Los Hechos 7
WBT1 Cal cuecaj ca’ailli’ icuis’e’ma, timi Esteban: â¿Te al Æinca locuapa iÆniya? 2 Esteban timila’: âCunc’aipimaye, imanc’ aÆtatá laÆcuxenga’, aÆquimf’eÆa’ laifmiyacolhuo’. ‘Mipa’a ÆaÆtatahuelo Abraham Æamats’ Mesopotamia, ai’a ti’huana’ma Æamats’ Harán, cal Cuecaj CanDios, iÆque Nopa’a lema’a, imuj’moxi. 3 Timi: “Topo’noÆa’ Æomemats’, topo’notsola’ loxanuc’. To’huanni. Camuc’ito’ ocuena camats’, jiÆpe topajnta." 4 Abraham ipanni Æamats’ Mesopotamia pe lomana’ lan xanuc’ cuftine lan caldeo. I’huana’ma ipajntsi Æamats’ cuftine Harán. Quimaf’i’ qui’ailli’ jiÆpe imanenca. Lijou’ma limana’ma qui’ailli’ ȽanDios ummepa i’huanni jifa’a Æamats’ pe laÆmana’ itsiya. 5 ‘Fa’a ȽanDios aiquepi’i’ quemats’, qui’huexi ni mixpiqueya anuli li’mis. Icupa cataiqui’, timi: “Capi’i’mo’ iÆca’a Æamats’. Ti’i’mo’ co’huexi. TijouÆa’ ti’i’ma qui’huexi Æo’hua.” IÆe litine Abraham ailopa’a qui’hua. 6 Jouc’a ȽanDios timi: “Timajnlita lonietó. IÆne loxanuc’ tiye’me ocuena camats’ a’i quilemats’. JiÆpiya timajnta. Lan xanuc’ ti’e’moÆtsi quiÆpoujnalá. Ticuxem’mola’ juaiconapa. Ti’e’em’mola’ quixcay. Amalpuj maxnu camats’ ti’e’em’mola’ toÆta’a. 7 TijouÆa’ lan malpuj maxnu camats’ iya’ cateÆ‘mi’mola’ lan xanuc’, iÆne li’epoÆtsi iÆpoujnalá loxanuc’. IÆniya loxanuc’ tipalnacu jiÆpiya. Tipailinacu fa’a. Ma fa’a alaxc’onÆingaina’ma." 8 Lijou’ma ȽanDios ipo’no’ipa cataiqui’ Abraham. Icuxe’e’ma ti’exoxi circuncidar. Lijoupa li’epoxi circuncidar Abraham iÆepa qui’hua Isaac. Ipajntsi Isaac, lixhuaitsi apaico quitine, Abraham i’e’ma circuncidar. Isaac i’i’ma qui’ailli’ Jacob. Jacob i’i’ma quiÆ‘ailli’ iÆne limbamaj coquexi’ laÆtatahueló. 9 ‘IÆne laÆtatahueló i’e’me laic’ laquiÆpepo cuftine José. Icuc’im’mola’ José lan xanuc’ cotsepa Æamats’ Egipto. IÆne ileco’me José. ȽanDios aiqueca’nicojma. 10 UnÆu’e’ma jahuay lateÆcoya. Titoc’i, epi’ipa acuecaj quipicuejma’. ToÆta’a Faraón, iÆque incuxepa jiÆpe Æamats’ Egipto, tetenÆcocojma li’ejma’ José. Ifac’e’ma, epi’ipa lipenic’ ticuxetsola’ lan xanuc’ nomana’ Æamats’ Egipto. Jouc’a ticuxela’ jahuay nomana’ lejut’Æ Faraón. 11 ‘Lijou’ma i’i’ma cumemma. Lan xanuc’ ni petsi Æamats’ Egipto ixingufco’me lumemma. Jouc’a lan xanuc’ nomana’ Æamats’ Canaán iteÆco’me juaiconapa. LaÆtatahueló nomana’ Æamats’ Canaán aiquixim’me cotejacu. 12 Jacob, iÆque quiÆ‘ailli’ laÆtatahueló, icuej’ma tipa’a cal trigo Æamats’ Egipto. IÆne laÆtatahueló ni anulemma aiquiÆtsec’ Egipto. QuiÆ‘ailli’ ummepola’ tiyeÆe. 13 Iyehuo’me, ipailinanca. Lijou’ma iyecona’me. Licuaiyocontsa Æamats’ Egipto José imuj’moxi lipimaye. Timila’: “Iya’ ÆacoÆpepo. Iya’ ninJosé.” Timi cal rey Faraón: “IÆniya aipimaye”. 