Luk 1
PNG1 Jisas Krais aÅ hanɨp i yag daulö kub göm ga ga rö, bɨ rɨmnap amgö magö kale ke nɨÅöm, manö aij anɨbu hag ñɨ ajöm, yɨp abe, nɨbi bɨ gau rɨmnap halö kalɨp abe, hag ñɨla. Hag ñeila bɨ iru rö manö anɨbu nɨŠaij göm kalɨ kÆiñ rɨkla. 3 Pen bɨ majö Diopilas, yad u rö nöp manö yɨp hag ñɨla anɨbu iÆ u magöÅhalö uÆhai nɨŠaij gɨpin u me, yad u rö nöp manö anɨbu magöÅhalö gasɨ nɨŠaij gem, nöp kalɨ kÆiñ rɨknɨg gabin. 4 Anɨg gɨnö me, manö nöp hagla nɨÅban u, nɨÅö hagla a gɨmön nɨÅnabön. 5 Nöd KiÅ Herod Judia Propins abad mɨdmɨdöp ñɨn u, bɨ ne Sekaraia, God nɨp nan sabe gep bɨ ap mɨdmɨdöp. Bɨ yam nɨpe aip wög jɨm ñöl gɨmɨdal gau kalɨp Abaija Yam a gɨmɨdal. Sekaraia nɨbin nɨpe Ilisabed. Ilisabed u rö nöp God nɨp nan sabe gep bɨ Eron iÆ u rɨk dam dapɨl göm rɨkla. 6 Kalpe ber mɨhau God lo manö adö u magöÅhalö hain göl gɨ mɨdlö, God nɨÅö, manö ap mɨdageia. 7 Pen Sekaraia nɨbin nɨpe Ilisabed ñɨ pai wem u me, ñɨ pai ap yag dapöm wasö, böŠnöp nɨbi mɨÆep bɨ mɨÆep lɨlö. 8 Ãɨn ap Sekaraia bɨ nɨpe aip wög jɨm ñöl gɨmɨdal gau apöm, God nɨp sabe gep wög u geila. 9 Pen wög kale u göl gɨ, bɨ God nɨp nan sabe gep bɨ gau pör gɨmɨdal rö, bɨ hon an rö God sabe gep ram raul mɨgan yaÅ amöm nan haÆÉ¨Å aij auep u launab a göm, ilöŠcal ud gulu gɨ udla. Udlö, Sekaraia nɨpe ilöŠcal ke ud gulu gɨ udöm, God sabe gep ram raul mɨgan yaÅ arnɨg ga. 10 Nɨbi bɨ iru nöp God sabe gep ram höŠadö au God nɨp sabe göl gɨ mɨdailö nɨÅöl gɨ, Sekaraias nɨpe raul mɨgan yaÅ aramöm nan haÆÉ¨Å aij auep anɨbu laua. 11 Pen Bɨ Kub ejol nɨpe ap apöm, nan haÆÉ¨Å aij lep kabö kɨnaÅ u ñɨmagö yɨjɨg adö lau waiö mɨdeia. 12 Sekaraia ejol anɨbu nɨÅöm pa gɨÆÉ¨ ga. 13 Pen ejol anɨbu nɨp haga, “Ne pɨñɨŠgagmön. God nɨp sabe gɨpan u, nɨpe nɨÅöb. Nabin ne Ilisabed ñɨ ne ap yag daunab. Yag dauö, hib nɨpe Jon a gɨmön. 14 Nɨme ñɨ u yag daunab u, ne mɨñ mɨñ gɨnabön; nɨbi bɨ iru nöp gau u rö nöp mɨñ mɨñ gɨnaböl. 15 Bɨ Kub amgö ilö adö nɨpe u, Jon bɨ kub rö mɨdeinab. Nɨpe ñɨg wain aka ñɨg kÆÃ¶ rɨmnap ñɨÅagnɨm. Nɨme ñɨ mɨdun mɨdeinab ñɨn anɨbu nöp, Ana UÉ« nɨpe ñɨ anɨbu nɨp aÅ daÅ amöm ajmaÅ raunab. 16 Hainö nɨpe Isrel nɨbi bɨ God nɨp arö gɨpal gau iru nöp manö aij hag ñö, God nɨp, Bɨ Kub hon, a göm, nɨŠudnaböl. 