LUKE 20

1 Åah da’ch’okÄÄh goz’ÄÄ yuá¹e’ Jesus ná¹ee yiÅ ch’ígó’aahgo nÅt’éégo na’goá¹i’íí yaa nagolá¹i’go okÄÄh yebik’ehi itisyú nadaandeehi, begoz’aaníí ye’ik’eda’iÅchíhi, Åa’íí Jews yánazíni baa hikaigo, 2 GádaabiÅá¹ii, HadÅ bik’ehgo ánánt’įįÅ, nohwiÅ nagólá¹i’, hadÅ naa godin’ą́ą́go áÅt’įįh? 3 Jesus gádaabiÅá¹ii, Shíí aÅdó’ daÅa’á nanohwídishkid; áí shiÅ nadaagoÅá¹i’: 4 Ya’ John baptize ádaagole’íí yaaká’gé’go née, dagohíí ná¹ee bich’ą́’gé’go née? 5 ÅiÅ yádaaÅti’go gádaaÅiÅdi’á¹ii, Yaaká’gé’go daan’á¹iihyúgo gánohwiÅdiá¹iih, Ãíná’ hat’íí bighÄ doo daahoÅdlÄÄ da láÅ? 6 Ãíná’, Ná¹ee bich’ą́’gé’go, daan’á¹iihyúgo: ná¹ee nohwiÅ Åedaats’iÅá¹e’: John da’aá¹ii Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ binkááyú na’iziidi nlįį ni’ daanzįhíí bighÄ. 7 Ãík’ehgo, Doo baa nadaagolá¹i’ da, daaá¹ii. 8 Jesus gánábiÅdo’á¹iid, Shíí aÅdó’ hadÅ bik’ehgo ánásht’įįÅíí doo nohwiÅ nagoshá¹i’ da. 9 Jesus díí iÅch’ígót’aahgo na’goá¹i’íí yee ná¹ee yiÅ nanagolá¹i’ nkegonyaa; Åa’ ná¹ee dasts’aa k’eidnláágo bá yiá¹Ã¡daadéz’íni yá ch’ígohet’ÄÄná’ Åahyú ni’ goz’ÄÄyú óyáá, ákú sidaago Åzaad begodigháhyú. 10 Da’nest’ą́ą́gee ngonyáágo Åa’ bána’iziidi bidasts’aa bá yiá¹Ã¡daadéz’íni yich’į’ oyiÅ‘a’, binest’Ä’ Åa’ bá náyíné’go: áíná’ dasts’aa bá yiá¹Ã¡daadéz’ínihíí nbída’eshtÅizhná’ dá dílkÇ«Ç«hgo onádaabis’a’. 11 Bána’iziidíí Åa’ihi onaayíőa’: áŠaÅdó’ nyída’eshtÅizhgo yiniidaagodezlaaná’ dádílkÇ«Ç«hgo onádais’a’. 12 Ãígé’ taagigee onaayíőa’: áŠaÅdó’ yiá¹Ã­da’desá¹ihgo ch’ídaist’e’. 13 Dasts’aa hentííníí bíyééhíí, Hago ashÅe’? á¹ii. Shiye’ shiÅ nzhónihi dish’aa: áŠzhą́ daayiÅtsÄÄgo daidnÅsį doleeÅ shį. 14 Ãíná’ dasts’aa yiá¹Ã¡daadéz’íni áŠdaayiÅtsÄÄná’ gádaaÅiÅdi’á¹ii, Díí dasts’aa hentííníí bíyéé doleeÅíí át’éé: halÄÄ, daazoÅdee, áígé’ bíyéé doleeÅ n’íí daanohwíyéé doleeÅ. 15 Ãík’ehgo dasts’aa hentííníí yiyi’gé’ ch’ídaist’e’go daizesâhį́į́. Ãíná’ dasts’aa hentííníí bíyéhi hago ádaabile’shÄ’? 16 ÃÅ nádáhgo dasts’aa bá yiá¹Ã¡daadéz’į́į́ n’íí naiÅtseedná’ dasts’aa hentííníí Åa’ihi yá ch’ínágohet’aah. Ná¹ee áí daidezts’ÄÄná’ gádaaná¹iid, Begolá¹Ã©h hela’. 