Matthew 27

1 Uvlaatchaurami qaukÅiÅich agaayuliqsit suli sivulliuqtiÄ¡ruaÅich Jew-Åuruat sivunniġñiqsut tuqqutchukÅugu Jesus. 2 QiḷiqÅugu aullautiniÄ¡aat Pilate-mun kavanauruamun. 3 Tavrali Judas, Jesus-Åum aatchuutigiriÅa, iḷitchuÄ¡ikami Jesus-Åum tuqqutaksraÄ¡uqtilaaÅanik nunuuratchallapiaÄ¡niqsuq utiqtitlugich taapkua iñuiññaq qulit maniurat qaukÅiÅitñun agaayuliqsitlu sivulliuqtiÄ¡ruaÅitñunlu Jew-Åuruat 4 nipliqhuni, “KilluqsaqtuÅa atakkii aatchuutigitnikÅuÅa patchisaiḷaamik iñuÅmik.” KiuniÄ¡aat, “Suutauniaqpami taamna uvaptiknun? Tavra savaaÄ¡igiñ." 5 Judas-Åum miḷuqsautiniÄ¡ai maniich agaayyuvikpaÅmun. Aullaqami qimiññiqsuq iÅmiñik. 6 QaukÅiÅich agaayuliqsit tiguplugich taapkua maniich nipliġñiqsut, “MaliÄ¡utaksrakuaÄ¡nanÄ¡itchuq tugvaigupta maniÅmik iḷirakuvianun agaayyuvikpaum, atakkii taamna manik akigigaa tuqqutauruam." 7 Sivunniġñiqsut tauqsiutigisukÅugu utkutchirim nunaÅanik iḷuviqaÄ¡vigisukÅugu iglaaÅuruanun. 8 TaatnaqÅugu taamna nuna taiguutiqaÄ¡aat nunaÅanik augum ugluvaÅnunaglaan. 9 Taamna immiumaniqsuq uqauttutauruaq tumigiplugu Jeremiah sivuniksriqiri uqautigikkaÅa, “TiguniÄ¡aich iñuiññaq qulit maniich. (Taapkua maniich iñugiaktilaaÅat Israel-aaÄ¡miut sivunniutigikkaÅich akiḷiutigisukÅugich ilaanun.) 10 TauqsiutiginiÄ¡aat utkutchirim nunaÅa, maliÄ¡utlugu atanÄ¡um tillisaa uvamnun." 11 Jesus qikaqtitlugu sivuÄ¡aanun Pilate kavanauruam taavruma apiqsruÄ¡niÄ¡aa Jesus, “Umialigivatin Jew-Åuruat?” Jesus kiuniÄ¡aa, “Uqaaniktutin taatna." 12 Aasiiñ Jesus pasiikkaukami qaukÅiÅitñiñ agaayuliqsit sivulliuqtiÄ¡ruaniñḷu kiuÅiññiÄ¡ai. 13 Kiisaimma Pilate nipliqpuq ilaanun, “TusaqsaÄ¡iÅitpigich iḷisimarriqsuutiÅich akikÅaqhutin?" 14 Aglaan Jesus-Åum kiuÅiññiÄ¡aa atautchimikunniiñ uqaqsaÄ¡niÄ¡mik. Kavanauruaq quviÄ¡utchallapiaÄ¡niqsuq. 15 Uvvaasiiñ ukiuÄ¡aÄ¡ipman niÄ¡iqpagvikaami kavanauruaq anipkairaÄ¡niqsuq atautchimik isiqtamik iñuich pisukkaÅatnik. 16 TaatnaÅhatni iñuk isiqtauniqsuq iḷisimallautakkaÅat atiqaqtuaq Barabbas-mik. 17 Iñugayaat katipmata Pilate-Åum apiqsruÄ¡niÄ¡ai, “Nalliaknik anipkaitquvisitÅaâBarabbas-mik naagaqaa Jesus-mik taiguutiqaqtuamik Christ-mik?" 18 Ilaan iḷitchuÄ¡iniÄ¡aa tamatkua qaisilaaÅat Jesus iÅmiñun siqñataqaÅiÄ¡miktigun. 