San Lucas 6

1 BizÌi guca tu dza huezilaêadyiê, uzaê Jesús lënëê yaca benê quienëê zioyaquëê udeyaquëê layela ga neduza trigo. Naê uditzu yaca benê quienëê laon ta rchibiyaquëên ta gaoyaquëên. 2 Naêra una yaca benê naca partido fariseo rëbiyaquëê Jesús: â¿Bixquienê ruele dyin uditzule lao bini trigo naêa dza huezilaêadyiê, dza bireyaêalaê huero dyin? 3 Naêra una Jesús rëbinëê leyaquëê: â¿Binelabale lëêë guichi laêiya quie Diuzi cabëê bë rey David dza uduenëê lënëê yaca benëê quienëê? 4 Uyuêunëê luêu idaoê rnabëêra, uzÌiênëê yëta xtila naca laêiya ta ruêe pxuzi Diuzi. Naê udao rey David len, lëscanê bëênëên yaca benê dzaganëê. Caora naê udaoyaquëê ta bireyaêalaê gaoyaquëê. Udaoyaquëê ta reyaêalaê gao pxuzizi. 5 Naê unë Jesús rëbinëê leyaquëê: âNëêëdiê, bichi yugulu benëê, de yelaê rnabëê quiaê ta huaê mandado bi hue yaca benëê dza huezilaêadyiê. 6 BizÌi bezu itu dza, dza huezilaêadyiê, uyuêu Jesús luêu idaoê sinagoga bezulaohuëê rusëdiguëê benëê. BizÌi naêa zë tu benê neseco nëêë yebë. 7 Lëzi zërë benê rsëdi ley quie Moisés, len yaca benê naca partido fariseo, rbeênaoyaquëê chi hueyue Jesús benê neseco nëêë dza huezilaêadyiê tacuenda ga gaoyaquëê lëbëê xquia. 8 Pero banezi Jesús ca naca pensari quieyaquëê. Naêra unëê blidzëê benê naêa bidyi: âRniaê luëê, uzuli uda, desë gatzo laoê ni. Naêra ude benê neseco nëêë, yasënëê gatzo laoê. 9 Naêra una Jesús rëbinëê leyaquëê: âReêendaê inabacaraê leêe tu diêidzaê ¿ca bidanê reyaêalaê huero dza huezilaêadyiê? ¿Ruêen lato huero tahuen o huero tamala? ¿Ruêen lato ute uselaro benëê o chi gutiro benëê? 10 BizÌi Jesús unaênëê yaca benê nitaê ganê zënëê. Ude naê unëê rëbinëê benê neseco nëêë: âBli naêaloê. Caora bli naêa benê neseco nëêë, beyacaten dyaêa. 11 BizÌi yaca benê nitaê naê, lega bdzaêtzegueyaquëê unayaquëê rëbiyaquëê laguedyiyaquëê: â¿Ca bizÌi huero quie benê niga ta bira huenëê ca ruenëê? 12 BizÌi bezu dza tula uzaê Jesús uyoguëê ga zu tu yaêa ta hueêlënëê Diuzi diêidzaê. Lao bedu yela bëêlënëê Diuzi diêidzaê. 13 BizÌi baoyeniê dza tula, guzÌinëê yaca benê quiëê, ulioguëê lao chipchopa yaca benê gaca benê quiëê, benê gaca apóstol. 14 Lëyaca benê rguixogueên laohue niga: Ulioguëê Simón, naê uxuba Jesús laohuëê Pedro. Lëscanê ulioguëê Andrés, biê bichi Simón, len Santiago, len Juan, len Felipe, len Bartolomé, 15 len Mateo, len Tomás, len Santiago zÌiêi Alfeo, len Simón, benê naca tu cueê partido cananista, 16 len Judas, biê bichi Santiago, len Judas Iscariote, benê usedyin Jesús lao naêa yaca benê rnabëê. 17 Naê beyëzi Jesús lao yaêa len yaca benê quienëê. Yazëyaquëê ga naca yu lachiê. Lëganê naê nitaê benê zë. Lëganê naê zërë benê uzaê estado Judea, len benê nitaê ciudad Jerusalén, len yaca benê uzaêrë bago ruêa nisadaoê ga reê yedyi Tiro len yedyi Sidón. Lëleyaquëê bdyinyaquëê ta uzënagayaquëê bi na Jesús len ta yeyue Jesús yaca benê raca zÌhueê. 