Luke 2

1 Augustus atanÄ¡uÅÅaÄ¡mi Rome-mi tilisiñiqsuq iñuich nanipayaaq atqiqsitquplugich. 2 Taamna atqiqsitchivik sivulliuniqsuq. Taamna atuumapman aÅun atiqaqtuaq Quirinius kavanauniqsuq Syria-mi. 3 Iñupayaat utlautiniqsut sivulliaÄ¡miÅ anniviÅitñun atqiqsitchaqtuqhutiÅ. 4 Joseph-tuuq iglaupmiñiqsuq. AullaÄ¡niipḷuni Nazareth-miñ Galilee-miittuamiñ Bethlehem-muÅniqsuq, nunaaqqimun Judea-miittuamun, annivianun atanÄ¡um David. Joseph tavruÅaÄ¡niqsuq atakkii ilaaptuuq kiÅuviaÄ¡iplugu David-Åum. 5 Atqiqsitchaqtuqami aullautiniÄ¡aa Mary nuliaksrausiutianikkani siÅiayauruaq. 6 Bethlehem-miititlugik Mary iġñisuliġñiqsuq. 7 IġñiñġaÄ¡niqsuq aÅugauramik. NimiqsruqtuallaÅniÄ¡aa iḷipḷuguasiiñ tuttuqpaich niÄ¡Ä¡iviatnun atakkii iniksraitḷutiÅ nullaÄ¡viÅmi. 8 IḷaÅich munaqsrit unnuiñiqsut taavani nunami munaqsripḷutiÅ ipnaimiknik. 9 IsaÄ¡ulgan AtanÄ¡um sagviutiniÄ¡ai aasiiñ qaumaÅan AtanÄ¡um qaggutiplugich. Taapkua tatamitchallapiaÄ¡niqsut. 10 Aglaan isaÄ¡ulgum nipliutiniÄ¡ai, “Iqsiñasi, uvuÅaqÅuÅa uqautityaÄ¡ipsi tusaayugaallautamik quviatchaktirrutiksrauruamik iñupayaamun. 11 Marrumani unnuami anniqsuqti ilipsitñun aniruq David-Åum nunaaqqiani, Christ-Åuruaq Ataniq. 12 Una iḷitchuqqutauruq ilipsitñun ilaaÅutilaaÅanik, paqitkisigiksi aniqammiuraq nimiqsrullaktaq nalaruaq tuttuqpaich niÄ¡Ä¡iviatni." 13 TavrakÅatchiaq iñugiallapiaqtuat isaÄ¡ulgich qiḷaÅmiñ sagviġñiqsut. PiqasiqÅÌ£ugu isaÄ¡ulik nanÄ¡aÄ¡niÄ¡aat Agaayyun itnaqhutiÅ, 14 “Kamanaun illi Agaayyutmun qutchiÅñiqsrami qiḷaÅmi, suli tutqiutiqaÄ¡li nunami akunÄ¡atni iñuich quyalitñiktuat ilaanik." 15 IsaÄ¡ulgich utiqmata qiḷaÅmun munaqsrit nipliġñiqsut iÅmiknun, “Ki, aullaqta Bethlehem-mun tautugiaÄ¡lugu AtanÄ¡um uqauttutigikkaÅa uvaptiknun!" 16 QilamiksruaqhutiÅ paqinniÄ¡aich Mary-lu Joseph-lu suli aniqammiuraq nalauraqtuaq tuttuqpaich niÄ¡Ä¡iviatni. 17 Munaqsrit tautukamitruÅ uqaÄ¡iniÄ¡aich isaÄ¡ulgum nipliuttutigikkaÅi taavrumuuna aniqammiurakun. 18 Tusaapayaaqtuat quviÄ¡usuÅniqsut tamatkuniÅa munaqsrit nipliuttutigikkaÅitñik. 19 Mary-m uummatiÄ¡miitchiutiniÄ¡ai uqautigikkaÅich aasiiñ isummatigiuraaqÅugich. 