14 Timila’ lipimaye: “TonÆeÆe Canaán. ToÆÆecotsola’ cai’ailli’ Jacob jouc’a laÆxanuc’.” Tixhuaispola’ afanej nuxans quimbamaj maque’ iÆne lan xanuc’. 15 ‘Jacob jouc’a linaxque’, iÆne laÆtatahueló, imul’me Æamats’ Egipto. JiÆpe imanenca. JiÆpe imayo’mola’. 16 Lijou’ma ÆiÆpécaÆ icuai’e’me Æamats’ Siquem. Emunatsa al pu’hua li’napa Abraham. IÆe al pu’hua lopa’a Æilemats’ lixanuc’ cal xans Hamor. Abraham i’najtse’e’mola’ atomÃ, i’napa. 17 ‘Ti’hua tixhuaispola’ Æitiné ȽanDios ti’e’ma ma to limipa Abraham, tepi’i’mola’ laÆtatahueló quilemats’. Mimana’ iÆniya Æamats’ Egipto ti’hua ticuef’quila’. 18 JiÆpiya anuli cal ts’e quincuxepa ipango’ma icuxe’ma. IÆque aiquimetsaijma José. 19 Ehuepa te co’iya mijou’neyacola’ laÆxanuc’. Icuxenai’mola’ juaiconapa. Icuxe’e’mola’ teca’nicoÆe liÆnaxque’ camijcanó, timatsola’. 20 ‘IÆne Æitiné ipajntsi Moisés. ȽanDios icuaicotsi quipic’a ÆacapÃmi’, etenÆcoco’ma. Afanej mut’la itoc’empá lejut’Æ qui’ailli’. 21 Lijou’ma eca’nicom’me. Ƚi’hua cahuats’ cal rey Faraón ixim’ma, ipulaf’ma, i’hua’a’ma lejut’Æ. Itoc’e’ma to qui’hua. 22 JiÆpe Æamats’ Egipto timana’ lan xanuc’ acueca’ quiÆsina’. Jahuay liÆsina’ iÆniya imuc’i’me Moisés. ToÆta’a Moisés jouc’a imuj’moxi acueca’ lipicuejma’, ac’a lopalaipa, lo’epa. 23 ‘Lixhuaitsi oquej nuxans Æemats’ ipic’a tixintsola’ lipimaye, iÆne ixanuc’ Israel. 24 I’hua’ma pe lomana’ lipimaye. JiÆpe ixim’ma anuli titeÆma. Anuli cal xans egipcio titeÆ‘mi. Moisés i’hua’ma titoc’itsi. Icuanajco’ma Æipima. Ima’a’ma cal xans egipcio. 25 Ticua lipicuejma’: “CunÆu’e’mola’ laipimaye. IÆne alimetsaico’ma toÆta’a laipenic’ lalapi’ipa ȽanDios.” Lipimaye aiquiÆcueca. 26 ‘Lihuequi litine tifuleyi oquexi’ lipimaye. Icuaitsi Moisés, ticua: “Cananc’otola’ iÆne laipimaye. Ti’inÆa’ liÆpicuejma’. Canajna’mola’.” Timila’: “Cunc’ixanuc’, imanc’ unc’apimaye. AimoÆfulecona’me." 27 IÆque noxcai’epa Æipima ixtuc’opa Moisés. Ummetsai’ma. Timi: “¿Naitsi ima’? ¿Naitsi nifajpo’? ¿Naitsi nepi’ipo’ lopenic’? ¿Te ima’ aÆcuxe’monga’? ¿Te ima’ aÆjuez? 28 Tsumjma oma’a’ma cal xans egipcio. ¿Te itsiya aÆma’a’ma iya’ jouc’a?" 29 Licuej’ma iÆe lataiqui’ Moisés inuna’ma, i’hua’ma Æamats’ Madián. Ipajntsi. JiÆpe limajnlitsa oquexi’ linaxque’. 30 ‘Uyai’ma oquej nuxans camats’. Anuli litine tipa’a Moisés Æimuc’o’ ahuejnca Æijuala cuftine SinaÃ, petsi ailopa’a quiÆya’ ni xanuc’. JiÆpe tunaqui anuli luxi quitac. MaÆpiya ÆipaÆ cunga imaxcaitsi anuli Æapaluc quema’a. 31 Moisés ixim’ma acueca’ iÆe li’ipa. I’hua’ma ehuelojntsi xonca ahuejnca. Icuej’ma ÆaÆPoujna ȽanDios tipalay. 32 Timi: “Iya’ NanDios, ilenDios lotatahueló. Iya’ ilenDios Abraham, Isaac, Jacob.” Licuej’ma toÆta’a Moisés ixpaiconni. Ipango’ma iyu’ma licuerpo. Aimi’iya mehuelojnconaya. 