LUKE 12

1 PulÄgajau, wuno:murum peleÅgÄraia djenbeÅuru djá¸ruk ÄÅgÄmiena, gewunja arge wurura djÄmbÄba kanbÄdjo:rÄla, wunmanbÄli kundjuÅÄnÄÅgori inalaia arkurle, Maranindj leaven Pharisia arkanÄÅga, gejÄkawá¸li tjibá¸re. 2 Kari kuni:n kÄni:Åu, ÅÄmba wa pitja mÄra puÅgauwi:n; kari kaielgaieÅu, ÅÄmba wa pitja laiburu puÅgÄniÅaien. 3 Gewunja ge wundugum wurÄÅulula, lewÄra pitja Åuru njÄniÅaie; ge ardi:um maninja kujoia wurÄÅundjuÅu balaium maninja, pitja jero:l njá¸niÅaie karÄÅ maiarum maninja. 4 KuÅenuri, já¸lalaia ÅaianÄÅgaia, paro:lguneri arka njirkanÄba mÄÅgarwuja, pÄlejau kari kÄdjinba puÅgadjin. 5 O! NjinjÄniiÅgunda ÄÅguja irÄÅungulguna: Iro:lguna aua gole bÄda iÅgo:na wundjurulu kudai wai kunja mamÄru’ Åuru; jau, kuÅenuri, iro:lguna. 6 Wawu wurira iá¸ruÅuri kado:wi:Åu kaiug tjÄruÅandu pidi:n kunja? Kari iá¸run woÅÄla wa pÄÅgÄniÅaien God ambula nÄnja. 7 TjÄkÄra kuda: njidbri: ÅÄri darawa laiburu kuniÅaieÅu. Pinjirgulgunejiri, wurira ardarawaia nÄnja njidia ma njiduÅ. 8 KuÅenuri, I:dja ÅÄmba Åaiu wunja gejiri i:dja adbÄnÅÄle Åuru, aua kuda: wunja I:dj’ iÅko:lu pitja nje adbÄnÅÄle Åuru wÄlÄnÅÄria God anÄÅgaia; 9 Aua Åaiu wunja Åá¸midja gejiri i:dja adbÄnÅÄle Åuru, pitja Åá¸midja eniÅaie wÄlÄnÅÄria God anÄÅgaia adbÄnÅÄle Åuru. 10 Aua I:dj’ iÅko nÄnja ÅÄla-ÅÄla ÅÄnda kÄma, pitja wai njejÄbienÄÅga; O! aua IÅandj Mamaia iÅgÄÅujo:, wa pitja wai puÅgaiÄbiennÄÅga. 11 Wuno:murum njinÅumbÄrkaÅural dadjurdÅÄrim maninja, ardenaiud’ dÄnja, wundjurul’ dÄn-ja, lara piriiri Åá¸runÄÅgá»wu, Åá¸nÄÅga arÄÅundjo: Iba, wuraÅulu; 12 Gewunja IÅandj Mamaia pitja njinjaniiÅgunda ge-i-di-dÄgu Åá¸nÄÅga wurÄÅundju. 13 Iá¸ruÅ peleÅgÄre nÄnja kundjuÅÄnÄÅga, IniiÅgundeja, minjenÄÅga Åawaia ÅaianaÅga wulÄnbiri karÅÄl kanbi:njara. 14 Aua kundjuÅÄnÄÅga, I:dja, ÄÅguja Åá¸ngandeÅu wure ÅÄra, karÅÄl ÅÄra, njiri nÄnja? 15 Gejau kundjuÅÄnÄÅgori, Maranindj, njiri Åundju-Åiundju njirkaÅurie wuÅgÄlbÄnda dara nÄnja, gewunja i:dja iÅaui kui wulÄnbiri ardarawaia kudai. 16 Bá¸re-bá¸re kundjuÅÄnÄÅgori, kundjuÅiri, KabÄlba i:dja tjiÅi:ra anÄÅgam wunia bá¸ri kandjÄndÄla. 17 IniÄkamanma kundjuÅu, kundjuÅiri, Åá¸ni Åe, gewunja Åá¸no:ra ma kurab ÅaianÄÅga ÄÅÄngande? 18 KundjuÅu, Wuna Åe; jarÄÅga mÄÅo: maiarum ÅaianÄÅgam, pitja wondi mÄÅana manaiud’ ban dÄgÄm, ma pitja djá¸ruk ÄÅÄm corn ardarawaia ÅaianÄÅgaia, wulÄnbiri ÅaianÄÅgaia. 19 Pitje ÅenÄÅga Åá¸Åaui, Åá¸Åaui, Åundju kudai wulÄnbiri ardarawaia golema ÄÅgandiena; Åoiba bÄnu, mindjá¸l dju, djo: baiu, tjukul bÄnu. 20 O! God kundjuÅÄnÄÅga, WoÅÄla, weni wundugum ÅunÅaui pitja burkai njejÄbie Åundju nÄnja: ÄÅguja anÄÅgaia pitja arÄnu arka ardamanja ÄndjÄÅungandjuna? 