Los Hechos 14

1 Ra Pablo tan ra Bernabé yucú ra naha ñuu Iconio. Tan quɨhvɨ̱ ra naha tsitsi vehe ñuhu nyɨvɨ Israel. Tan vaha xaan caha̱n ra naha tuhun Nyoo tsihin nyɨvɨ can. Tan cuaha xaan ñi natsinu̱ iñi ñi tsi ra Cristo, nyɨvɨ Israel tan nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví. 2 Maa tyin ra Israel tsa ña tsinú iñi tsi ra Cristo natyuhu̱ ra naha tsi nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví tyin na caca ña vaha iñi ñi nyehe ñi tsi ra yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo. 3 Yacan cuenda ra Pablo tan ra Bernabé ndoo̱ ra naha ican cuaha quɨvɨ. Tan tsihin tsa nɨɨ iñi ra naha caahán ra naha tuhun ra Cristo, tyin tsinú xaan iñi ra naha tsi Jutu Mañi yo. Tan Jutu Mañi yo jatyinyee̱ ra tsi ra naha tsa caahán ra naha tuhun ra, nácaa tsa cuñí ra tsi yo. Tan tsaha̱ Jutu Mañi yo tunyee iñi tsi ra naha tyin javaha ra naha seña tan tsa iyo na coto nyɨvɨ tyin nditsa tsa caahán ra naha. 4 Maa tyin nyɨvɨ ñuu ña iin tsicá iñi ñi, tyin juhva ñi yɨhÉ¨Ì cuenda ra Israel naha ra, tan juhva ñi nyicún tsi ra tava̱ tyiñu ra Jesús. 5 Tacan tan ra Israel tan ra tsa ñavin ra Israel cuví, natuhu̱n tahan ra naha tsihin ra cumí tyiñu, tyin cua cahan ra naha ndavaha ñi sɨquɨ ra tava̱ tyiñu ra Jesús, tan cua cañi ra naha yuu tsi ra naha. 6 Maa tyin ra Pablo tan ra Bernabé ñihi̱ tuhun ra naha tyin tacan cua javaha ra can naha ra tsi ra naha, tan cuahán ra naha nda ñuu Listra, tan nda ñuu Derbe ityi Licaonia. Tan tsica̱ nuu ra naha ityi ñuu can. 7 Tan caha̱n nyico tucu ra naha tuhun Nyoo nácaa jacacú ra tsi yo. 8 Nda Listra iyó iin rayɨɨ tsa coxo tyin nda quɨvɨ cacu̱ ra tan ña cuví caca ra, tyin pehe nduvi taahan tsaha ra. 9 Tan ra pehe tsaha can tyaá soho ra tsa caahán ra Pablo. Tan ra Pablo, tuvi̱ iñi ra tyin tsinú iñi ra can tyin cuví nduvaha ra. 10 Tacan tan ra Pablo caahán ra tsihin tsa ñihi ndusu ra, tan catyí ra: âNdu̱vita tan cu̱nyaa nyityi un âcatyí ra Pablo tsihin ra. Tan ra ican, intuhun ñi ndava̱ ra, tan tsinyaa̱ nyityi ra. Tan quitsaha̱ tsicá ra. 11 Tsa nyehé nyɨvɨ tyin javaha̱ ra Pablo tacan, quitsaha̱ caná tsaa ñi tsihin yuhu Licaonia, tan catyí ñi: âRa tsa tsaa̱ nu yucú yo ihya, nyoo cuví ra naha, maa tyin tumaa caá rayɨɨ, caá ra naha âcatyí ñi. 12 Tan catyí ñi tyin ra Bernabé cuví ra nyoo tsa nañí Júpiter, tan ra Pablo cuví nyoo tsa nañí Mercurio, tyin ra ican cuví ra tsa caahán. 13 Tan iyó iin ra cuví jutu tsa jahá cuenda vehe ñuhu tsa nyaá yuhu ñuu ñi can nu jacahnú nyɨvɨ tsitoho Júpiter. Tan quitsi̱ ndaca ra indɨquɨ tan ita tyin maa ra tan nyɨvɨ cuñí ñi jacahnu ñi tsi ra Pablo tsihin ra Bernabé. Tan cua cahñi ñi indɨquɨ can tyin cua cuhva cuenda ñi tsi ra naha, tyin cuñí ñi tyin nyoo cuví ra naha. 14 Maa tyin cuhva tsa tuvi̱ iñi ra naha tsa tsicá iñi ñi, quitsaha̱ tsaahnyá ra naha jahma ra naha. Tan javaha̱ ra naha tacan tumaa iin seña tyin ña ndoó ra naha vaha. Tan quɨhvɨ̱ ra naha tyañu nu tuvi nyɨvɨ, tan cana̱ tsaa ra naha, 15 Tan catyí ra naha: âNyooho tata, ¿nácaa tsa javahá ndo tyehen? Nyuhu juvin ñi rayɨɨ ñuu ñayɨvɨ ihya cuví ndi. Tumaa cuví nyooho cuví tucu nyuhu. Tan vatsí cahan ndi tsihin ndo tyin na jaña ndo tsa javahá ndo tyehen tyin