Acts 13

1 Harihi enia hija prÌovet hai peresi na tamlohi vujangi Antioch: Barnabas, Simon la tovia ’tamlohi viriha’, ale Lucius mara Cyrene, Manaen enia vorain Herod Antipas matea, vaona la korohia, ale Saul. 2 Na rani matea la tapuhoro na hanhani ale la pa lo lotu Moli, Tanume Tapu mo verea mara, “Ha tauhasehi Barnabas enia Saul mata noku voko atu na tovira matana." 3 Hitahu na nora tapuhoro na hanhani peresi na usiusi, la tau na limara hinira ale la rÌulera la vano na malelera. 4 Ale Barnabas enia Saul, Tanume Tapu mo rÌulera la sivo Seleucia na pahisa tasi, ale la vele na boti hin jara atu, la sivo na Ureuren Cyprus. 5 Lara la hoso Salamis, la retivujavujangi na reti non God na ima lotu nona Jew. Ale John Mark mo lo usurira sohena nora tuetueni. 6 Lara la hahau roto ureure atu la kakau Paphos, la tataholo na tamlohi matea mo lo mahumahu na suihan tiapolo, enia Jew prÌovet haluhalu matea hijana Bar-Jesus, 7 enia mo lo toho peresi na tamlohi aulu matan Cyprus sei supe non Rome mo taua atu, hijana Sergius Paulus, enia tamlohi lelevosahi matea. Tamlohi aulu atu mo vaharÌule matan Barnabas enia Saul matan mo opoia vara i rongo na reti non God. 8 Pani Elymas tamlohi mahumahu atu mo retihorora matan mo sopo opoia vara tamlohi aulu atu i rongo te reti na rasua non Saul enia Barnabas hin Iesu. 9 Pani Saul sei tapala hijana Paul, Tanume Tapu mo marÌivisia ale Paul mo kilau tataholo isana, 10 ale mara, “Engko natun Tiapolo, ko marÌivi na halu peresi posposi tope na leu, meresahi nona hinau tari sei la rÌuhu, o pa isoiso na nom vailejleji na malele vararÌuhu non Moli pangisa? 11 Ale nakerihi natu, liman Moli mo meresahi isam, ale o pa vuso, o pa sopo erÌi hite na mera alo matan te rani makomona.” Vahatea purongo, matana mo nini ale rÌorÌoha mo sohonia, ale mo aleale tamlohi vara tea i tauri na limana i tiroma hinia. 12 Tamlohi aulu atu mara mo hite hinau atu mo masese mo rasua, matan mo marÌurahi tavera na vujangi matan Moli. 13 Moiso, Paul peresi na tapalana la mele malue Paphos na boti matea la sahe matan Pamphylia. La hoso na taon matan Perga. John Mark mo tinarÌihira atu natu, ale mo mele hilu mo sivo Jerusalem. 14 La mele malue Perga la sahe la pala Antioch matan Pisidia, ale na rani Sabbath la vano la unu na ima lotu nona Jew la sakele. 15 Hitahun na evievi mata Leu non Moses peresi na reti nona prÌovet, patu tamlohi mata ima lotu mo sohai na retisohai isara mara, “La vorai, vara te nomim retisohai mata tueni na tamlohi, ha sinai ha silea." 16 Ale Paul mo turu mo tahe na limana vara la tapurongo ale mara, “La tavtavuin Israel peresi kamim ka tamlohi rÌorÌoha sei ka lo sile na oloolo isan God, ha tapurongo: 17 God nona tavtavuin Israel, mo virÌoni na norÌa pua, ale mo vaira la ulua rÌilangi hin rani atu la lo toho Egypt. Ale mo jurira na suihana la malue na mauri slev. 18 God mo lavi na rani rÌilangi isara na jara hasetoho mata tauni ngavulu vati (40). 19 Ale hitahun haratu, mo vaikomokomo na mara jara tinatinapua mo limaravrua Canaan, ale mo sile na nona tamlohi hin jara atu sohena koruna. 20 La hinau atu mariviti vara i lavi na tauni mo ngavulu sangavulu vati mo ngavulu lima (450). Hitahuna, mo silera na tamlohi ari mo tikeli na rani non prÌovet Samuel. 21 Moiso, tamlohi la tangi matan vara te nora supe, ale God mo silera hin Saul natun Kish, tavtavuin Benjamin matea, ale enia mo aulu mata tauni mo ngavulu vati. 22 Pani God mo narÌihia sohena supe, ale mo tau David na jarana. God mo retireti matan David mara, ‘Na hite David natun Jesse vara rÌomina mo usuri na rÌomiku matan enia i pa vai na hinau tari na masaloku.’ 1 Sam 13.14 23 Ale mahapin David, Iesu natu, enia haratu sei God mo sohaia usuri na nona retitauhi hinia sohena Jujuri non Israel! 24 Hin la rani atu la tiroma na nona pala, John tamlohi paptijo mo lo retivujavujangi na tavtavuin Israel vara la vaharÌi na nora hehe, ale la posi mai isan God la paptijo. 25 Ale vavahinau non John mariviti vara i lo isoiso, mo verea vaha visa mara, ‘Ka rÌomi vara enau hare? Enau mo sopo tamlohi atu, pani ha lo levosahia vara haratu mo lo mai hitahu hiniau, enau na sopo tataholo vara a uli na asi eve palona.’ 