20 Munaqsrit utiÄ¡niqsut kamaksruqÅugu nanÄ¡aqÅugu Agaayyun iluqaisigun tusaakkaÄ¡miktigunlu tautukkaÄ¡miktigunlu. Atuumaruq atriḷipḷugu isaÄ¡ulgum atuumagisiñikkaÅa. 21 Tallimat malÄ¡uk uvlut naatmata suli aniqammiuraq nalunaitÅutchiqsauÅanikman, atchiġñiÄ¡aat Jesus-mik, atiÄ¡mik isaÄ¡ulgum qaisaÅanik Mary siÅaiyaugaluaqtitnagu. 22 IpqiqsaÄ¡viksraÅat tikitman, Joseph-lu Mary-mlu aniqammiuraq Jerusalem-muutiniÄ¡aak qaitchaqtuaqÅugu Agaayyutmun tuvraqÅugu maliÄ¡utaksraÅa Moses-Åum, 23 maliÄ¡utlugu aglausimaruaq maliÄ¡utaksraÅiñi AtanÄ¡uruam, “Aniqqaaqtuapayaaq aÅugauraq qaisaksrauruq Agaayyutmun." 24 TuniḷḷaqtuÄ¡iaÄ¡niqsuk malÄ¡uÅnik tiÅmiaÄ¡ruuraÅnik, iÅiaÅuruamik maliÄ¡utaksraÅagun Agaayyutim. 25 Jerusalem-mi aÅutiqaÄ¡miñiqsuq atiliÅmik Simeon-mik. Una aÅun nalaunÅaniqsuq taluqsriruaq Agaayyutmik, suli utaqqiñiqsuaq Israel-aaÄ¡miut annautikkauÅiksraÅatnik. Ipqitchuam Irrutchim nayuÄ¡niÄ¡aa. 26 Ilaan uqautiniÄ¡aa tuquyumiñaiññipḷugu qiñiÄ¡aluaqnagu Christ Anniqsuqti Agaayyutim akiqsruutigikkaÅa. 27 Simeon sivullikkaupluni Ipqitchuakun Irrutchikun utlautiniqsuq agaayyuvikpaÅmun. Jesus-Åum aÅayuqaaÅiñ tikiutipmatku aniqammiuraq Jesus agaayyuvikpaÅmun atuumatyaqÅugu atuiraÄ¡iÅhagun maliÄ¡utaksram, 28 Simeon-Åum akiggiutiniÄ¡aa iḷiḷgaaq aasiiñ quyaplugu Agaayyun, 29 “Ataniiq, akiqsruutigikkan atuumapkaÄ¡iñ, suli tuqqutlasiruÅa tutqigḷuÅa. 30 Irramnik tautukkiga anniqsuqti 31 tuyuÄ¡ikkan annautitquplugich iñuich sumipayaaq. 32 Ilaa qaumauruq sagviiruaq anniqsuÄ¡iamik Jew-ÅuÅitchuanun suli kamanautaugisiruq iñuiñun Israel-Åum." 33 Iḷiḷgaam aapaÅa aakaÅalu quviÄ¡usuÅniqsuk tamatkunuuna Simeon-Åum uqauttutaigun Jesus-kun. 34 Simeon-Åum qiññuaÄ¡utiniÄ¡ik piḷiusiamik suli nipliutiplugu Mary aakagikkaÅa, “Agaayyutim una iḷiḷgaaq piksraqtaaÄ¡iniÄ¡aa agvisautyaquplugu tammaÅiksraÅatnun naagaqaa anniqsuÅiksraÅatnun iñugiaktuanun Israel-aaÄ¡miunun. Iḷitchuqqutaugisiruq, aasii pisigiplugu ilaan kisuutilaaÅa iñugiaktuat iñuich uqaÄ¡isirut akitñaÄ¡lugu. 35 TaatnaÄ¡umiÅ sagviÄ¡isiñiÄ¡aich iriÄ¡aqtuqhutiÅ isummatigikkaÅich ilaagun. Suli alianaq savikpaktun ipiktuatun kapirigisiruq uummatipnik." 