17 Pen ñɨ ne anɨbu nɨpe bɨ God manö hagep Ilaija hadame ram God pɨdöŠudöm gɨmɨdöp rö gɨnab. Nap bɨ kalɨp udöm, ñɨ pai kale gau udöm, kalɨp ud jɨm ñöl lɨnab. Nɨbi bɨ God nɨp aÆeb aÆeb ñɨbal gau, kalɨp manö aij hag ñö, nɨbi bɨ kamɨŠaij nɨpe gasɨ nɨÅbal rö nɨÅöm, gɨ aij göm, Bɨ Kub aunab, a göm, abad mɨdeinaböl,” a ga. 18 Ejol u anɨg hagö, Sekaraia haga, “Hol ber mɨhau mɨÆep yabÉ¨Æ lɨbul. Anɨb u, yad aigöl gem, ne nɨÅö hagpan, a gɨ nɨÅnabin?” ö ga. 19 Hagö, ejol u Sekaraia nɨp haga, “Yad Gebriel. Yad God amgö ilö adö u mɨdem, yɨp hag yuö apem manö aij anɨbi nöp hag ñɨnɨg aubin. 20 Ne manö yad u, nɨÅö hagöp a gɨmön nɨÅagpan rö, aÉ«ab nöp u marö gö, manö hagöl gɨ mɨdageinabön. YɨharɨŠnöp mɨd mɨd, ñɨ u yag daunabil mañu nöp kauyaÅ manö hagnabön,” a ga. 21 Pen Sekaraia God sabe gep ram aÅ raul yaÅ mɨlö padö mɨdeia nɨÅöm, nɨbi bɨ höŠyaÅ mɨdeila gau gasɨ iru nɨÅla. 22 Hainö nɨpe höŠapöm, manö rɨmnap hagnɨm rö laga. Anɨb u, yɨp anɨg anɨg göp, a göm, ñɨmagö nöp yamaia. Kale nɨÅöm hagla, nɨpe ram raul mɨgan yaÅ am mɨdöm, nan ap ke nɨÅöm auöp, a göm, nɨÅla. 23 Pen Sekaraia God sabe gep ram wög u gɨ mɨdö, ñɨn nɨpe u pɨs gö, bɨ rɨmnap apöm ka nɨpe u udlö nɨÅöl gɨ, nɨpe ado gɨ ram nɨpe ara. 24 Hainö mɨd damöm, nɨbin nɨpe Ilisabed ñɨ mudun mɨdöm haga, “Nöd yad nɨbi ñɨ pai wem mɨdmɨdin u me, yɨp nable ga, jɨ mɨñi Bɨ Kub yɨp mög nɨÅöm yɨp abad mɨdö, ñɨ mudun mɨdpin u yɨp aij göp, nable gagnab, wasö,” ga. Anɨg hagöm, rakɨn unbö mamɨd agamɨj ram raul mɨgan gau nöp pi göl mɨdmɨdöp. 26 Ilisabed rakɨn unbö kagoÆ jɨŠñɨ mudun mɨdö nɨÅöl gɨ, God ejol Gebriel nɨp hag yuö ara Nasared daun, ram mɨnöŠGalili au. 27 Nasared au nɨbi praj ap mɨdmɨdöp, hib nɨpe Maria. Nɨbi praj anɨbu bɨ ap aip gɨ gö wasö. Nɨbi praj anɨbu, bɨ ne Josep udnab, a göm manö hagla. Bɨ Josep anɨbu, nɨp kiÅ Depid bɨ rɨdɨg anɨbu ap rɨk dam lɨla u me. 28 God ejol Gebriel hag yuö, nɨbi praj Maria mɨdeia au amjaköm haga, “Nɨbi praj, ne mɨdpan? Bɨ Kub nöp ud aij göp. Nɨpe aip mɨdpil,” a ga. 29 Anɨg hagö, Maria manö anɨbu nɨÅöm, yɨp ai gɨnɨg anɨg hagab, a göm, gasɨ iru nɨÅa. 30 Nɨpe gasɨ iru nɨÅö nɨÅöl gɨ, ejol nɨp haga, “Maria, ne pɨñɨŠgagmön. God nöp ud aij yabÉ¨Æ göp. 31 Hainö ne ñɨ mudun mɨdmön, ñɨ ap yag daunabön. Yag daumön, hib nɨpe Jisas, a gɨmön. 