitchaÄ¡umakkaÄ¡miñun. 2 Jesus-Åum nipliutiniÄ¡ai, “Katitaksraqtugaluaqtuq aglaan savaktit katitchiruksrat ikittut. IÅiqsruÄ¡umausi atanÄ¡anun katitchivium tuyupsaaqulugu katitchiruksranik savaqulugich nautchiiviÅmiñi. 3 AullaÅhiñaurusi. TuyuÄ¡iniaÄ¡ipsi ipnaiyaatun liilaa akunÄ¡atnun amaqqut. 4 Aullautriñiaqasi manikuviuramik naagaqaa puukatauramik naagaqaa sakpakkimik; igliqtauÅÅapsitñi nutqaaqtuÄ¡niaqasi kisumununniiñ. 5 Supayaami isiÄ¡niÄ¡upsi tupiÄ¡mun nipliutiyumagisi, ‘Tutqiun iñuiñun uumani tupiÄ¡mi illi.’ 6 Iñuk tavrani iñuuniaÄ¡niqpan piqpaksriḷuni tutqiutmik, taamna tutqiun ittuiñaÄ¡isiruq ilaani. Aasiiñ taatniinÄ¡iññikpan taamna tutqiun utiÄ¡isiruq ilipsitñun. 7 Nayuutiyumausi taavrumani tupiÄ¡mi niÄ¡iḷusiḷu imiÄ¡usiḷu qanutchipayaamik aatchuqpasi, atakkii savakti akiḷiusiaksraqaqtuksrauruq. NuktaÄ¡niaqasi tupiÄ¡miñ atlamun. 8 Supayaami nunaaqqimukkupsi paÄ¡lakpasi niÄ¡iyumausi payugutaatnik, 9 mamititchiḷusi atniġñaqtuanik taavrumani nunaaqqimi, uqautilugich iñuich, ‘AÅaayuqautaa Agaayyutim qalliruq ilipsitñun.’ 10 Aglaan nunaaqqimukkupsi nani iñuich paÄ¡laÅitpasi nipliÄ¡umausi tumitchaani, 11 ‘Apyua nunaaqqipsi isigaptikniñ ipsuktuÄ¡isigikput; aglaan itqaÄ¡iyumagiksi una, AÅaayuqautaan Agaayyutim qallisigaasi!’ 12 Uqautigipsi, atanniivium uvluani Agaayyutim iḷunÅugitlukkisigai Sodom-miut taavrumakÅa nunaaqqimiñ taatniittuamiñ. [Jesus uqaanikman taavrumiÅa, maliÄ¡uaqtai aullaÄ¡niqsut.] 13 “NakÅiuÅ, Chorazin-naÄ¡miusii! NakÅiuÅ, Bethsaida-Ä¡miusii! SavaaqaÄ¡aluaqtuÅa iñugiaktuanik quviqnaqtuanik akunnapsitñi. Makua quviqnaqtuat qiñikkasi savaaÅuniqpata Tyre-miḷu Sidon-miḷu iÅiḷġaanimma, iñuich taimani isummitqianikkayaqtut miissuÅnik atnuÄ¡aaÄ¡utiÅ suli aÄ¡ramun aquvillutiÅ qiñiqtillugu taavrumuuna mumiÅÌ£iqtiÅ killuqsautmikniñ! 14 Atanniivium uvluani igḷutuyunaitḷukkisiruq ilipsitñi ukunakÅa Tyre-miñḷu Sidon-miñḷu. 15 Ilipsitñunlu Capernaum-miusii! KamanaÄ¡nasugivisi qiḷaÅmunaglaan? Iktaugisirusi anasiñÅuqsaÄ¡viÅmun!" 16 Jesus nipliutiniÄ¡ai maliÄ¡uaqtini, “Kisupayaam naalaÄ¡nikpasi naalaÄ¡nigisipmigaaÅa, suli kisupayaam ayakpasi ayakkisipmigaaÅa, suli kisupayaam ayakpaÅa, ayakkisipmigaa taamna tuyuÄ¡irigikkaÄ¡a." 17 PiÅasukipiaq qulit malÄ¡uich iñuich utiqamiÅ quviasullapiaÄ¡niqsut nipliqhutiÅ, “Ataniiq, makua irrusiqÅÌ£uichunniiñ tupigiraÄ¡igaatigut tilikaptigiÅ anitquplugich atuqÅugu atqiñ!" 18 Jesus-Åum kiuniÄ¡ai, “Tautukkiga tuunÄ¡aq atqaqman atripḷugu ikniqpalak pakmakÅa. 19 NaalaÄ¡niḷḷagitchi! SaÅÅiksritkipsi tutmatlasipḷusi nimiÄ¡ianik putyuutiliÅniglu akimatlasipḷusiḷu saÅÅianiñ piyuaqtigikkapsi. Suli tamatkua atniÄ¡umiñaitchaasi. 20 Quviatchautiginagu irrusiqÅÌ£uÅnun tupiginiḷusi aglaan quviatchautigitluksiuÅ atiÄ¡ikkasi aglausimaaÄ¡niḷugich pakmani." 21 Taavrumani Ipqitchuam Irrutchim quviatchaktinniÄ¡aa Jesus suli uqaqtitlugu, “AapaaÅ, atanÄ¡uruatiin qiḷaÅmi nunamiḷu, quyagikpiñ! SagviÄ¡itin puqiitchuanun sut iriqsimaruat puqiksuaniñ iḷisimaruaniñḷu. Aa, AapaaÅ, taamna sivunniÄ¡ikkan quviagigiñ. 