19 Aasiiñ Pilate aquppipkaqÅugu atanÄ¡um aquppiutaÅani, aÄ¡naata tuyuÄ¡niÄ¡aa uqqamik itnaqÅugu, “Iḷaksianagu taamna nalaunÅaruaq iñuk, atakkii iÅuiḷḷiuÄ¡utigillakkiga ugluvak siññaktuÄ¡iplugu." 20 Aglaan qaukÅiÅisa agaayuliqsit sivulliuqtiÄ¡ruatlu maliksuÅniÄ¡aich iñugayaat apiqsruÄ¡lugu anipkaquplugu Barabbas aasiiñ tuqqutillugu Jesus. 21 Kavanauruam apiqsruÄ¡niÄ¡ai, “Nalliaknik ukuak iññuk anipkaitquvisitÅa?” Iñuich kiuliġñiÄ¡aat, “Barabbas." 22 Pilate-Åum apiqsruÄ¡niÄ¡ai, “Suniaqpiguasiiñ Jesus taiguutiqaqtuaq Christ-mik?” IluqatiÅ kiuniÄ¡aat, “Kikiaktuutili sanniÄ¡utamun." 23 Pilate-Åum nipliutiniÄ¡ai, “Sumik savamaqÅuqaqpa?” Aglaan nipaalapsaaqsiñaÄ¡niqsut nipitusiḷḷapiaqhutiÅ, “Kikiaktuutili sanniÄ¡utamun!" 24 Pilate iḷitchuÄ¡iniqsuq qanuÄ¡unniiñ piyumiñaiÅÌ£hanik suliasiiñ apai nipruaqhutiÅ iñuich. Imiksraqhuni iÄ¡Ä¡uÄ¡niÄ¡ai argaÅni sivuÄ¡aatni iñugayaat. Aasiiñ nipliqhuni, “Uvva, patchisauÅitchuÅa uuma iñuum tuqqutauniaÅhagun. Taamna savaaÄ¡igiksi." 25 IluqatiÅ iñuich nipaalaniqsut, “AnasiñÅuqsausiaksraq tuqqutauÅhagun illi uvaptiknun qitunÄ¡aptiknunlu." 26 Tavrani Pilate-Åum anipkaÄ¡niÄ¡aa Barabbas, aasiiñ ipiÄ¡aqtuqtitqaaqÅugu qaiññiÄ¡aa Jesus aÅuyyiuqtinun kikiaktuutityaquplugu sanniÄ¡utamun. 27 Aasiiñ Pilate-Åum aÅuyyiuqtiÅiñ Jesus aullautiniÄ¡aat kavanauruam igluqpaÅanunaasii, katipkaqÅugich aÅuyyiuqtipayaat avataÅiqÅÌ£ugu Jesus. 28 AtnuÄ¡aiyaqÅugu atipkaÄ¡niÄ¡aat kaviqsaamik atnuÄ¡aamik. 29 NiaquÄ¡usiuÄ¡niqsut kakitḷaÄ¡nanik iḷipḷugu niaquanun tigummialiqÅugulu ayauppiamik taliqpiagun. Aasiiñ sitquqhutiÅ sivuÄ¡aanun mitautigiaqsiñiÄ¡aat nipliqhutiÅ, “PaÄ¡lagiptigiñ, umialgat Jew-Åuruat." 30 Taatnaanikmata tivvuaqtuÄ¡niÄ¡aat Jesus pipḷugu taamna ayauppiaq anaumiaqsipḷuguasiiñ niaquagun. 31 MitautigisuiqamitruÅ Jesus aÅuyyiuqtit mattaqÅugu atnuÄ¡aaq atukkaÅa atnuÄ¡aatqiksinniÄ¡aat atnuÄ¡aaÅiñik. Aasiiñ aullautiniÄ¡aat kikiaktuutikkauviksraÅanun. 