32 Pen nɨpe bɨ kub yabÉ¨Æ mɨdeinab. Nɨbi bɨ nɨp hagnaböl, Bɨ Kub yabÉ¨Æ adö i gɨlaÅ mɨdöp Ãɨ nɨpe, a gɨnaböl. God Bɨ Kub geinab nɨÅöm nɨpe nɨhi iÆaÅ Depid, kiÅ kub mɨdmɨdöp rö mɨdeinab. 33 Jekop rɨkö rɨk amɨl apɨl gɨlö mɨdeinaböl gau kalɨp magöÅhalö pör nöp pör nöp kiÅ kale mɨdöm abadöl mɨdeinab,” a ga. 34 Ejol anɨg hagö, Maria nɨp haga, “Yad bɨ ap aip mɨdagpul u, aigöl gem ñɨ anɨbu yag daunabin?” ö ga. 35 Hageia, ejol nɨp haga, “Ana UÉ« u nöp apöm, Bɨ Kub yabÉ¨Æ adö i gɨlaÅ mɨdöp pɨdöŠnɨpe nöp ralu ñɨnab. Anɨg gö, ñɨ uÉ« yag daunabön u, nɨbi bɨ nɨÅöm hagnaböl, nɨpe God Ãɨ nɨpe, a gɨnaböl. 36 NöÅ! Naubi ne Ilisabed nɨpe nɨbi mɨÆep löp. Kale nɨp nɨbi ñɨ pai wem a gɨmɨdal u pen mɨñi nɨpe ñɨ mudun mɨdö, rakɨn unbö kagoÆ jɨŠhadö ara. 37 God nan gagnɨm rö ap mɨdagöp; nan gau magöÅhalö gɨnɨm rö nöp mɨdöp,” a ga. 38 Anɨg hagö, Maria haga, “Yad God nɨp wög gɨ ñeb pai. Hagabön rö nöp yɨp gɨnɨm,” a ga. Anɨg hagö nɨÅöl gɨ, ejol nɨp arö göm ara. 39 Pen Maria yɨÅɨd amnam, a göm, ram mɨnöŠanɨbu arö göm ram mɨnöŠJudia no ilö gau adan mɨlö u am am, Sekaraia Ilisabed ber mɨhau mɨdmɨdil daun u ara. Ram kale amjaköm, nubi Ilisabed nɨp haga, “Ne mɨdpan?” a ga. 41 “Ne mɨdpan?” a gö, nubi Ilisabed manö anɨbu nɨÅö, ñɨ mudun mɨdeia u pɨraÅɨd la. Pen magö anɨbu nöp Ana UÉ« u nɨpe Ilisabed aÅ daÅ aramöm nɨp ajmaÅ raua. 42 God Ana ajmaÅ rauö, Ilisabed nɨpe meg mɨgan dap ranöm Maria nɨp haga, “God nɨbi rɨmnap kalɨp abad mɨdöp u pen nöp ud aij yabÉ¨Æ göp. Ãɨ mudun ne mɨdpan yagol ñɨ u abe ud aij yabÉ¨Æ göp. 43 Yad nɨbi aij wasö jɨ ne Bɨ Kub yad nɨme nɨpe u yɨp nɨÅnɨg auban u yad aiö gem God nɨp aij a gabin. 44 Ne apön yɨp, ‘Mɨdpan?’ a gajan magö u, ñɨ mudun mɨdpin i ñɨñɨ yabÉ¨Æ löm pɨraÅɨd löp. 45 Ne, ‘Yɨp God hagöp rö gɨnab,’ a gɨmön nɨŠmɨdpan u me, ne mɨñ mɨñ gɨmön,” a ga. 46 Ilisabed anɨg hagö, Maria God nɨp gasɨ nɨÅöl gɨ, ñɨñɨ yabÉ¨Æ löl gɨ haga, “Yad Bɨ Kub nɨp gasɨ nɨÅem, hib nɨpe hagnö, i adö laÅ arnab. 47 Yad böŠnöp umeb rö mɨdainö, God yɨp mög nɨÅöm ud kamɨŠyua u, nɨp gasɨ nɨÅem ñɨñɨ yabÉ¨Æ lɨbin. Yad yɨharɨŠpai nɨp wög gɨ ñeb mɨdpin u pen yɨp hauÆ gagöp. Anɨg göp u, mɨñi rɨköm, hainö rɨköm, rɨk dam lɨnaböl gau, nɨbi bɨ magöÅhalö yɨp gasɨ nɨÅöm hagnaböl, ‘God nɨbi anɨbu ud aij yabÉ¨Æ ga,’ a gɨnaböl. 