18 Yaca benê redzagalao, yaca benê yuêu bichi be xiêibiê, beyue Jesús leyaquëê beyacayaquëê. 19 Lao yugulu yaca benëê reêenyaquëê udaê naêayaquëê Jesús, danê neziyaquëê con yelaê huaca quienëê yeyuenëê leyaquëê chi bi yelaê hueê yuêuyaquëê. 20 Naêra unaê Jesús yaca benê quienëê naê unëê: âYedaohue leêe chi racayëchiêle ca naca dulaê xquia babële, danê naca quiele ga rnabëê Diuzi. 21 ‘Yedaohue leêe chi reêenle gataê ta yuêu niêa xnezi quie Diuzi cabëê gueêen benê rdue gaohuëê, porque danê gataêcazi quiele ca reêenle gataê. ‘Yedaohue leêe chi racayëchiêle rbedyile ca dulaê xquia de lao yedyi layu, porque danê huadyin dza sule gusto uzÌidyile. 22 ‘Yedaohue leêe cati rudie benëê leêe, cati rbioyaquëê leêe tzalaêla, cati utasi unioyaquëê leêe, cati inëyaquëê nacale benê mala tanun quie danê naole nëêëdiê, benê naca bichi yugulu benëê. 23 Reyaêalaê yedaohuetzeguele bëê gaca quiele canaê, danê huataê tu tadyaêa gula quiele cati bazule guibá. Con canê psaca xuzixtaêo yaca benê nitaê naêa, udila unëlëyaquëê yaca benê udixogueê xtiêidzaê Diuzi, canaê usacarëyaquëê leêe. 24 ‘Beyëchiê gula nacan quie leêe, benê uñaêa, benê binao xneza Diuzi, porque ca tu ta dezi lao dyilayu niga naca quiele, bira gataê mazara. 25 ‘Beyëchiê gula nacan quie leêe, benê detzague ta gao, benê birlidza Diuzi, porque huadyin dza tuele, bira gataê ta gaole. ‘Beyëchiê gula nacan quie leêe, benê redaohue ruzÌidyi, benê birue quie xtiêidzaê Diuzi, porque huadyin dza cuedyile cabëê bayëchiê zaê gaca quiele. 26 ‘Beyëchiê gula nacan quie leêe, chi ilëêë yugulu benëê leêe benê dyaêa, dechanê binacale benê dyaêa, porque canaê bë xuzixtaêo benê niga, blëêëyaquëê benê dyaêa benê nazi rguixogueêyaquëê xtiêidzaê Diuzi, denê benê huiziê yëê. Reyaêalaê idyëêëro yaca benê rudie raêo (Mt. 5.38â48; 7.12) Naê una Jesús rëbinëê leyaquëê: 27 âPero leêe benê ruzënaga ca rniaê, reyaêalaê idyëêële yaca benê rdzaê rgüinê leêe, huele tadyaêa lële benê rudie leêe. 28 Inabale tadyaêa lao Diuzi quie benê rudzeêdeê leêe, ulidzale Diuzi gaca tahuen quie benê rutasi runio leêe. 29 Chi nu benëê rgapaê xagale, ulehueênëê itzalaên capanëê. Chi nu benëê rguba gabán quiele, ulehueênëê lente camisa quiele. 30 Ulehueê nutezi benëê ta inabayaquëê leêe. Chi nu yaca benê aozÌiêyaquëê ta de quiele, biyenabalen. 31 Ulehuelë yaca benëê con cabëê reêenle huelë yaca benëê leêe. 32 ‘Chi leêe nedyëêële tuzi benê nedyëêë leêe, bihuele pensari tadyaêa ruele, porque lente yaca benê mala ruerëyaquëê canê. 33 Chi leêe ruele tadyaêa len tuzi benê rue tadyaêa len leêe, bihuele pensari tadyaêa ruele, porque lente yaca benê mala ruerëyaquëê canê. 34 Chi leêe hueêle presta tuzi benê runrë leêe presta, bihuele pensari tadyaêa ruele, porque lente yaca benê mala ruêerëyaquëê presta tuzi benê ruêerë presta leyaquëê. 