22 Aapaa qaitchigaaÅa saÅÅipayaamik. Kia-unniiñ nalugaa IġñiÄ¡uruam kisuupiaqtilaaÅa aglaan kisimi Aapauruam, suli kia-unniiñ nalugaa Aapauruam kisuutilaaÅa aglaan IġñiÄ¡uruam, suli tamatkua IġñiÄ¡uruam sagviutisukkani Aaparuamik." 23 Jesus-Åum kiÅiaqamigich maliÄ¡uaqtini nipliutiniÄ¡ai kisiÅÅuutiplugich, “Quvianamiurusi atakkii iñuurusi taututlasipḷusi atuumaruanik! 24 Uqautigipsi, Iñugiaktuat sivuniksriqirit suli umialgich tautugummiuÄ¡niÄ¡aat tamanna tautukkaqsi aglaan tautulguitḷugu, suli tusaayummiuqÅugu tusaakkaqsi aglaan tusaalguitḷugu." 25 Iḷisautrim maliÄ¡utaksranik utlakÅugu Jesus uuktuaÄ¡uÅniÄ¡aa apiqsruqtaqÅugu, “Iḷisautrii, sumik savaktuksrauvik akuqtuisukkuma isuitchuamik iñuuÅiÄ¡mik?" 26 Jesus-Åum kiuniÄ¡aa, “QanuÄ¡mi maliÄ¡utaksrani aglaksimaaqpa? Qanuq agliqiplugu iḷisauttutigiraÄ¡iviuÅ?" 27 AÅutim kiuniÄ¡aa, “Piqpagiyumagiñ ataniq Agaayyutin iluqaaniñ uummatipniñ, iluqaaniñ iñuutchipñiñ, iluqaaniñ sayagikkapniñ, iluqaaniñ isummatipniñ; suli piqpagilugu iñuuniaqatin iḷiḷugu iliptun." 28 Jesus-Åum kiuniÄ¡aa, “Tarra, nalauttutin. Taatna iñuuniaÄ¡uvich iñuugisirutin." 29 Aglaan aglaliqirim nalaunÅanasugniaqhuni iÅmiñik apiqsrulgitchaa Jesus, “Kiña iñuuniaqatigivigu?" 30 Jesus uqaaqtuagaqsiruq, “Iḷaatniguuq iñuqaÄ¡niqsuq Jericho-muktuamik Jerusalem-miñ. IglauÅÅaan tigliÅniaqtit aÅallaqÅuÅniÄ¡aat atnuÄ¡aiqÅÌ£ugu karukÅugu unitḷuguasiiñ tuquÅhiñaaÄ¡uqtuaq. 31 Agaayuliqsiptuuq igliÄ¡miñiqsuq tamarrumuuna tumitchaakun. TautukamiuÅ taamna iñuk apqusaaÅhiñaÄ¡niÄ¡aa igḷuagun tumitchaam. 32 Ikayuqtiptuuq agaayyuvikpaÅmi taatnatun pipmiñiqsuq, aasiiñ tautukamiuÅ taamna iñuk apqusaaÄ¡miñiÄ¡aa igḷuagun tumitchaam. 33 Aglaan Samaria-Ä¡miu iglaupmiñiqsuq tamarrumuuna tumitchaakun. Tikitmiuq taavrumuÅa aÅallaqÅuktamun, aasiiñ tautukamiuÅ iḷunÅugiliutiplugu. 34 UtlakÅugu kuvviqiniÄ¡ai uqsruÄ¡utmik wine-miglu kiḷḷiaÄ¡niÅi aasiiñ mamitaqÅugich. Taatnaanikami iḷiñiÄ¡aa taamna iñuk natmaksiÄ¡viuraÄ¡miñun nullaÄ¡viÅmuutiplugu qaunagiaqsipḷuguasii. 35 Uvlutqikman manniññiÄ¡aa malÄ¡uÅnik nullaÄ¡vium iñua uqautiplugu, ‘Qaunagiyumagiñ. Tikiumatqikkuma tamaunnaaÄ¡luÅa akiḷiÄ¡isigiga qaunaksriÅÌ£ipkun ilaanik akiqsruutiqaÄ¡niÄ¡upkiñsuli.’" 36 Jesus-Åum apiqsruÄ¡niÄ¡aa iḷisautri, “Qanuq isumaniqpich taapkunuuna piÅasutigun? Nalliat iñuuqatauva taavrumuÅa iñuÅmun aÅallaqÅukkauruamun tigliÅniaqtitigun?" 37 Aglaliqirim kiuniÄ¡aa, “Taamna nagliktuiruaq ilaanik.” Jesus-Åum nipliutiniÄ¡aa, “Taatnatun iñuuniaÄ¡iñ." 38 Jesus maliÄ¡uaqtiniḷu iglautuiñaqhutiÅ tikiññiqsut nunaaqqiuramun. AÄ¡nam tavrani atilgum Martha-mik aiyugaaÄ¡niÄ¡aa kiÅuniÄ¡miñun. 39 Aasiiñ aniqatiqaÄ¡niqsuq atiqaqtuamik Mary-mik. Aquptaaqhuni isigaiñ saniÄ¡aatnun atanÄ¡uruam naalaqtuaÄ¡niÄ¡aa iḷisautripman. 40 Aglaan Martha alapisrautiqaÄ¡niqsuq suraksraÄ¡ayaaÄ¡miñik. UtlakÅugu Jesus uqautiniÄ¡aa, “Ataniiq, sugiÅitpiuÅ aniqatma kisivripkaqmaÅa? UqauttuuÅ uvuÅaqulugu ikayuÄ¡iaÄ¡luÅa!" 41 AtanÄ¡uruam kiugaa, “Annaa, Martha! Isumaaluktutin supayaanik. 42 Aglaan atausiq piitchuiḷḷapiaqtuq. Mary-m piksraqtaaÄ¡igaa nakuuniqtaq atlat piiÄ¡umiñaisaÅat ilaaniñ."