ña tsiñí ñuhu yacan tsi ndo, tan na cunyicun ndo tsi Nyoo nyito. Juvin ra tsa javaha̱ andɨvɨ tan ñuhu ñayɨvɨ. Tan javaha̱ ra ndutya ñuhu tan tandɨhɨ maa tsa iyó tsitsi ndutya ñuhu can. 16 Tan taha̱n tsanaha nda cuanda vityin, Nyoo jaña̱ ndaha ra tsi nyɨvɨ na javaha maa ñi cuhva cuñí ñi, 17 vasu tandɨhɨ quɨvɨ jacuahá ra tsi ñi tyin ra vaha cuví ra tan javahá ra tsa vaha. Maa ra jacuún ra savi nu yucú yo. Tsahá ra tsa coo vaha tsa tatsí yo quɨvɨ taahán tsi. Tan tsahá ra tsa catsi yo. Tan tsahá ra tsa cusɨɨ cuñí yo âcatyí ra naha tsihin nyɨvɨ can. 18 Maa tyin vasu catyí ra naha tacan, yɨɨ xaan tan tyasɨ̱ ra naha tsa cahñi ñi indɨquɨ can, tyin cuñí ñi jacahnu ñi tsi ra naha tsihin can. 19 Tacan tan tsaa̱ juhva ra Israel, ra tsa ña tsinú iñi tsi ra Cristo, ra ñuu Antioquía, tan ra ñuu Iconio. Tan natyuhu̱ ra naha tsi nyɨvɨ, na cañi ñi yuu tsi ra Pablo. Tan tacan javaha̱ ñi, tan cuñí maa ñi tyin tsa tsihi̱ ra. Tacan tan ixta̱ caa ñi tsi ra tan tsindaca̱ ñi tsi ra nda yuhu ñuu. 20 Maa tyin ndu ii̱n ra yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo nu canyií ra Pablo. Tan nduvita̱ nyico ra. Tan quɨhvɨ̱ nyico ra inga tsaha tsitsi ñuu can. Tan tsa inga quɨvɨ can cuahán ra ñuu tsa nañí Derbe tan cuahán ra Bernabé tsihin ra. 21 Tan caha̱n tucu ra naha tuhun Nyoo nda ñuu Derbe nácaa jacacú Nyoo tsi yo. Tan cuaha nyɨvɨ nacuhva̱ ñi tsi ñi tsi Nyoo. Yaha̱ can tan cuanuhu̱ ra naha ityi quitsi̱ ra naha. Tan yaha̱ nyico ra naha ñuu Listra tan ñuu Iconio inga tsaha, tan tsaa̱ nyico ra naha nda ñuu Antioquía. 22 Tan tandɨhɨ ñuu can jandu ii̱n ra naha iñi nyɨvɨ tsa yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo. Tan catyí ra naha tsihin ñi na cuhun ñi ityi nuu ca tsihin tsa tsinú iñi ñi tsi Nyoo. Tan catyí tucu ra naha tsihin ñi tyin tatun cuñí yo tsa cundaca ñaha Nyoo tsi yo, cuñí tsi tsa nyehe yo tundoho. 23 Tan natyiso̱ ra naha tsi ra cua cuvi ityi nuu tsihin nyɨvɨ tsa yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo tan iin tan iin vehe ñuhu. Tan tsicoo̱ nyitya ra naha tan tsica̱n tahvi ra naha tsi Nyoo tsa cuenda ra tsa cua cuvi ityi nuu tsihin nyɨvɨ vehe ñuhu can naha ra. Yaha̱ can tan catyí ra Pablo naha ra tsihin ra cuví ityi nuu vehe ñuhu can naha ra: âTsi̱nu iñi ndo tsi Jutu Mañi yo. Tyin maa ra cua jaha cuenda tsi ndo âcatyí ra Pablo naha ra tsihin ra naha. 24 Yaha̱ can tan yaha̱ ra Pablo tsihin ra Bernabé ñuu tsa cayucú Pisidia, tan tsaa̱ ra naha nda cuanda Panfilia. 25 Caha̱n ra naha tuhun Nyoo ñuu Perge. Yaha̱ can tan tsaha̱n ra naha ñuu Atalia. 26 Ican quɨhvɨ̱ ra naha tsitsi iin yutun ndoo tan cuanuhu̱ ra naha nda ñuu Antioquía. Ican cuví ñuu nu natyiso̱ ñi tsi ra naha tyin cua javaha ra naha tyiñu Nyoo, tan vityin tsa tsaa̱ nuhu ra naha. 27 Tsa tsaa̱ nyico ra naha ñuu Antioquía jandu ii̱n ra naha tsi nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo. Tan nacatyi̱ tuhun ra naha tsihin ñi tandɨhɨ tsa javaha̱ Nyoo tsihin ra naha, tan nácaa nuña̱ Jutu Mañi yo ityi tyin tsinú tucu iñi ñi tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví. 28 Tan naha xaan ndoo̱ ra Pablo tan ra Bernabé tsihin ñi yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo ñuu can.