36 SivuniksriqiriqaÄ¡miñiqsuq uiḷgaaÄ¡naamik atiliÅmik Anna-mik panianik Phanuel-Åum kiÅuviaÅiñiñ Asher-Åum. Anna utuqqauruq. UiqaÄ¡niqsuq tallimat malÄ¡uÅni ukiuni, aasii uiÅa tuqupluni. 37 TaimakÅaaglaan iñuuniaÄ¡niqsuq uiḷgaaÄ¡naaÅupluni, aasiiñ pakma ukiuniÅniqsuq sisamakipiaq sisamanik. UniḷḷaiññiÄ¡aa agaayyuvikpak. Uvlumi unnuaqtuummaan savautiniÄ¡aa Agaayyun uisauraaqhuniḷu agaayupluniḷu. 38 Taavrumani sassaÄ¡niÄ¡mi tikiññiqsuq qaitchipḷugu quyyatmik Agaayyun. UqautiginiÄ¡aa taamna iḷiḷgaaq iluqaitñun niÄ¡iugaqaqtuanun tasuqsaityaÅiksraÅanik Jerusalem-Åum. 39 Joseph-Åum suli Mary-m taÅianikamitkik iluqaisa atuqukkat maliÄ¡utaksraÅigun Agaayyutim utiÄ¡niqsuk kiÅuniÄ¡miknun Nazareth-mun Galilee-miittuami. 40 Iḷiḷgaaq Jesus aglipḷuni saÅÅisiñiqsuq, puqiutiqallapiaqhuniḷu. Suli Agaayyutim iÅuaqqutiniÄ¡aa. 41 UkiuÄ¡aÄ¡ipman aÅayuqaak Jesus-Åum utlautiraÄ¡niqsuk Jerusalem-mun niÄ¡iqpagvikaamun atiliÅmun ApqusaakkauÅiÄ¡mik. 42 Jesus qulit malÄ¡uÅnik ukiunikman utlautiniqsut niÄ¡iqpagvikaamun piraÄ¡iÅiÄ¡miktitun. 43 NiÄ¡iqpagvikaam aquagun aigaqsiñiqsut. UtiqsaÄ¡maknik nukatpiaÄ¡ruk Jesus uniÅñiqsuq Jerusalem-mun, aasiiñ aakaÅan Joseph-Åumlu naluniÄ¡aak. 44 IgliÄ¡asuginipḷugu iglauqatauruani iglauniqsuk naalÄ¡ataqÅugu uvluq. Uvvaasiiñ tikiumakamik nullaÄ¡viksraÄ¡miknun pakaaqsiñiÄ¡aak akunÄ¡atni iḷamiÅ suli iḷauraaÅiñi. 45 PaqiÅitñamitku utiaqsiñiqsuk Jerusalem-mun pakkiaqÅugu. 46 Piñayuatigun uvlut paqinniÄ¡aak agaayyuvikpaÅmi aquppiqataupluni Jew-ÅuplutiÅ iḷisautriñi, naalaÄ¡nipḷugich apiqsruqtaqÅugiḷḷu. 47 IluqatiÅ tusaaruat ilaanik quviÄ¡usuutiginiÄ¡aat puqikhuni kiggutaigun. 48 AÅayuqaakkiñ quviÄ¡usuutiginiÄ¡aak tautukamitku. AakaÅan nipliutiniÄ¡aa, “IġñiiÅ, qanulgitpisiguk? Aapanlu piÅiksraliḷḷapiaqhunuk taatnaqhunuk pakkiaÄ¡iptigiñ." 49 Jesus-Åum kiuniÄ¡ik, “Suvaata pakakpisitÅa? Naluniqpitku nayuutiruksrauÅiÄ¡a aapaa tupqani?" 50 Aglaan kaÅiqsiÅiññiÄ¡aak kiggutaa. 51 TavrakÅa Jesus utiqasiÄ¡niÄ¡ik Nazareth-mun tupigiplugik. AakagikkaÅan itqaÄ¡iplugich iluqaisa tamatkua uummatiÄ¡miitchiutiniÄ¡ai. 52 Jesus agliñiqsuq puqiksipḷuni. Agaayyutimlu iñuiḷḷu nakuaÄ¡iniÄ¡aat.