26 La vorai, kamim sei natun Abraham peresi kamim tari sei ka tamlohi rÌorÌoha sei ka lo sile na oloolo isan God non Israel, retisohai matan juri akerihi, mo mai isarÌa mo isoiso. 27 Tamlohin Jerusalem peresi na nora tamlohi aulu la marÌivisi na retimangovi hin haratu la sile na talai isan Iesu vara i mate. La sopo hitevosahia vara enia haratu sei prÌovet la lo uliuli matana, hina purongo vara la lo rongo na retireti nona prÌovet tarea na Sabbath. 28 La sopo erÌi tapai te malele vara i ori hinia, ale hina purongo hin haratu, la usi Pilate vara i vilimateia. 29 Ale lara la marÌivisi vevuhi na retimangovi mata nona mateia, la juria na talopeilopei, la taua na papa matea. 30 Pani God mo sauteterahia na mateia! 31 Ale mo pala vaha visa isan la haratu sei enira tolu la tai Galilee la sahe Jerusalem, enira natu la vere la hinau sei la hitera isana tavtavuin Israel. 32 Ale kama lo retivujavujangi kamim hin RetirÌuhu atu matan retitauhi sei God mo vai isana norÌa pua, 33 vara retitauhi atu God mo marÌivisia isarÌa â natura hin haratu mo tahe Iesu sohen David mo ulia na harua psalm mara, ‘Engko Natuku, nahapani na vujangia vara enau Tamam.’ Psa 2.7 34 Enia hina vararÌuhu matea sei God mo tahe Iesu na mateia matan vara i pa sopo rÌovo, hinau atu mo verea na Retitapu sei mara, ‘A pa sileho na lerÌuhu tapu peresi na retitauhi sei na vaia isan David.’ Isa 55.3 35 Matana, mo mele verea na psalm tinapua matea mara, ‘O pa sopo tinarÌihia vara nom Tamlohi Tapu i hite na rÌovo.’ Psa 16.10 36 Matan David, hitahun haratu mo vai na masalon God na nona rani, mo mate ale la tavunia peresi na tahisana, epena mo rÌovo. 37 Pani haratu sei God mo lo tahea na mateia, epena i pa sopo hite na rÌovo. 38 Matan haratu, la vorai ha levosahia vara hinia, kama lo retivujavujangia vara God i pa rÌomi na hehe, 39 ale vara sava tamlohi la tau na nora rasua hinia, la pa tataholo na nahon God, hinau sei Leu non Moses i sopo erÌi vaia hin te rani. 40 Ha lo kilau! Ha sopo tinarÌihia vara retireti nona prÌovet la lo vere kamim, matan la verea lara, 41 ‘Ha hitea la tamlohi kerekerehi, ha marÌurahi tavera hinia ale ha tihai! Matan na lo vai na vavahinau matea na nomim rani, vavahinau atu ha sopo erÌi rasua, hina purongo vara tea la vereulia isamim.’” Hab 1.5 42 Paul enia Barnabas lara la lo malue na nora ima lotu, tamlohi la usia mo rÌilangi isara vara la mele vere la hinau atu na tavalu wik na Sabbath. 43 Jew matuvana peresi la haratu sei la posi la lavi na rasua nona Jew la lo lotu na ima lotu la usuri Paul enia Barnabas, ale la tupra rua atu la verea isara vara la turu rÌilangi usuri na rÌomrÌuhu non God. 44 Sabbath atu mo usuria, mariviti tamlohi tari hin taon tavera atu la sinai vara la rongora la retivujavujangi na reti non Moli. 45 Pani Jew lara la hite vao atu, mereimerei mo marÌivisira, ale la tapulo vereleji na sava Paul mo lo verea isara, la lo retisatihia. 46 Paul enia Barnabas la rÌomrÌilangi la rÌaramira lara, “God mo taua vara kama pa sile na RetirÌuhu isana tavtavuin Israel tiroma, pani matan ka rÌohu hinia, ale matan ka hitea vara ka sopo tataholo vara ha lavi na mauri tui, kama pa silea isana tamlohi rÌorÌoha. 47 Matan Moli mo retileu hinia isamam hin haratu mo verea mara, ‘Enau na vai kamim sohena malarani isana tamlohi rÌorÌoha, vara ha lavi na reti mata juri i vano na isoiso varama.’” Isa 49.6 48 La haratu sei la tamlohi rÌorÌoha lara la rongoa, la avulahi hinia ale la hasohaso na reti non Moli, ale la haratu sei God mo virÌonira mata mauri tui la rasua. 49 Ale reti non Moli mo lo unu na jara tari hin jara tavera atu. 50 Pani tamlohi tavera nona Jew la reve takonahi na harÌai aulu sei la lo sile na oloolo isan God peresi na tamlohi aulu matan taon tavera atu, ale la vai na vao matea la meresahi hin Paul enia Barnabas ale la tipahi narÌihira hin jara tavera atu. 51 Pani la sarÌsarÌhi narÌihi na tangotango palora matara ale la vano na taon tavera matan Iconium. 52 Ale tamlohi rasua atu la marÌivi na avulahi peresi na Tanume Tapu.