21 Wuna kÄdjinu aua wulÄnbiri ÄÅgarÄÅum aua Åundju-Åundju wunja, tjiÅi:ra kauiÄk God nanja. 22 KundjuÅÄnÄÅgori inalalaia, Gewunja kuÅenuri, Lara piriiri njirkaui wunja, ná¸nÄÅga mindjal wurÄÅundju, kari njirkanÄba wunja, Åá¸nÄÅga tai njirkunuÅ. 23 Gewunja njirkaui wunaiud’ ban dÄgu mÄÅÄri nÄnja, njirkanÄba wobi nÄnja. 24 Ni: araÅuriri woÅguraia, arka wa panbÄrkanden, wa djá¸ruk panbÄdbÄn, ardo:ra maiarum, ardo:ra maiaÅÄrim, God barui kano:; njidia man dÄgaia djenbeÅuru punaria nÄnja. 25 Anguja njiri nÄnja, lara gejiri, iwÄndu gole pÄÅgande irindja nÄnja? 26 Gewunja njiri ÅÄmba pidi:nma kÄdjinba piriin, ÄÅudja kunja lara kuriiri tjÄká¸ri wunja? 27 Ni: wuraÅuriri maruku, Åá¸runÄÅgowu bá¸ri kÄnuÅ, paii wa puÅgadjiÅ jarkai wa puÅgadjin; O! kuÅenuri Solomon pÄlemba mararam anÄÅgam maninja wa tai pÄÅgÄninja tjá¸ruÅ wuna kÄdjinu. 28 WurkÄlam ÅÄmba God ge kÄdjinu tai mÄÅgi:, maue weni kabÄlba nÄnja mÄÅgÄnuÅ, má¸Ågunu mÄÅgaiÄbieÅu wia’ nÄnja, djenbeÅuru ma njiri, njirkudjarie. 29 ParÄÅÄnjiro:jiri nÄnÄÅga mindjal wurá¸Åundju, Åá¸ná¸nga djo: njirkunjÄÅa, lara piriiri. 30 Wuna darawa kubÄrkÄnjiro:jiri worumbaia bÄndaia nÄnja; Iraia njirkanÄÅga laiburu kÄnuÅ njiri wuna ÅÄma wurÄÅundjiri. 31 Mia wurÄÅÄnjiro: bÄndaia God anÄÅga, gejau wuna darawa pitja njá¸nunuri. 32 Pinjirgulgunejiri, wiri:m pidi:ndja; gewunja lai kumbÄnanÄÅga Iro:lidj bÄndaia njinÅuno: wunja. 33 Aro:gule wulÄnbiri njirkÄnÄÅgaia, ardjeja arano:; wurÄndju njiri Åundju-Åundju wunja bururu kÄdjinba wunuÅgule puÅgÄnin ÅÄri, wulÄnbiri Ändjo:l’ dÄnja kÄdjinma ÅÄri, ma lulun ÅÄra kari wa wodjulu pareÅÄn, wuno:lu wa panmÄndjun. 34 Gewunja ma wulÄnbiri njirkÄnÄÅga ÄÅgÄnuÅ, ma kuda: njidi:um pitja menu. 35 Njirkwierlumba murd kÄninja, tjanaim njirkananÄÅgam duru mani:nja; 36 Njiri kuda: i:dja kÄdjindjia njidu inaiuri arkanÄÅga iÅgadaneri, wuno:murum djo:li iÅgÄnuÅal mÄÅÄria pÄnÄn ÅÄria dÄgu; wuno:murum iÅgeÅgal, denden mÄngo:, maiirgi:rkum pÄlkÄr pÄrÄmanÄÅga. 37 Tjukul ÅÄria ardawodjieja arge, wuno:murum inaiuri iÅgeÅgal, mÄra Änjo: mu:n mÄÅgarwiri; nidji kuÅenuri, murd enie, arge atjÄ Änji:, pitja ejeÅgal, Änjanowodju. 38 ÅÄmba kÄngulnÄm, ÅÄmba maiaium, iÅgeÅgal, wurunÄÅgowu mÄra ÄÅgo:, arge tjukul ÅÄria kaduÅ. 39 Wuna laiburu njidu, inaiuri maiaru’ ÅÄra ÅÄmba laiburu iÅgÄnina ÄÅudjau lulunÅÄra iÅgeÅgunal, mun mÄÅgo:na, wa pÄÅgÄnÄÅunja maiarum anÄÅgam kurug mÄÅgauwi:Åu. 40 Njiri kuda: njidamanja njidu, gewunja gejau wa ni: pinjidin ÅÄri ejeÅgal I:dj’ iÅko:lu. 41 Peter kundjuÅu, Inaiuri, á¸ri kundjinjá¸riri bá¸re-bá¸re wuna, ardarawaia? 