Hibru 11

1 Nɨbi bɨ God Manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, God nɨp nɨŠudpal gau, God Manö hainö kalöp gɨ aij gɨnabin a göp u, kale gasɨ mɨhöp wasö, God Manö hagöp rö nöp nɨŠud pɨdöŠgɨpal. Nɨbi bɨ God Manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, God nɨp nɨŠudpal gau, God Manö nan anɨb gau anɨg göl anɨg göl mɨdöp a göp u, kale nan anɨb gau amgö nɨÅagpal u pen kale gasɨ mɨhöp wasö, God Manö hagöp rö nöp nɨŠud pɨdöŠgɨpal. 2 Nɨbi bɨ rɨmnap hadame nöp gau, mɨñi nöp kalɨ kÆiñ rɨkajɨn rö gɨla rö, God nɨp aij ga. 3 God nɨp nɨŠudun, God Manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a gɨpun u me, nan kumi kabö adö laÅ abe, nan mɨnöŠnaböŠiÆ i abe, God nan ap udöm gɨ laga, God manö u nöp hagö la u, nɨÅbun. 4 Hadame nöp bɨ ne Ebol God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a ga u me, nan dapöm God nɨp pak sabe gɨ ñö, God nɨÅö aij ga. Pen nɨmam Ken nan dapöm sabe gɨ ña u, God nɨÅö aij gaga. Ebol nɨpe God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a ga u me, God nɨp pen bɨ kamɨŠaij yad a göm, nan sabe gɨ ña u nɨÅöm, yɨp aij göp a ga. Ebol umöm arö, mɨñi aip mɨdagpun u pen, nɨpe God nɨp nɨŠuda aiud anɨbu, hanɨp nɨbi bɨ rɨmnap gasɨ ñöl gɨ nöp mɨdöp. 5 Pen Inok nɨpe u rö nöp God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, God nɨp nɨŠud mɨd damöm umaga. God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a ga u me, God nɨp pen bɨ kamɨŠaij yad a göm, kamɨŠnöp ud ara. Nɨbi bɨ nɨp uÆhai uÆhai nɨŠwasö gɨla; God nɨpe ke nɨp dam ram mɨnöŠkumi kabö adö laÅ au ud ara. 6 Nɨbi bɨ God nɨp nɨŠudöm, God Manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a gɨnaböl gau nöp, God nɨÅö aij gɨnab. Nɨhön gɨnɨg: nɨpe kamɨŠmɨdöp rö, nɨp sabe gɨno, hanɨp manö hagöp rö gɨnab a gɨpal nɨbi bɨ gau nöp ud aij gɨnab. 7 Pen Noa nɨpe u rö nöp God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, God hagöp rö nöp gɨnab a göm, haga rö nöp ga. God Noa nɨp möŠkub paknab a gö, Noa amgö nɨÅaga u pen God nɨp nɨŠuda rö, manö nɨÅö hagöp a göm, ñɨg magɨb kub u gɨ la. Ãɨg magɨb kub anɨbu gɨ löm, nɨbi nɨpe ñɨ pai nɨpe gau magöÅhalö raul mɨgan anɨbu arlö, möŠkub yabÉ¨Æ u ala pen kamɨŠmɨdeila. Pen God möŠkub paknab a gö, amgö nɨÅaga ñɨn u, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm gö arö ñɨg magɨb gɨ la u me, God nɨp bɨ kamɨŠaij yad a ga. Nɨpe kamɨŠarö nɨÅöl gɨ, nɨbi bɨ manö nɨpe rɨb jula gau nɨbi bɨ nan si nan naij nöp göl gɨ mɨdeila u waiö mɨdöp. 