Los Hechos 15

1 Ndi nyií ca ra Pablo tan ra Bernabé ñuu Antioquía, tan tsaa̱ taahan ra naha quee̱ ra naha nda Judea. Tan quitsaha̱ jacuahá ra naha tsi ra yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo. Tan catyí ra naha tyin cuñí tsi tsa cunyaa tuñi Nyoo tsi ra naha, tumaa cuhva catyi̱ ra Moisés, tyin tacan tan cua cacu ra naha. 2 Tan ñihi xaan caha̱n yuhu tahan ra Pablo tan ra Bernabé tsihin ra can naha ra tsa cuenda yacan. Tacan tan natyiso̱ ra hermano Antioquía can naha ra tsi ra Pablo tan ra Bernabé tsihin taahan ca ra naha tyin cuhun ra naha ñuu Jerusalén, cujandaa ra tyiñu can tsihin ra tava̱ tyiñu ra Jesús tan tsihin ra cuví ityi nuu tsihin nyɨvɨ vehe ñuhu ñuu Jerusalén can naha ra. Tacan tan cuahán ra naha. Tan ityi cuahán ra naha, yaha̱ ra naha ityi Fenicia tan Samaria. Tan nacatyí tuhun ra naha tsihin nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo nácaa jañá nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví tuhun tsahnu tsa tsinu̱ iñi ñi, tyin nacuhvá cuenda ñi tsi ñi tsi Nyoo. Tan tandɨhɨ ra hermano sɨɨ xaan cuñí ra naha tsa tsito̱ ra naha yacan. 4 Quɨvɨ tsaa̱ ra Pablo tan ra Bernabé ñuu Jerusalén, cuahán ra naha nu ndu iín nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo. Tan tandɨhɨ ñi tan ra cuví ityi nuu tsihin ñi, tan tsihin ra tava̱ tyiñu ra Jesús, tsaha̱ ñi yaha ra naha tyin nacatyi tuhun ra naha tsa javaha̱ Nyoo tsihin ra naha. 5 Maa tyin juhva ra fariseo tsa tsinú iñi tsi ra Cristo, nduvita̱ ra naha tan catyí ra naha: âTandɨhɨ ra tsa ñavin ra Israel cuví tan tsinú iñi ra naha tsi ra Jesús, cuñí tsi tsa cunyaa tuñi Nyoo tsi ra naha. Tan cuñí tucu tsi tsa javaha ra naha cuhva catyí ley Nyoo tsa tyaa̱ ra Moisés âcatyí ra naha. 6 Tacan tan ndu ii̱n ra cuví ityi nuu tsihin ñi yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo tan ra tava̱ tyiñu ra Jesús tyin natuhun tahan ra naha tuhun can. 7 Tsa yaha̱ tsa caha̱n yuhu xaan ra naha, tan nduvita̱ ra Pedro, tan catyí ra: âYañi, tsitó ndo tyin tsitsi tsa tandɨhɨ yo, nacatsi̱ Nyoo tsi yuhu ra ndaahvi quɨvɨ can, tyin cahan yu tuhun ra tsa jacacú tsi yo tsihin nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví, tan na tsinu iñi ñi tsi Jutu Mañi yo. 8 Tan Nyoo, ra tsitó añima tandɨhɨ nyɨvɨ, janaha̱ ra tsi yo tyin cuñí ra tsi ñi ican. Yacan cuenda tsaha̱ ra Tatyi Ii ra tsi ñi, tumaa tsa naquihi̱n tucu maa yo Tatyi Ii ra taha̱n tsanaha. 