42 Inaiuri kundjuÅu, ÄÅguja aua nidji, ini:u’ ÅÄra maiaru’ ÅÄra, aue inaiuri karÄÅ ewÄndenÄÅgori i:dja anÄÅgaia, mÄÅÄria Änjano: wunja tjá¸dÄmiau? 43 Tjukul ÅÄra inawodjieja aue, wuno:murum inaiuri iÅgeÅgal, mÄra iÅgo: ge kÄdjinu gejiri. 44 Nidji kuÅenuri, karÄÅ ewÄndenÄÅgori ardarawaia anÄÅgaia. 45 O! inawodjieja aue ÅÄmba ini:um maninja gejiri, Inaiuri ÅaianÄÅga wi: kundjal, wunmanbÄli ÄÅgÄmandjuiri algalgunjia, arwÄriwÄridjia, mindjá¸l gejiri, djo: iÅgeÅiri, pulwul iÅgeÅiri. 46 Inawodjieja aue inaiuri anÄÅga pitje ejeÅgal gejau wa ni: pÄÅgÄnin ÅÄri, gejau wra laiburu pÄÅgÄnin ÅÄri, pitja dur ewu, anÄÅga ÅÄri pitje eno: arkudjarieja nÄnja. 47 Inawodjieja laiburu iÅgÄnina Inaiuri anÄÅga ÅÄma geÅeri, inamanja wa pÄÅganinja, wa puÅgenja inaiuri ÅÄma geÅeri, wodpiliba ejo:rie djenbeÅuru; 48 Aua wa laiburu pÄÅgÄninja, geÅu wodpili kÄri, aua wodpiliba ejo:rie pidi:nu. Aua dara kÄno:wi: ÅunÄÅga aua nÄnja dara pitja burkai njejÄbienÄÅga; aua dara ÄÅgÄnino:, aua nÄnja dara pitja ewÄrÄniau. 49 ÅeÅgunal wiá¸nu Åá¸nÅungande wunja kabÄlba nÄnja, Åá¸nÄÅga ÅÄma ná¸nÅundju ÅÄmba gole duru kÄniÅaiena? 50 Baptism Åaiu kudai wuna nÄnja baptize Åá¸ni:nja, Åá¸ruÄÅgá»wu ÅÄnda Åá¸mieÅu ko:rug kÄmie njini. 51 Ni: njiduÅ Åá¸nÅunjÄÅgunal já¸mulili kabÄlba nÄnja ÄÅÄnÅuno: wunja? Kari, kuÅenuri, dalar kÄri. 52 Gewunja pitja arÄnu wendj-i-dÄgu ÄnÅÄlja maiarum maiaruÅum maninja, dalar arÄmie iá¸runuri ÅÄnda iá¸ruÅandu, iá¸ruÅandu ÅÄnda iá¸ruÅuri. 53 Dalar arÄmie iraia ÅÄnda iÅko:lu, iÅko:lu ÅÄnda iraia, karanja ÅÄnda ibanja, ibanja ÅÄnda karanja, Åá¸lindjanja ÅÄnda Åá¸lindjanja. 54 KundjuÅÄnÄÅgori peleÅgÄraia kuda:, Wuno:murum mÄra wurÄÅunbu ÄÅgubÄn bá¸ri kÄnuÅiri MarÄÅÄm maninja, maiirgi:rkum kuri:, Adja keÅgaliri, ge kÄdjinu kunuÅ; 55 Wuno:murum já¸lÄÅgÄra wo: kauwonal, kuri:, MÄra-mÄra pitja njá¸nu, ge kunuÅ. 56 NjidbiÅum njiljaljadbune, laiburu njiduÅ mÄra wunja kabÄlba mamiÅum, andjo:lu umiÅu, ÄÅudja kunja wa laiburu pinjidin mÄra wunja wendjiau? 57 ÄÅudja kunja njiri Åundju-Åundju nÄnja wunia wa wure puro:n? 58 WÄli ÅunÅunjÄÅaÅuru inauurgundj nÄnja inaiur’ kuru, kalumba nÄnja lia mÄma Åá¸runÄÅgá»wu bura ÅunÅumieÅunÄÅga, madji lalewa ÅunÅunjaÅuriri wure ÅÄra Åuru, wure ÅÄra ÅunÅuno: bur ÅÄranÄÅga, bur ÅÄra puÅungÄnde bur ÅÄrim man-inja. 59 KuÅenu, ma-i-dÄgÄm wa pitja ba puÅunjÄÅÄn tjuÅuno:na njini darawa.