49 Nɨpe pɨdöŠmagöÅhalö mɨdöp u, nɨpe nan kÆÃ¶ yabÉ¨Æ yɨp göp. Yad nɨÅbin nɨpe añɨ nöp Bɨ UÉ« mɨdöp. 50 Nɨbi bɨ manö nɨpe nɨÅöm, ana udöm, hain gɨnaböl gau, kalɨp mög nɨÅöm ud aij gɨnab. Kale ñɨ pai rɨköm, rɨk damöm, rɨk lɨnaböl gau, kalɨp u rö nöp mög nɨÅöm ud aij gɨnab. 51 Nɨpe Bɨ ñɨmagö mɨlö kub yabɨÆ; nɨpe nan kÆÃ¶ kÆÃ¶ iru nöp göp. Nɨbi bɨ, hon ke nɨbi kub bɨ kub mɨdpun, a gɨpal gau, God kalɨp yu gɨ yuöp. 52 Anɨb u, kiÅ bɨ kub ram mɨnöŠkub abad mɨdlö hib kub mɨdmɨdöp gau, God gö ke ke arlö, nɨbi bɨ hib mɨdagmɨdöp gau, God kalɨp udöm ud adö adö göp. 53 Nɨbi bɨ kɨyö löp gau, God kalɨp nan nɨme lö ñɨÅlö mudun göp. Pen nɨbi bɨ nan iru mɨdöp gau kalɨp yɨharɨŠhag yuö arbal. 54 God nɨpe apɨs bac iÆaÅ hon gau kalɨp manö haga u hauÆ gagöm, hanɨp Isrel nɨbi bɨ pör mög nɨÅöm abad mɨd aij göp. 55 Bac Ebraham abe, bac hon rɨmnap abe ñɨ pai kale rɨköm rɨklö arnab gau, God kalɨp abad mɨdeinabin, a göm, haga rö nöp hanɨp göp,” a ga. 56 Maria manö anɨbu hagöm, nubi Ilisabed aip rakɨn mɨhau nɨgaÅ mɨdöm, hainö ado gɨ ram nɨpe ara. 57 Mɨd damöm, Ilisabed ñɨ ap yag daua. 58 God nɨp mög nɨÅöm abad mɨdö, nɨpe mɨÆep yabÉ¨Æ löm ñɨ yag daua anɨbu, nɨbi bɨ nɨñɨn nubi nɨmam nuö bɨ nɨpe gau nɨÅöm, nɨpe aip mɨñ mɨñ yabÉ¨Æ gɨla. 59 Ãɨ u yag dapöm, ñɨn unbö mudun jɨŠmɨdöm, raleb jɨŠmañu waÅ hañ nɨpe rɨb gɨ dö gɨnɨg göm magum gɨla. Magum göm, kale ñɨ u hib ñɨnɨg göm hagla, “Ãɨ anɨbi, nap Sekaraia hib u la ij gep,” a gɨla. 60 Hageila, nɨme haga, “Wasö, hib nɨpe Jon a gɨnabul,” a ga. 61 Anɨg hagö, nɨbi bɨ nɨpe gau hagla, “Hon unbö anɨg gagun. Bac baid buö ne gau hib ap Jon mɨdagöp,” a gɨla. 62 Anɨg hagöm, nap Sekaraia nɨp ñɨmagö u nöp yamöm hag nɨÅla, “Ãɨ hib nɨhön ñɨnabön?” ö gɨla. 63 Hag nɨÅlö, nap ñɨmagö u nöp yamöm haga, “Yɨp köp kalɨ kÆiñ rɨkep ap dauim,” a ga. Hagö daueila, adö anɨbu manö kalɨ kÆiñ rɨköm, “Hib nɨpe Jon,” a ga. Anɨg göl hib kalɨ kÆiñ rɨkö, kale nɨÅöm magöÅhalö aiö yabÉ¨Æ gɨla. 64 Pen magö anɨbu nöp Sekaraia aÉ«ab marö ga u pɨɫa gö nɨÅöl gɨ, nöd manö hagmɨdöp rö hagöl gɨ, God hib nɨpe hagö adö ara. 65 Nɨbi bɨ söl au han mɨdeila gau, ga anɨbu nɨÅöm pɨñɨŠgöm, manö anɨbu yag dam ram mɨnöŠJudia ilö gau magöÅhalö yabÉ¨Æ nɨbi bɨ gau kalɨp hag ñɨla. 66 Hageila, nɨbi bɨ manö anɨbu nɨÅla gau, kale magöÅhalö gasɨ iru nɨÅöm hagla, “God gö, ñɨ anɨbu anɨg göl yag dauöp u me, hainö bɨ aigale bɨ rö mɨdeinab?” ö gɨla. God pɨdöŠñɨ anɨbu pɨg mɨdeia u nɨÅla u me, anɨg hagla. 