9 Nyoo inducu ñi cuñí ra tsi nyɨvɨ. Yacan cuenda ña tyaá tsiyo ra tsi ñi ican tan ndi tsi yoo. Janduvahá ra tsi ñi tsa cuenda tsa tsinú iñi ñi tsi ra tumaa maa yo. 10 Vityin ¿nacuenda ña tsinú iñi ndo tsa javaha̱ Nyoo tsihin ñi can? Tyin ña vaha tsa tyisó yo ley Nyoo tsa tyaa̱ ra Moisés sɨquɨ ñi. Tyin ndi maa tsii tsaahnu yo tan ndi maa yo tan ña cuvi̱ naquihin vaha yo ley can. 11 Ãavin tacan cacú yo. Yoo tsitó yo tyin cacú yo tsihin tumañi iñi tsa javahá Jutu Mañi yo ra Jesús tsihin yo. Tan tacan tucu ñi can âcatyí ra Pedro tsihin tandɨhɨ ra can naha ra. 12 Tacan tan taxin ñi cuvi̱ tandɨhɨ ra naha. Tan tyaa̱ soho ra naha tsa caahán ra Bernabé tan ra Pablo. Tyin nacatyi̱ tuhun ra naha seña tan tsa iyo tsa javaha̱ Nyoo nu caha̱n ra naha tuhun ra nu yucú nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví. 13 Tsa ndɨhɨ̱ caha̱n ra naha, quitsaha̱ caahán ra Jacobo, tan catyí ra: âNyooho yañi, tya̱a soho ndo tsa cua cahan yu tsihin ndo. 14 Tsa catyi̱ tuhun ra Simón Pedro tsihin yo nácaa quitsaha̱ tsahá Nyoo tumañi iñi tsi ñi tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví. Tyin nacatsi̱ tucu ra tsi juhva ñi tyin cuví ñi nyɨvɨ cuenda ra. 15 Tan ndu ii̱n tuhun ihya tsihin tuhun tsa caha̱n ra cuví ndusu yuhu Nyoo taha̱n tsanaha, tumaa cuhva nyaá maa nu tutu Nyoo nu catyí ra: 16 Yaha̱ tandɨhɨ tuhun ihya tan cua quitsi nyico yu nu yucú ndo. Quɨvɨ tsa tsicoo̱ ra David, vaha xaan jacahnu̱ nyɨvɨ tsi yu. Maa tyin yaha̱ can jandɨhɨ̱ nyɨvɨ tsa jacahnú ñi tsi yu. Maa tyin cua quitsi nyico yu inga tsaha tan cua cañihi yu vehe ñuhu ra David. Tyin cua jacahnu nyico nyɨvɨ tsi yu. 17 Tyin tacan tan cuví nanducu tandɨhɨ inga ca nyɨvɨ tsi yu, tandɨhɨ ñi tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví tan tsinú iñi tsi yu. 18 Tacan catyi̱ Jutu Mañi yo, tan jacuaha̱ ra tuhun ihya tsi nyɨvɨ tsicoo̱ taha̱n tsanaha tan tsihin nyɨvɨ tsa iyó vityin. 19 ‘Yacan cuenda catyí yu tyin ña vaha tsa jatyañu yo tsi nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví, ñi tsa nacoo̱ tuhun tsahnu ñi tan quɨhvɨ̱ ñi cuenda ra Cristo. Ãa vaha catyi yo tyin cuñí tsi tsa tyaa yahvi ñi ley tsahnu yo. 20 Vaha ñi maa tsihin tsa jacuhun yo carta tsi ñi. Tan catyi yo tsihin ñi tyin ña cua catsi ñi cuñu tsa tsaha̱ cuenda nyɨvɨ tsi tsitoho. Tan ña cuvi coo rayɨɨ tsihin ñaha tun ña tindaha ra. Tan ndi ñiñaha ña cuví coo ñi tsihin rayɨɨ tun ña tindaha ñi. Rayɨɨ tsa iyó ñasɨɨhɨ ña cuví coo ra tsihin inga ñaha, tacan tucu ñiñaha tsa iyó yɨɨ, ña cuví coo ñi tsihin inga rayɨɨ. Tan catyi tucu yo tsihin ñi quɨhvɨ̱ cuenda ra Cristo tan ñavin nyɨvɨ Israel cuví ñi tyin ña cua catsi ñi cuñu quɨtɨ tsa tsihi̱ tsa cava̱ ñi jucun tatun ña tsatɨ̱ nɨñɨ tɨ. Tan ña cua catsi ñi nɨñɨ quɨtɨ. 