17 Ãíná’ yineőį́į́go gádaabiÅá¹ii, Ãíná’ díí bek’e’eshchiiníí hat’íí golzeego ágolzee, Tséé kįh ádaagole’íí yó’odaisá¹e’ n’íí, iÅhagon’áágee da’iÅtsé si’aaníí silįį? 18 DahadŠáí tséé yiká’ nágo’yúgo bizéígo ábile’; áíná’ dahadŠáí tséé biká’ naltÇ«’yúgo ik’áŠk’ehgo ábile’ doleeÅ. 19 Da’áígee begoz’aaníí ye’ik’eda’iÅchíhi Åa’íí okÄÄh yedaabik’ehi itisyú nandeehíí, iÅch’ígót’aahgo na’goá¹i’i yee hadzii n’íí bíí ádaabiÅá¹iigo yídaagoÅsįhíí bighÄ ha’ádaiÅt’e’ hádaat’įį, ndi ná¹ee daÅa’adzaahíí yédaasdzii’. 20 Daabinel’į́į́go anadaal’izi bich’į’ odais’a’, ná¹ee nzhóni ádaadil’įįgo, Jesus biyati’íí bee daahiiljizh daanzįgo, nant’ánchaÅ baa daanÅteehgo baa yá’iti’ doleeÅgo. 21 Ãík’ehgo nabídaadiÅkidgo gádaabiÅá¹ii, IÅch’ígó’aahíí, nÅt’éégo yáÅÅti’, Åa’íí da’áígee iÅch’ígóőaahgo bídaagonlzį, ná¹ee doo Åa’ itisgo síÅÅtįį da, dawa nich’į’ dáÅeÅt’ee, Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ bich’į’zhiá¹Ã©Ã© goz’aaníí da’aá¹iigo baa iÅch’ígóőaah: 22 Ya’ Caesar bich’į’ nadaach’iá¹iiÅgo begoz’ÄÄ née, dah dó’nolį? 23 Ãíná’ nadaach’aahíí yígóÅsįgo gádaabiÅá¹ii, Hat’íí bighÄ yashti’íí bee daashoÅjizhgo ádaashiÅdoÅá¹ii? 24 Zhaali, penny holzéhi, Åa’ shaa noÅ‘aahgo nesh’į́į́. HadÅ be’ilzaa, hadÅ bizhi’ biká’ dahgoz’ÄÄ? Caesar bíyéhi lÄÄ, daabiÅá¹ii. 25 Jesus gánádaabiÅdo’á¹iid, Caesar bíyééhíí Caesar baa daanoÅá¹iiÅ, áíná’ Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ bíyééhíí Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ baa daanohá¹iiÅ. 26 Ná¹ee biá¹Ã¡Ã¡Å Jesus aá¹Ã­Ã­híí doo bee daahiljizh at’éé da: áíná’ t’ÄÄzhį’ hanadziihíí baa biÅ díyadaagot’eego, doo hat’íí daaá¹ii da lę́’e. 27 Ãígé’ Åa’ Sádducees daanlíni, nanezna’ n’íí doo naadiikáh da daaá¹Ã­hi, Jesus yaa hikaigo nabídaadiÅkid, 28 Gádaaá¹iigo, IÅch’ígó’aahíí, Moses gáá¹Ã­Ã­go nohwá k’e’eshchįį lę́’e, Åa’ ná¹ee bik’isn bi’aad yich’ą́’ daztsÄÄyúgo, bichÄgháshé doo Åa’ dayúgo, ná¹eehÅ bik’isn n’íí bi’aad yiÅ nnádo’á¹eeÅgo bik’isn n’íí chÄgháshé bá ágodolá¹iiÅ, á¹iigo. 29 Åah ná¹ee iÅk’isn gosts’idi daanlįį lę́’e: áí da’iÅtséhíí ná¹Ã¡Ã¡go bichÄgháshé doo Åa’ dago daztsÄÄ. 30 Bik’isn nakigeehíí isdzánhíí yiÅ nnaná’á¹Ã¡Ã¡go bichÄgháshé doo Åa’ dago dananástsą́ą́. 