8 Bac iÆaÅ Ebraham u rö nöp God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, haga rö nöp ga. Nap ram mɨnöŠu mɨdö nɨÅöl gɨ God haga, “Ãɨ pai ne yag daunabön yag daulö arnab gau, kalöp ram mɨnöŠkub ap böŠnöp hagnabin u me, ammön anɨb gau mɨdaimön,” a ga. God anɨg hagö, Ebraham ram mɨnöŠanɨbu mɨdöp gau a göm nɨÅaga; God yɨp abad mɨdeinab a göm, haÆöwaÆö ara. 9 Pen God ram mɨnöŠnɨp hag la am mɨdeia ram mɨnöŠanɨbu ram mɨnöŠnɨpe wasö, nɨbi bɨ rɨmnap ram mɨnöŠkale. Nɨpe bɨ mɨlö gau nɨbö rö mɨdeia. Nɨpe anɨg göl mɨdöm, sel ram nöp göm han ajöm, ñɨ nɨpe Aisak nɨp yag daua. Yag dauö kub göm, nap ga rö nöp sel ram nöp han ajeia. Aisak ñɨ nɨpe Jekop nɨp yag dauö kub göm, u rö nöp sel ram nöp han ajeia. Pen God ram mɨnöŠnɨp hag löm Ebraham nɨp haga u, ñɨ nɨpe Aisak Jekop kalɨp u rö nöp hag la. 10 Pen Ebraham God ram mɨnöŠkÆö aij pör mɨdeinab a göm gɨ la u, am mɨdeinabin a gɨ gasɨ nɨÅöl gɨ mɨdeia. 11 Ebraham bɨ mɨÆep löm, nɨbin Sara nɨbi wasöke mɨÆep yabÉ¨Æ löm, mɨdailö. Pen Ebraham God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp halɨp gɨnab a göm, ñɨ Aisak nɨp yag daulö. 12 Ebraham bɨ hadö umöb rö mɨdeia u pen ñɨ nɨpe anɨbu rɨkö, rɨk dam dapɨl gɨlö, hon nɨbi bɨ iru nɨbanö yabɨÆ, gapɨ kumi kabö laÅ au iru nɨbanö yabÉ¨Æ mɨdöp rö, kabö kuÆup airan ñɨg goÆ au iru nɨbanö yabÉ¨Æ mɨdöp rö, wö ral nɨÅagpal rö u, mɨdpun. 13 Bɨ hadame nöp hagabin anɨb gau, God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp hanɨp gɨnab a göm, umla. God kalɨp nɨhön nɨhön hagö, hagöp rö nöp hanɨp gɨnab a göm, nɨp nɨŠud mɨdeila u pen God haga anɨbu gö nɨÅöm umagla. God kalɨp nɨhön nɨhön haga u, amgö nɨÅagöm, mɨlö gau nɨbö rö gasɨ kale nöp nɨÅöm, hainö God nan aij hanɨp ñɨnab a ga u hanɨp ñɨnab, a göm, aij gö nɨÅöl gɨ mɨdöm umla. MɨnöŠnaböŠadö iÆ i mɨdöm hagmɨdal, “Hon nɨbi bɨ ke gau nɨbö yɨharɨŠapun mɨnöŠnaböŠadö iÆ i mɨdpun,” a gɨmɨdal. 14 Nɨbi bɨ manö anɨbu rö hagpal gau, ram mɨnöŠhon yɨjɨg göl ap mɨdöp u a gɨ gasɨ u nɨÅöm, anɨg hagpal. 15 Ram mɨnöŠkale arö göm aula u gasɨ arö, ado gɨ arblap pen ado gɨ aragla. 16 Pen gasɨ kub kale ara God ram mɨnöŠaij kumi kabö adö laÅ au. God nɨpe pen kalɨp ram mɨnöŠap gɨ lɨ aij ga u me, kale God nɨp God hon a gɨpal u, nɨpe nɨÅö nable gagöp. 17 Pen God, Ebraham hagnabin rö gɨnab aka göm, nɨp haga, “Ãɨ ne Aisak, ‘Rɨkö rɨklö rɨk dam dapɨl gɨlö iru mɨdeinaböl,’ a gɨnö ñɨ u nöp, nɨp dam al pak lɨmön, yɨp sabe gɨ ñɨmön,” a ga. Hagö, Ebraham God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, yɨp hagöp rö nöp gɨnab a göm haga, “Ãɨ yad anɨbu rɨkö rɨklö rɨk dam dapɨl gɨlö iru mɨdeinaböl a ga manö u arö gagnab; ñɨ yad añɨ yabÉ¨Æ u al pak lɨnö, nɨpe gö kauyaÅ uraknab,” a göm, ñɨ nɨpe Aisak nɨp dam bɨd adö u nagɨ adɨk löm, ru udöm bɨg lɨnɨg gö, God haga, anɨg gagmön a ga. Anɨb u, ñɨ nɨpe Aisak nɨp hadö böŠnöp uma rö la u pen nɨp kamɨŠudöm dam ado gɨ ara. 20 Aisak pen kub göm ñɨ mɨhau