67 Ana UÉ« nɨpe ñɨÅaÅ nap Sekaraia aÅ nɨpe daÅ apöm ajmaÅ raua nɨÅöm God hib nɨpe u dap ranöl gɨ haga, 68 “Hon Isrel nɨbi bɨ, God Bɨ Kub hon hib nɨpe dap ranun hagno adö arnɨm. Nɨpe ke ram mɨnöŠiÆ i apöm, nɨbi bɨ nɨpe rau adog udöp. 69 God Bɨ Kub nɨpe gö, Depid rɨkö, rɨklö, rɨk amɨl apɨl gɨlö, ñɨÅaÅ ap yag dauö hanɨp ud kamɨŠyunab. 70 Hadame nöp, manö yad nɨbi bɨ gau hagnɨg gabin, a göm, God nɨpe bɨ rɨmnap wög anɨbu hag la. God manö hagep bɨ uÉ« nɨpe gau kale God manö haga u nɨÅöm, nɨbi bɨ gau kalɨp hag ñɨla. 71 Bɨ al ñɨÅeb hon gau apöm, hanɨp al pak lɨnɨg gaböl pen nɨpe apöm hanɨp ud kamɨŠyunab; bɨ hanɨp mulu lugö nɨÅbal gau hanɨp gɨ naij gɨnɨg gaböl u pen nɨpe hanɨp abad mɨdö kamɨŠarnabun. 72 God hadame nöp bac iÆaÅ hon mög nɨÅöm ud aij gɨnabin, a göm, manö kÆÃ¶ nɨÅö rɨmnap hag la. God nɨpe manö bac hon Ebraham nɨp hag la u hauÆ gagöp; manö uÉ« anɨbu haga rö nöp göp. 74 Bɨ Kub hanɨp abad mɨdö, koÆmaÆ gau hanɨp gɨ naij göl rö lagnab. Anɨb u, hon bɨ al ñɨÅeb gau pɨñɨŠgagun, kamɨŠmɨdeinabun rö, pör pör nöp Bɨ Kub nöp gasɨ nɨÅun, nan si nan naij arö gun, Bɨ Kub nɨbi bɨ uÉ« nɨpe mɨdun, wög nɨp göl gɨ, gɨ mɨdeinabun. 76 Pen ñɨ yad, ne God Bɨ Kub nɨp wög gö, nɨbi bɨ gau kale nɨÅöm hagnaböl, ‘God Bɨ Kub yabÉ¨Æ adö i gɨlaÅ mɨdöp u, bɨ manö nɨpe hagep me u,’ a gɨnaböl. Nɨhön gɨnɨg: ne nöd ammön, nɨbi bɨ gau kalɨp hag aij gö, Bɨ Kub u nɨp abad mɨdlö nɨÅöl gɨ, nɨpe aunab. 77 Ne nɨbi bɨ nɨpe gau kalɨp manö aij nɨpe u hag ñɨ aij gö, Bɨ Kub kale u apöm, nan si nan naij gɨpal prɨ u ÆÉ¨k gɨ yuöm kalɨp udnab, manö aij u nɨÅnaböl. 78 God Bɨ hain agamɨj rɨköm, nɨpe nɨbi bɨ mög nɨÅöm, mailö aij nɨpe sɨdö mailö rö kumi kabö adö laÅ nɨbö apöm, hanɨp mailö pak ñɨnab. 79 Hon nɨbi bɨ an an sɨbön gau mɨdun umnɨg gɨnabun gau, nɨpe gö mailö magö anɨbu hanɨp mɨdmagö aÅ daÅ mailö pak ñɨnab nɨÅun, hon hibur hain hain mɨdep adan aij u uÆhai nɨÅun, adö anɨbu nöp ajeinabun,” a ga. 80 Pen ñɨÅaÅ anɨbu, Jon, majö gö nɨÅöl gɨ, ana nɨpe halö halö pɨdöŠga. Nɨpe ram mɨnöŠnɨbi bɨ mɨdagmɨdal, ram mɨnöŠkabö nöp mɨdmɨdöp aÅ gau mɨd mɨd, böŠnöp kub göm auö, Isrel nɨbi bɨ nɨp nɨÅla.