31 Taagigeehíí aÅdó’ isdzánhíí yiÅ nnaná’á¹Ã¡Ã¡go dananástsą́ą́; gosts’idihíí dawa da’ágánádaadzaa: bichÄgháshé doo Åa’ dago nanezna’. 32 Dá’iké’yú isdzánhíí aÅdó’ daztsÄÄ. 33 Ãík’ehgo nanezna’gé’ naach’idikáhgee hayíí bi’aad doleeÅ, iÅk’isyú gosts’idihíí dawa yiÅ nadaazá¹aaná’? 34 Jesus gádaabiÅá¹ii, Ná¹ee díí ni’gosdzáŠbiká’ nakaihíí nnádaaÅse’, ndaagohiá¹iiÅgo nnádaaÅse’: 35 Ãíná’ yaaká’go yiÅ da’otagihíí nanezna’gé’ naadikaigo doo nnádaaÅse’ da, doo ndaagohiá¹iiÅgo nnádaaÅse’ da: 36 Doo nanánne’ da: Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ binal’a’á yaaká’yú daagolííníí k’ehgo daagolį́į́; naadikaihíí itah daanlįįgo, Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ bichÄgháshé daanlįį. 37 Nanezna’íí naadiikáhgo Moses, ch’il yaa nagosá¹i’íí bee nohwich’į’ dá’ígózįgo ágolaa, gáá¹Ã­Ã­go, Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ, Abraham yokÄÄhÅ, da’áŠIsaac, Jacob aÅdó’ yokÄÄhÅ, yiÅá¹iigo yozhii. 38 ÃÅ doo nanezna’íí yokÄÄhÅ nlįį da, daahiá¹aahíí zhą́: ná¹ee nanezna’ ndi Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ binadzahgee t’ah daahiá¹aa. 39 Ãígé’ begoz’aaníí ye’ik’eda’iÅchíhi Åa’ gádaabiÅá¹ii, IÅch’ígó’aahíí, nÅt’éégo háÅdzii. 40 Ãí bikédé’go ná¹ee daaste’go doo hadÅ nabínánÅkid da. 41 Jesus gánádaabiÅdo’á¹iid, Hago’at’éégo, Christ David biye’ nlįį, daach’iá¹ii áíná’? 42 David dabíí naltsoos Psalms holzéhi biyi’ k’e’eshchįį gáá¹Ã­Ã­go, Bik’ehgo’ihi’á¹aÅ sheBik’ehÅ gáyiÅná¹iid, Shigan dihe’nazhiá¹Ã©Ã©go síÅdaa, 43 Nik’edaaná¹iihíí ni’isna’ ashÅe’go nikeÅtőááhyú niá¹Ã­lzhį’. 44 David, sheBik’ehÅ biÅá¹iigo bozhíí, áík’ehgo hago’at’éégo biye’ nlįį áíná’? 45 Ná¹ee dawa bídaayésts’ÄÄgo Jesus bitsiÅke’yu gádaayiÅá¹ii, 46 Begoz’aaníí ye’ik’eda’iÅchíhi baa daagonoÅsÄÄ, áí bidiyágé daaná¹eezihi daagolį́į́go nakaigo, Åa’íí na’hiá¹iih nadaagoz’ÄÄyú bich’į’ ádaach’iá¹iigo zhą́ biÅ daagozhǫ́ǫ́, Åa’íí Jews ha’ánáÅséh nagozá¹il yuá¹e’ ná¹ee yánazíni dahnádinbįhyú itah dahnaháztÄÄgo, Åa’íí da’adÄÄgee ná¹ee ízisgo ádaat’eehíí dahnádinbįhyú zhą́ itah dahnáháztÄÄgo biÅ daagozhǫ́ǫ́. 47 Ãí isdzáné itsaa daanlíni bigowÄ yich’ą́’ nádaagohi’aa Åa’íí daazhógo ádaaá¹iigo Åzaad gont’i’go da’okÄÄh: áí itisgo biniigonÅt’éégo bándaagodot’aaÅ.