32 AÅuyyiuqtit aniḷḷaÄ¡miÅ nalaunniÄ¡aat aÅun Cyrene-naÄ¡miu atilik Simon-mik. Nunuripḷugu taamna aÅun iqsruktinniÄ¡aat Jesus-Åum sanniÄ¡utaÅanik. 33 TikitñamiÅ inimun atiliÅmun Golgatha, itna mumiutiqaqtuaq “SaunÄ¡a niaqum," 34 aÅuyyiuqtit qaitchiñiÄ¡aat misuqqumik avuuqtamik suÅamik. Aglaan Jesus-Åum uuktuallakkaluaqamiuÅ imiÄ¡uÅiññiÄ¡aa. 35 KikiaktuutianikamitruÅ Jesus aÅuyyiuqtit autaaÄ¡niÄ¡aich atnuÄ¡aaÅi iÅmiknun saaptaqtuutigiplugich. 36 Aquvinniqsut qaunagiaqsipḷugu tavrani. 37 Qulaanun niaquan iḷiñiÄ¡aat pasikkun ilaagun, aglausimaruaq itna, “Uvvauna Jesus, umialgat Jew-Åuruat." 38 MalÄ¡uk tigliÅniaqtik kikiaktuutiqatigipmiñiÄ¡ik Jesus-Åum, iḷaqataa taliqpianun aasiiñ iḷaqataa saumianun. 39 Iñuich apqusaaqtuat niaqulaniqsut nipliaplutiÅ pisaaÅÅatinik Jesus-mun, 40 “UqaÄ¡uuruatin piyaqquÅhiñaunipḷugu agaayyuvikpak nappatqigḷugu piÅasuni uvluni, anniqsuÄ¡iñ ilipnik. IġñiÄ¡ikpatin Agaayyutim, atqaÄ¡iñ sanniÄ¡utamiñ." 41 Taatnatun qaukÅiÅisa agaayuliqsit aglaliqiritlu sivulliuqtiÄ¡ruatlu pisaaÅapmiñiÄ¡aat Jesus. 42 UqaÄ¡niqsut, “IkayutlagaluaÄ¡ai atlat iñuich, aglaan iÅmiñun ikayulguiññiqsuq! UmialgikpauÅ Israel-Åum, ki atqaÄ¡li kikiaktuutriviÅmiñ. Aasiiḷi ukpiÄ¡igisigikput. 43 TunÅaniqsuq Agaayyutmun. Ki, Agaayyutim pigisullapiaÄ¡umiuÅ anniqsuÄ¡liuÅ Jesus pakma, atakkii uqaÄ¡niqsuq iġñiÄ¡inipḷuni Agaayyutmun." 44 Taapkuak tigliÅniaqtik kikiaktuutiqatauruak ilaani pisaaÅapmiñiÄ¡aat Jesus. 45 Uvluq qitiqquqman taaqsiñiqsuq nunapayaami piÅasuni sassaÄ¡niġñi. 46 IḷiyuÅnaqsipman quliÅÅuÄ¡utaiḷam sassaÄ¡niÅanun Jesus nipliġñiqsuq nipitusiḷḷapiaqhuni, “Eli, Eli, lama sabachthani?” (Taamna itnautauruaq, AgaayyutmaaÅ, AgaayyutmaaÅ, suvaata suksraaqpiÅa?) 47 IḷaÅisa iñuich tamaani qikaqtuat tusaakamitruÅ taamna uqaÄ¡niqsut, “Uvva uuma aÅutim tuqÅiraÄ¡aa Elijah." 48 Tavrauvaa iḷaÅat iñuich tigusiñiqsuq misuktaqtuamik. ImmiqsinniÄ¡aa misuÄ¡uqÅuÅmik iḷipḷugu qiruum nuvukkaÅanun. Aasiiñ qaiññiÄ¡aa ilaanun imiquplugu. 49 Aglaan iḷaÅich iñuich nipliġñiqsut, “IḷaksianasiuÅ. NaipiqtuÄ¡lakput Elijah aggiÄ¡isipmagaan annautityaÄ¡lugu." 50 Aasiiñ Jesus nipliatqikami nipitusipḷuni aniÄ¡niÅiġñiqsuq. 