21 Tyin nda tyembu tsahnu tan nda cuanda vityin iyó maa ra jacuahá ley Nyoo tsa tyaa̱ ra Moisés vehe ñuhu nyɨvɨ Israel. Tan jacuahá ra naha tuhun can tan iin tan iin ñuu, tan tahan tahan una quɨvɨ, quɨvɨ tsa quitatú ñi âcatyí ra Jacobo tsihin ra naha. 22 Tacan tan ra tava̱ tyiñu ra Jesús tan ra cuví ityi nuu tsihin ñi vehe ñuhu tsihin tandɨhɨ ñi yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo, nacatsi̱ ñi tsi taahan ra naha. Tan yaha̱ can tan jacuhu̱n ñi tsi ra naha tyin cuhun ra naha ñuu Antioquía tsihin ra Pablo tan ra Bernabé. Tan ra tsa natyiso̱ ñi cuví ra: Judas tsa nañí Barsabás, tan ra Silas. Ra ican cuví iin ra tsa nyisó tyiñu vehe ñuhu nda ñuu Jerusalén. 23 Tan tsihin ra naha jacuhu̱n ñi iin carta. Tan catyí carta can tyehen: “Nyuhu ra tava̱ tyiñu ra Jesús, tan tsihin ra cuví ityi nuu tsihin ñi vehe ñuhu tan tsihin ra yañi ndo cuenda ra Cristo, tandɨhɨ ndi tsahá ndi nacumi tsi nyooho tsa ñavin ra Israel cuví ndo. Tyin yañi ndi cuví tsi ndo vasu ñavin nyɨvɨ Israel cuví ndo. Tandɨhɨ nyooho tsa iyó ndo ñuu Antioquía, tan nyooho nyɨvɨ Siria, tan tsihin nyooho nyɨvɨ Cilicia, jaquitsí ndi carta ihya tsi tandɨhɨ ñi ndo. 24 Tsitó ndi tyin quita̱ taahan ra ityi nu yucú ndi ihya. Tan vatsí ra naha nu yucú ndo. Maa tyin ña catyi̱ nyuhu tyin quitsi ra naha jatyañu ra naha tsi ndo. Tan nasamá ra naha cuhva tsicá iñi ndo tyin catyí ra naha tyin cuñí tsi tsa cunyaa tuñi Nyoo tsi ndo, tan naquihin vaha ndo ley Nyoo tsa tyaa̱ ra Moisés. Maa tyin ñavin nyuhu caha̱n tsihin ra naha tyin quitsi cahan ra naha yacan tsihin ndo. 25 Yacan cuenda ndu ii̱n ndi tan ndoo̱ ndi tuhun cuenda tyiñu can tan tsicá iñi ndi tyin vaha tsa jaquitsi ndi tsi ra hermano ihya naha ra tsihin ra Pablo tan ra Bernabé nu yucú ndo. 26 Nduvi taahan ra ihya nyehé xaan ra naha tundoho tsa cuenda Jutu Mañi yo. Tan vasu cuñí nyɨvɨ cahñi ñi tsi ra naha, maa tyin ña jandɨhÉ¨Ì ra naha tsa jacotó ra naha tuhun Jutu Mañi yo ra Jesucristo. 