33 ȽaÆPoujna ȽanDios timi: “Pe lofmecaxu, jiÆpe apaxi camats’. Taipa’aÆa’ Æoc’ejÃ. 34 Cahuelongila’ laixanuc’, iÆne nomana’ Egipto. Aiximpola’ titeÆcoyi. Aiquimf’epola’ tija’ayi. Iya’ nimumma lema’a. CunÆu’e’mola’ laixanuc’. ¡Totsahuenni! ¡Ƚepá! Cumme’mo’, topaiconno, to’huacona’ma Æamats’ Egipto." 35 ‘MaÆque Moisés joupa etets’impá, imimpá: “¿Naitsi ima’? ¿Naitsi nifajpo’? ¿Naitsi nepi’ipo’ lopenic’? ¿Te ima’ aÆcuxe’monga’? ¿Te ima’ aÆjuez?” IÆe litine limaxcaitsi Æapaluc quema’a jiÆpe munaqui luxi quitac, ȽanDios ifajpa Moisés, epi’ipa lipenic’ ticuxetsola’, tunÆu’etsola’ lixanuc’. 36 MaÆque Moisés i’e’ma to aimi’iya mi’eyacu lan xanuc’. TixinÆe lan xanuc’ al cueca’ lo’epa ȽanDios. Lijou’ma ipa’ana’mola’ lixanuc’ Æamats’ Egipto. Licuaitsa Ƚunxali Caja jouc’a i’e’ma acueca’, jouc’a pe ailopa’a quiÆya’. LaÆtatahueló icoÆ‘mola’ oquej nuxans camats’ muyalaicoyi jiÆpiya. 37 Moisés u’i’mola’ lixanuc’, iÆne lixanuc’ Israel, timila’: “ȽanDios ÆaÆPoujna tepi’i’molhuo’ anuli cal profeta aÆ‘onÆcota to iya’. IÆque oÆpiÆya’ xans. IÆque toÆquimf’e’me." 38 MaÆque Moisés efot’Æe’mola’ laÆtatahueÆÃ³ mimana’ pe ailopa’a quiÆya’. JiÆpe Æijuala Sinaà Æapaluc quema’a ipalaic’opa Moisés. Moisés ipalaic’opola’ laÆtatahueló. Moisés epenufpa limaf’i cataiqui’, iÆe litaiqui’ ȽanDios. IniÆpa lapenufle illanc’. 39 ‘LaÆtatahueló etets’ipá Moisés. Aiquilihuejma limipola’. TiÆ‘nujuaispá lilendiosla’ lun egipicio. 40 Timiyi Aarón: “AÆÆanc’e’etsonga’ calandiosla’. IÆne aÆ‘huaj’me’e’monga’. IÆque Moisés Æalipa’ahuo’monga’ Æamats’ Egipto itsiya ailopa’a. AicaÆsina’ pe quitsepa. AicaÆsina’ te qui’ipa." 41 IÆne Æitiné ilanc’e’me anuli Æa’hua huacax ilanc’eco’me a’oro. Ima’a’me linneja, itsufco’me cal Ãdolo. Tixoqui quileta. EtenÆcoco’mola’ iÆe Æilendios, iÆque Æilanc’epa, i’e’ecopa quiÆtuca’ liÆmane’. 42 ȽanDios eca’nico’mola’. Ticua: “Najmay texc’onÆingoÆaile lopa’a lema’a, iÆniya lan xamna, cal mut’Æa, cal ‘ora”. ToÆta’a tuya’e’ al je’e liniÆpa lam profeta. JiÆpiya ȽanDios ticua: Imanc’ ixanuc’ Israel, loquej nuxans camats’ moÆmana’ jiÆpe Æamats’ petsi ailopa’a quiÆya’, moÆtsufcola’ linneja loÆma’am’mola’ y locuenaye loÆtsufco’me, ¿te ma al Æinca aÆtsufcopa iya’? 43 A’i. OÆtaic’ anuli Æolandios cuftine Moloc, jouc’a oÆtaic’ Æixamna Æocuena Æolandios cuftine Renfán. IÆniya lolandiosla’ coÆÆanc’ecopola’ tolaxc’onÆingaitsola’. Iya’ cateÆ‘mi’molhuo’ toÆta’a loÆ‘epa, quipa’a’molhuo’ Æolamats’, ca’hua’a’molhuo’ Æamats’ Babilonia. 