51 Tavraguuq talukuyaaq niviÅaruaq agaayyuvikpaÅmi siiksiÄ¡niqsuq tatpichakÅa takanuÅaaglaan. Nuna aulapmiñiqsuq suli uyaÄ¡aich qupluqhutiÅ. 52 IḷuvÄ¡iḷḷu aÅmaÄ¡niqsut aasiiñ iñugiaktuat Agaayyutim iñuÅi tuqugaluaqtuat aÅitqikhutiÅ. 53 AÅitqianikamiÅ uniññiÄ¡aich iḷuviqtiÅ, aglaan aquagun aÅitqiÅÌ£han Jesus-Åum nunaaqqimuÅniqsut ipqitchuamun sagviqhutiÅ iñugiaktuanun iñuÅnun. 54 AÅuyyiuqtit aÅalatiÅiḷḷu qaunaksriruat Jesus-mik qiñiqamiÅ aularuamik nunamik suli supayaanik atuumaruanik, iqsitchallapiaÄ¡niqsut nipliqhutiÅ, “Iḷumun iġñiÄ¡iniÄ¡aa Agaayyutim." 55 Iñugiaktuat aÄ¡nat qiñiqtuaÄ¡niqsut uÅavaniñ. Tamatkua aÄ¡nat maliktuat Jesus-mik Galilee-miñ savautrityaqhutiÅ ilaanik. 56 Iḷaupmiñiqsut Mary Magdalene, Mary aakaÅak James-Åumlu Joseph-Åumlu, suli aakaÅak iġñaÅisa Zebedee-m. 57 Unnuksraaqman umialik aggiġñiqsuq atilik Joseph-mik Arimathea-Ä¡miumik maliÄ¡uaqtaupmiñiqsuamik Jesus-mi. 58 Utlautipluni Pilate-mun apiqsruutiginiÄ¡aa timaa Jesus-Åum. Pilate tiliriñiqsuq qaitquplugu timi Joseph-mun. 59 Tavra Joseph-Åum atqaqamiuÅ timi aasii nimiqsruÄ¡niÄ¡aa salumaruamik ukiÅÌ£haamik. 60 Aasiiñ inillaÅniÄ¡aa Jesus-Åum timaa nutaamun iḷuviḷiuqtamun uyaÄ¡aÅmi, iḷuviksraÄ¡miñun iÅmiñik. AksraanikamitruÅ uyaÄ¡akpak umiÅniÄ¡aa talua iḷuvÄ¡um aullaqhuniasiiñ. 61 Mary Magdalene-lu atlalu Mary aquppiñiqsuk akiani iḷuvÄ¡um. 62 Uvvaasiiñ uvlutqikman, itqanaiyaÄ¡vium uvluan aquagun, qaukÅiÅich agaayuliqsit suli Pharisee-Åuruat utlautiniqsut Pilate-mun 63 nipliqhutiÅ, “AÅuun, itqaÄ¡ikput taavruma kinnirim uqaÄ¡ikkaÅa iñuuÅÅaÄ¡mi makitqikkisiñipḷuni aquatigun piÅasut uvlut. 64 Taamna pisigilugu tilisiiñ iḷuviq qaunagillapiaqulugu taapkunani piÅasuni uvluni. MaliÄ¡uaqtai aggiqpiaqtut tigliglugu timaa Jesus-Åum aasii uqautilugich iñuich aÅitqiÅñiḷugu tuqumiñ. Taatnasiq sagluÅiq pigiitḷukkisiruq sivulliÄ¡miñ sagluutimiñ." 65 Pilate-Åum uqautiniÄ¡ai, “PiksraÄ¡usi aÅuyyiuqtinik qaunaksriksrapsitñik qaunagityaqsiuÅ iḷuviq pisuqtilaapsitñi." 66 Tavrali utlautiniqsut iḷuviÄ¡mun aÅmaÄ¡umiñaiyaÄ¡iaqÅugu uyaÄ¡ak, suli qaunaksriḷiqÅÌ£ugu aÅuyyiuqtinik.