27 Yacan cuenda jaquitsí ndi tsi ra Judas tan ra Silas. Tan maa ra naha cua cahan ra naha tsihin yuhu ra naha tsihin ndo, tyin cua cuhva cuenda ra naha tandɨhɨ tsa tyaa̱ ndi nu tutu ihya. 28 Tyin ndi Tatyi Ii Nyoo tan ndi nyuhu ña cuñí ndi tyiso ndi tundoho sɨquɨ ndo. Maa tyin ñiñi ca cuñí tsi tsa naquihin vaha ndo tuhun ihya: 29 Ãa cua catsi ndo cuñu tsa tsaha̱ cuenda nyɨvɨ tsi tsitoho. Tan ña cua catsi ndo nɨñɨ quɨtɨ, ndi cuñu quɨtɨ tsa tsihi̱ tsa cava̱ ñi jucun tan ña tsatɨ̱ nɨñɨ tɨ. Ãa caca nuu ndo tsihin ñaha. Tan nyooho ñiñaha ña caca nuu ndo tsihin rayɨɨ. Tatun na quihin vaha ndo tuhun ihya, vaha xaan cua coo ndo. Tan Nyoo na ndoo ra tsihin ndo” catyí ra naha nu carta can. 30 Tan cuahán ra tsa jacuhu̱n ra naha, tan tsaa̱ ra naha ñuu Antioquía. Tan jandu ii̱n ra naha tsi tandɨhɨ nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo tan nacuhva̱ cuenda ra naha carta can. 31 Tsa cahvi̱ ñi carta can, sɨɨ xaan cuñí ñi tyin vaha xaan caahán tsi. 32 Tan ra Judas tsihin ra Silas cuví tucu ra naha ndusu yuhu Nyoo. Tan jandu ii̱n ra naha iñi nyɨvɨ can tsihin tsa caha̱n ra naha. 33 Tan tsa yaha̱ tsiyucu̱ ra naha juhva quɨvɨ tan cuanuhu̱ nyico ra naha nda nu yucú nyɨvɨ tsa jacuhu̱n tsi ra naha. Tan tandɨhɨ nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo ñuu Antioquía can catyí ñi tyin na cuhun vaha ra naha. 34 Maa tyin ra Silas catyi̱ ra tyin cua ndoo ra. 35 Tan ra Pablo tsihin ra Bernabé ndoo̱ tucu ra naha ñuu Antioquía can. Tan maa ra naha tsihin inga ca ra jañihi̱ ca ra naha caha̱n ra naha tuhun Jutu Mañi yo tsihin nyɨvɨ can tan jacuahá ra naha tsi ñi. 36 Tan tsa yaha̱ juhva quɨvɨ, tan caha̱n ra Pablo tsihin ra Bernabé: âCo̱hon inga tsaha cunyehe yo nu yucú nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda Jutu Mañi yo ra Cristo tandɨhɨ ñuu nu caha̱n yo tuhun ra, tyin nyehe yo nácaa yucú ñi âcatyí ra Pablo tsihin ra. 37 Tan ra Bernabé cuñí ra tsa cuhun nyico ra Juan Marcos tsihin ra naha. 38 Maa tyin ra Pablo ña taahán iñi ra tsa cuhun ra Juan tsihin ra naha, tyin nacoo̱ ihñi ra tsi ra naha nda Panfilia quɨvɨ tsa tsaha̱n ra tsihin ra naha. Tan ña tsaha̱n ca ra tsijaha̱ tyiñu ra tsihin ra naha. 39 Tan caha̱n yuhu tahan ra naha, tan ndusɨɨ̱n ra naha. Ra Bernabé cuahán ra tsihin ra Juan Marcos. Tan quɨhvɨ̱ ra naha tsitsi iin yutun ndoo tan cuahán ra naha ñuhu Chipre. 40 Tan ra Pablo nacatsi̱ ra tsi ra Silas. Tan tsa yaha̱ tsica̱n tahvi ra hermano naha ra tsi Nyoo tsa cuenda ra naha tyin na jatyinyee Nyoo tsi ra naha, tacan tan cuahán ra naha. 41 Tan yaha̱ ra naha ñuu tsa cayucú Siria tan Cilicia, tan jandu iín ra naha iñi nyɨvɨ tsa yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo tan iin tan iin ñuu.