yag daua. Ãɨ ap hib nɨpe u Jekop; ñɨ ap hib nɨpe u Iso. Pen nap Aisak u rö nöp God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, bɨ mɨÆep yabÉ¨Æ löm, God hagöp rö nöp gɨnab a göm, ñɨ nɨpe mɨhau kalɨp nan aij hainö gɨnab manö u rɨmnap nöd hag ña. Umö, hainö haga rö nöp ga. 21 Pen ñɨ nɨpe Jekop u rö nöp God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp gɨnab a göm, bɨ mɨÆep yabÉ¨Æ löm söl umnɨg ga ñɨn u, ilöŠadɨŠud ajep nɨpe u udöm, God hib nɨpe hagö adö arö nɨÅöl gɨ, ñɨ nɨpe Josep ñɨ rɨka mɨhau u kalɨp hagöm, God kalɨp mɨhau ud aij göm abad mɨd aij gɨnɨm, a ga. 22 Pen ñɨ nɨpe Josep u rö nöp God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp gɨnab a göm, bɨ mɨÆep yabÉ¨Æ löm söl umnɨg ga ñɨn u, Isrel nɨbi bɨ nɨpe gau kalɨp haga, “Hainö ram mɨnöŠIjip i arö gɨmim, ado gɨ ram mɨnöŠKenan arnabim. Ãɨn anɨbu, le yad gau halö dammim anɨg anɨg gɨmim,” a ga. Hagöm umö, hainö kalɨp haga rö nöp gɨla. 23 Mosɨs nɨme nap ber u rö nöp God nɨp nɨŠudmil, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a gɨmil, hagöp rö nöp gɨnab a gɨmil, ñɨ Mosɨs nɨp yag daumil, kÆiñ aij mɨdeia u nɨÅmil, rakɨn mɨhau nɨgaÅ pi gɨlö mɨdeia. Ijip KiÅ Pero nɨp pɨñɨŠgaglö. 24 Mosɨs kub göm, nɨpe u rö nöp God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp gɨnab a göm haga, “Yɨp Pero pai nɨpe ñɨ nɨpe hagagöl. 25 MɨnöŠnaböŠadö iÆ i nan si nan naij göl gɨ mɨdnö, yɨp aij gagnab; pör pör mɨdeinam a gem, Mesaia nɨp nɨŠudnö, yɨp hag junaböl u aij; pen Ijip nɨbi bɨ arep auep nan aij aij kale gau yɨp aij gagöp a ga. Yad nɨbi bɨ God lau adö mɨdlö, kalɨp gɨ naij gɨpal gau aip magum gem mɨdeinam,” a ga. 27 Pen Mosɨs nɨpe God amgö nɨÅagep u nɨp nɨŠudöm, waiö nɨÅnɨm rö lö, KiÅ Pero nɨp mulu kal nɨÅa u pɨñɨŠgaga. God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp yɨp abad mɨdeinab a göm, God haga rö nöp göm, Isrel nɨbi bɨ kalɨp uÉ« gɨ Ijip arö göm aua. 28 Pen Mosɨs nɨpe God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp hanɨp gɨnab a göm, hagö, Isrel nɨbi bɨ Pasopa sipsip pi gau paköm, hagape udöm ajöŠiÆ böŠböŠyulö pɨsmas gɨ pakö, naböŠadö laÅ abe yulö pɨsmas gɨ pakö, ejol apöm Ijip nɨbi bɨ ñɨ nöd yag daula gau magöÅhalö al pak löl gɨ, Isrel nɨbi bɨ ram kale u amöm ñɨ nöd kale gau al pak laga. 29 Isrel nɨbi bɨ God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp hanɨp gɨnab a gɨlö, Ijip kai kalɨp rɨdɨk gɨlö, amöm ñɨg solwara Hagape u rɨknɨg gɨlö nɨÅöl gɨ, God gö ñɨg anɨbu ÆɨÆɨ gɨ böŠböŠarö, mɨnöŠmɨÆep adö u rö amöm, böŠlödaÅ arla. Pen Ijip kai kalɨp yu gɨ dam aÅ anɨbu aueila, ñɨg apöm kalɨp paÆu gö magöÅhalö ñɨg ñɨÅöm um hakla me. 30 Pen hainö Isrel nɨbi bɨ God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp gɨnab a göm, amöm daun kub Jeriko kabö waryö kÆö u ñɨn unbö mudun u gɨgabö gɨlö gɨlö, kabö waryö u böŠnöp lug paka. 31 Bɨ si udep nɨbi Rehap u, God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, nɨbi bɨ nɨpe God manö nɨpe arö gɨla gau aip umaga. Nɨhön gɨnɨg: bɨ Isrel mɨhau daun kub Jeriko arlö, kalɨp mɨhöŠal pak lɨnɨg gɨlö, God Rehap hagö, ram mɨnöŠhon nɨŠlɨnɨg aubil a göm, ud amdam gö, kamɨŠmɨdmil ado gɨ arlö. 32 Pen nɨbi bɨ God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a gɨlö, kalɨp ke yabÉ¨Æ ga aiud gau aige göl gem mɨlöbö hagnam. Bɨ ne Gidion, Barak, Samson, Jepda, Depid, Samyuel bɨ gau abe, bɨ God manö hagep gau abe gɨla gɨla rö hagnö, manö mɨlö kub arnab. 33 Nɨbi bɨ anɨb gau God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, rɨmnap nɨbi bɨ ram mɨnöŠke rɨmnap kalɨp yu gɨ yula. Kale gɨ aij gɨla rö, God gɨnabin a ga rö nöp kalɨp ga. Rɨmnap kalɨp kain hapeb laiön mɨdeila aÅ u ud yula, God kalɨp abad mɨdö hauagla. 34 Pen rɨmnap mab kub ineia aÅ u ud yula inaga. Rɨmnap ru mɨlö kɨd udöm kalɨp bɨnɨg lun a gɨla u pen pɨñɨŠgɨ arla. Nɨbi bɨ rɨmnap nɨbi bɨ hain u pen God kalɨp abad mɨdeia kal kÆö yabÉ¨Æ mɨdeila. Pen pen göl gɨ, amöm ami bɨ ram mɨnöŠke nɨbö gau kalɨp yu gɨ yula. 35 Nɨbi rɨmnap nugmul bɨ ñɨ pai kale gau umeila, God nɨp nɨŠudöm sabe gɨlö, nɨpe gö kauyaÅ urakla. Nɨbi bɨ rɨmnap God nɨp nɨŠudeila rö, kalɨp ilön ñɨla. God nɨp arö gɨblap, kalɨp hubɨk yulö kamɨŠarblap u pen, umno God hanɨp gö urakun ram mɨnöŠaij nɨpe au pör pör mɨd aij gun a göm, God nɨp cɨg göl gɨ nöp mɨdöm nɨp arö gaglö, kalɨp rapɨn gɨ naij göm ilön mab ñɨlö ñɨlö umla. 36 Rɨmnap kalɨp hag juöm, ilöŠud rapɨn pakla. Rɨmnap adɨköm nagɨ yula. 37 Rɨmnap kabö ju pak lɨlö umla. Rɨmnap kalɨp so udöm rɨb gɨ dö gɨ adɨŠadɨŠlɨla. Rɨmnap ru mɨlö kɨd udöm, kalɨp böŠnöp bɨnɨg lɨla. Rɨmnap kalɨp pör nöp gɨ naij göm, yuk gɨlö gɨlö uÉ«ham yabÉ¨Æ mɨdöm, nɨbi bɨ mög gep rö mɨdöm, kaj meme sipsip hañ udöm waÆɨj rö yɨmöm gɨ ajmɨdal. 38 Pen nɨbi bɨ gau nɨbi bɨ aij yabɨÆ; nɨbi bɨ naij gau aÅ kale au mɨdagaiblap. Hon aip mɨdep rö lagöp a göm, kalɨp gɨ naij gɨlö gɨlö, pɨñɨg gɨ am ram mɨnöŠkabö nöp mɨdöp aÅ gau mɨdöm, kabö mɨgan mɨnöŠmɨgan gau han ajmɨdal. 39 Nɨbi bɨ hagabin anɨb gau, God nɨp nɨŠudöm, God manö hagöp u manö nɨÅö hagöp a göm, hagöp rö nöp gɨnab a gɨlö, God kalɨp magöÅhalö, gɨ aij yabÉ¨Æ gɨmim nɨbi bɨ kamɨŠaij yad mɨdpim, a ga. Pen God kalɨp nan aij ñɨnabin a ga u, nan aij u ñɨn anɨbu udagla. 40 Nɨhön gɨnɨg: God hanɨp nan aij yabÉ¨Æ Ã±É¨nɨg gabin a göm gasɨ nɨÅa rö, ñɨn hain añɨ anɨbu nöp, kale nɨbi bɨ gau abe, hon nɨbi bɨ abe hanɨp magöÅhalö udö, seg am jɨm ñöl nɨbi bɨ uÉ« nɨpe mɨdeinabun.