44 ‘Mimana’ Æamats’ pe ailopa’a quiÆya’ laÆtatahueló iÆ‘hueca lejut’Æ È½anDios lilanc’ecompa ijahua’. JiÆpe lajut’Æ tipa’a oquej lapic’ liÆtaic’ liniÆiya loya’apa locuxepa ȽanDios. Ma toÆta’a ȽanDios icuxe’epa Moisés, timi: “Joupa aimuc’ipo’ te ts’i’ic’ lajut’Æ, toÆta’a tolanc’e’ma”. 45 LiÆnaxque’ laÆtatahueló epenuf’me lajut’Æ, iÆtaic’ icuaiyunca jifa’a Æalamats’, itsuflai’enca. IÆniya Æitiné micuxela’ Josué ulicale’me lan xanuc’ limajmpá fa’a, iÆne pe aiquilimetsaijma ȽanDios. ‘Icuaitsi litine cal rey David epenuf’ma lipenic’ ma tipa’a iÆe lajut’Æ. 46 ȽanDios etenÆcoco’ma li’ejma’ David. IÆque ixa’hue’ma ȽanDios, enDios Jacob. Timi: “Calanc’e’etso’ ocuena comejut’Æ”. 47 David aiquilanc’e lajut’Æ. Salomón, iÆque i’hua David, ilanc’epa lejut’Æ È½anDios. 48 ‘Tama tipa’a lejut’Æ, ȽanDios Nopa’a lema’a aimipanga anuli lajut’Æ lilanc’epa cal xans. ToÆta’a licuapa cal profeta muya’e’ lu’ipa ȽanDios, ticua: 49 Lema’a ti’onÆcospa to laicuecaj asiento, jiÆpe cacutsuya. Li’a Æamats’ ti’onÆcospa to Æainitas, jiÆpe lunxajyopa lai’mitsi’. Ticua ȽanDios ÆaÆPoujna: ¿Te caÆÆanc’e’ecoya anuli lajut’Æ? ¿Te ailopa’a caifnunxac’eya? 50 ¿Te ma’ iya’ a’i cailanc’e jahuay? ToÆta’a timila’ Esteban iÆne naixtuc’opá. Lijou’ma timiconala’: 51 âȽinca imanc’ aimaÆcuec’e. LoÆpicuejma’ ti’onÆcospa to liÆpicuejma’ lan xanuc’ pe aiquilimetsaijma ȽanDios. Imanc’ aimolihuejcoyi cal EspÃritu Santo, tecaxaispolhuo’. Ma to mi’eyi loÆtatahueló toÆta’a lonÆ‘epa imanc’. 52 IÆniya loÆtatahueló, ¿ja’ni tipa’a anuli cal profeta pe aiquilihuetsoqui? A’i. Ailopa’a. LoÆtatahueló ima’a’me iÆne nuya’apá Æocuaicoya cal Ƚijca Xans. Imanc’ xonca ixcay onÆ‘epá. Li’huamma cal Ƚijca Xans imanc’ oÆcupá, oÆma’apá. 53 Lataiqui’ loya’apa locuxepa ȽanDios, maÆe lataiqui’ luya’apa lapaluc’ quema’a, imanc’ olapenufpá, tijouÆa’ aicolihuequi. 54 Lan xanuc’ noquimf’epá litaiqui’ Esteban ixtulenca juaiconapa. Ticuayi: “IÆque aÆcufquinga’”. I’ilc’ma liÆ‘ay. 55 Cal EspÃritu Santo icuxe’ma lipicuejma’ Esteban. IÆque ehuelojm’ma lema’a. Ixim’ma te ts’i’ic’ jiÆpe pe lopa’a ȽanDios. JiÆpe tipa’a Jesús tecaxu al c’a camane ȽanDios. 56 Esteban ticua: â¡ToÆsinÆe! Caxina exiya lema’a. JiÆpe tipa’a cal Xans Ƚiximpa cal profeta pu’hua lema’a. Itsiya aiximpa tecaxu al c’a camane ȽanDios. 57 Lan xanuc’ ija’a’me ujfxi, um’mit’Æe’me liÆmane’ liÆs’mats’i’. Ihuo’me, umentsu’me Esteban. 58 I’noÆ‘me, i’hua’a’me lema quiÆya’. Ipango’me ecanijm’me capic’ tima’aÆe. Linfel’miyale nicufpá Esteban ipa’apá liÆtsamalo, ipo’no’e’epá li’mitsi’ anuli Æamijcano cuftine Saulo. 59 Mipayi capic’ Esteban tijoc’i ȽanDios, timi: âMaiPoujna Jesús, tapenufla’ Æai’espÃritu. 60 Exc’onÆquenni, ipalai’ma ujfxi timi: âMaiPoujna, tama aÆ‘e’e quixcay, aimotac’ui’i’mola’ lajunac’. Lijou’ma lines’ma toÆta’a imana’ma.