35 Pero leêe, reyaêalaê idyëêële benê rudie leêe, reyaêalaê huelële yaca benëê dyaêa, reyaêalaê hueêleyaquëê ta inabayaquëê presta, biinabale yeyueyaquëê laohue quiele. Chi huele cabëê rniaê, tazÌera gun Diuzi quiele. Chi huele cabëê rniaê, lenaê uluêen tali nacale benê quie Diuzi zu sibi. Rniaê leêe, huele ca rue Diuzi, porque naca Diuzi benê dyaêa gula. Tuzi ca rue Diuzi ruenëê tadyaêa lente yaca benê birëbi lëbëê diuxcaleloê, benê birue tahuen. 36 Reyaêalaê idyëêële yaca benëê cabëê nedyëêë Xuziro Diuzi yaca benëê. Bireyaêalaê inëbizÌoro quie laguedyiro (Mt. 7.1â5) Naê una Jesús: 37 âBiinëbizÌole quie laguedyile, canaê biyeyue bizÌo Diuzi len leêe. Biudyiaguiêle laguedyile, yelaê naê biudyiaguiêrë Diuzi leêe. YeziêzÌele quie laguedyile, yelaê naê yeziêzÌerë Diuzi quiele. 38 Hueêle ta de quiele benê bide quie, canaê yeyun Diuzi leêe ta de quienëê. Ca rue Diuzi biyeyunnëê lëêëtiêzin, hueyunnëê mazara ta yuñaêa ta de quienëê. Con ca huelële laguedyile, canaê huelë Diuzi leêe. 39 Naêra una Jesús unëê tu chopa diêidzaê ni: â¿Huazaqueê usaê tu benê laochula itu benê laochula? ¿Cala huaguinu lao rupateyaquëê luêu ga naca stëbi? 40 Nu benê bineyudyi huesëdi quie, binegaquëê ca raca maestro quienëê. Pero nu benê babeyudyi huesëdi quie, naêra gacanëê ca tu raca maestro quienëê. 41 ‘¿Como dyëêëdi rnaêle bëbi daoê yuêu luêu lao biê bichile? ¿Naê laole leêe, birnaêle yuêun bicho yaga? 42 ¿Como reyazÌole rëbile biê bichile: “Bichaê, ben lato yebiogaê bëbi daoê yuêu laoloê”? ¿Naê birezaquele quiele cuinle yuêun bicho yaga? ¡Leêe benê birue tuzi ca nale! Tanëro ulebio bicho yaga yuêu luêu laole, canaêra hualëêële dyëêëdi ta yebiole bëbi daoê yuêu lao biê bichile. Según ca naca ta rbialao yaga, rlëêëro chi yaga dyaêa, chi yaga median (Mt. 7.17â20; 12.33â35) Naê una Jesús: 43 âBirbia yaga dyaêa tu ta naca slaê. Lëzirë birbia tazÌixi yaga median. 44 Pues quie quie yaga rlëêëro chi yaga dyaêa, chi yaga median, según ca naca ta rbialaon. Bicuia higos lao yaga yëchiê. Lëscanê bicuia bedzuliê lao luba yëchiê. 45 Lëzi beêmbyu huen, diêidzaê huen rero luêu laxtaêonëê rnënëê. Naê bizÌi beêmbyu mala, diêidzaê mala rero luêu laxtaêonëê rnënëê. Porque danê según ca naca ta yuêu luêu laxtaêo benëê, chi tahuen, chi tamala, canaê iron luêu laxtaêoyaquëê inëyaquëê. Ga ruêen diêidzaê quie lao rupa cueê ga bëyaquëê yuêu (Mt. 7.24â27) Naê una Jesús: 46 â¿Bixquienê nale nëêëdiê, “Señor, Señor”, naê birue quiele ca rniaê? 47 Niaê leêe ca naca quie benê nao nëêëdiê, benê rue quie ca niaê. 48 Lëcanaê naca quie benê bë yuêu quie, pquiênnëê zituê luêu yu ta pcuaênëê besu quie yuêu. Caora baben tu yusiuê huala, biuzÌaqueên usuriên besu, danê yuêun zituê yu. 49 Naê bizÌi benê re ca rniaê, pero biruenëê nëêëdiê casa ca rniaê, naca quiëê ca quie benê pcuaê besu delao yuzi. Caora baben tu yusiuê huala, caora naê pquinun besu, bguinu yuêu, begaênten lao lato.