Lukas 12

1 Gubuê nam igi waêan da garam ampi tsiraê bingan iwaê impruê ruan da iyab i rufagan. Da Yisu yis fagan i nan mungê da gan riban atsungêa gin, da ini, “Watsanga runggam sib i rib Farisai uwayantan umpur, nifun nidan angu da mamida i atsungêa gin. I sanab bida nigi bungê ayantsang agam nabi yist yantsanga bret da fupa yaban. 2 Nam santan mingêa marapatiê da bungê abrang patiê gin, da nam santan dziginda ruan da bungê ani wasi. 3 Da nan u nida mingêa nam mimin ugu da garam bungê aringantin namingê gubuê dzidziwandan. Da nam idzuwai agam fatafata gin da ruam mingêa ungar wasaê da bungê anuê nani wasi namingê nam manaê da santan naringantin. 4 “Dzi rinungê rusangê, agam waringantin. Anungê rata i tuas aru isa riniuriats funub da anungê isangê i tipa nanga nam mangan da agam u. 5 Da bitsintaê, dzi bungê asanting agam i mangan agam rata gin. Warat i Anutu i isa riniuriats funub da isu nampang i tapuda agam ruêa dzaf gada ratar ntingan. Hai, dzi nani da agam, warat i Arangan. 6 Da apu dzuf isiê isiê 5 i suba nam bida 2 toea angu, da bitsintaê Anutu maran anungê isamu tuasaranga mangan u. 7 Nan nidzun, Arangan ifaris agam gudzu fufunggam igi santan sib angu. Da anungê ratan u; agam iwaê bini iyus apu dzuf ampi bingan. 8 “Dzi nani da agam, bida manga nida dzi binganggangê wasi da garam intap i muarutsa dzi, da dzi, Garam Narunggan, ibinigi bungê ani arangan binganggan wasi da Anutu angira gan i arangan isu dzi garamangê. 9 Da bitsintaê, bida manga tungêa maran i dzi mingêa garam intap maran da dzi bungê atungê marangê gin namingê Anutu angira gan maranggan. 10 Da rib nida nan maisan i Garam Narunggan da dzi bungê asiat i nanggan maisan rai, da bitsintaê, mangan nida nan asub ma rima umpur i Marapayam Mararam da Anutu wasangê i siata i nanggan maisan rai u. 11 “Da gubuê uda agam famuntida ungar mpruêa ruan gin, ma garam gudzun, ma gabman maranggan i raruda agam, da agam maram anungê fura i nida nan idzuwai i muntida sib i runggam u. 12 I gubuê arigi da Marapayam Mararam bungê asanting agam i nan agam nidan." 13 Da garam manga mingêa wasaê i ampi tsiraê igi ini da Arangan, “Kidungwaga tsiraê, wani da dzi rainggaê da nafab aga ramanggaê nam bunumpan ugu dzi gangê marafaingê." 14 Da Yisu ini garam igi nanggan mungaê, “Mangan igi iraga dzi i raruda agam ma faba agam nanggam?" 15 Da Arangan itip ini da ribarangan, “Watsanga runggam sib da wamunti babampaf i agam anungê suda mara dziriri i nam bunump mara maran u. I sanab ufuma nam bunump ampi bingan mingêa intap ani wasangê i rima nam maran taêan da garam gar u." 16 Da Arangan ini nan raman ani da ribarangan: “Garam da nam bunump mangan gan guman ikap nidzun ampi bingan. 17 Da maran ifur ibiani, ‘Dzi bu nanga bida anungê? Mumai imaê i dzi ufuma nam gadan nidzun ani gin.’ 18 Ida arangan ini ibiani, ‘Dzi bungê anang nabiani. Dzi bungê atawaê ungarangê isiê isiê ani da natip tsiraê tsiraê faingê, da bida nigi da dzi bungê arim nam gum nidzun da nam santan gin. 19 Da dzi bungê ani da runggangê, “U sangê sib wa i nam bini bini santan rima agu sib sangêa udzuf ampi bingan. Ibinigi da wampa asap bini angu, wagan, da wanum ruta nugum nufan.”’ 20 Da bitsintaê Anutu ini da arangan, ‘U garam brabruêan nidzun! Idziang aruani da u bungê amamp. Da manga bungê ayu u nanggam santan tipa yaba i runggam ugu?’ 21 Hai. Sanab bida nigi bungê awaê nampruê da rib aru ufuma nam bunump intap ani gan, da anungê isu garam nam bunump i Anutu maranggan u." 22 Da Yisu ini da riban atsungêa gin, “Ibinigi da dzi ni da agam, wangum anungê barabindan yaba i nanggam mpada marataê i agam bu gada nam idzuwai, ma wangum anungê barabindan yaba i nam riniuriats i agam bu atsufa nam idzuwai. Imaê. 23 Nam mpada maran taêan iyus nam gadan da riniuriats iyus nam atsufan. 24 “Ariê maram wafur apu ngampuaê: Tuasaranga anungê intang nam gadan da anungê yufum nam nidzun impruê u, da ribarangan ungaran ufuma nam in imaê. Da bitsintaê Anutu runggan impa tayangê ribarangan i rima nam gadan rutin. Da agam iwaê ngarubini bingan iyus apu dzuf. 25 Bida agam mangan maran fura runggan da wangun barabindan, da nigi isangê i utusa gubuê suda ruguntiê i gan nanggan mpada maran taêan? Imaê. 26 Da bida agam mamida sangêa i nanga nam isiê bida nigi, da ibianungê da agam wangum ibarabin iyab i nam faingê igi? 27 “Ariê, agam maram wafur ubub nanggan yingêan. Ribigi anungê inang gum ma itip nam atsufan. Da dzi ni nidan da agam, Solomon nanggan atsufan rini gira gan bini angu anungê isangê nam maraburuab igi u. 28 Da bida Anutu girada ubub igi bini mingêan da aruani, da maiê da maringêan da tapuda rai fada dzaf, da Arangan rubungê ampa tayangê agam i nam atsufan nayus ubub maraburuab. Agam nanggam muarutsan isiê angu! 29 “Da anungê rima udzungê i waêa da nam gadan da numan, da wangum barabinda yaba gin u. 30 I garam intap manaê isau da rurim udzungê i waêa da nam santan bida nigi, da agam Ramanggam isruê gin sib i nam aru agam sauda runggam gin. 31 Da bitsintaê warim udzungê i waêa da Anutu nanggan mpada tayangê gan garaman mungê da Arangan bungê arim nam santan igi nampruê nabinigi angu. 32 “Dzi narungê ruas, anungê ratan u. I agam Ramanggam maran yari i agam ruta Arangan suda wain i nanggan mpada tayangê gan garaman. 33 Da warim nam bunumpam nafa i suba moni gin, da warim garam sauda runggan sib in. Da wayu nam bunump mingêa Gunungun mamida i ntsupan nabi nam farangêa moni gin mamida i branga ruan da mingêa ratar angu. Garam wapa nam wasangê suda uts rutin da afaif wasangê i garadan da ngaungêan u. 34 Da mumai idzuwai aru agam nam bunumpam mingêa gin igi da agam nugunggam bungê amingê nampruê nabinigi. 35 “Watip runggam da waraing bruê gam uts i nanga gum da agam rampi gam runabururung. 36 Wanang nabi garam mpada fangêa i gan garaman gudzun tipa bada i nanggan bintsuda i finin. Da arangan bawaêan da didintinga muantsi da ribarangan bungê atus muantsi i arangan sung angu. 37 Da bida garam tsiraê igi badan da tsanganda mamaê guman rungê rima maran da mpada fangêa i arangan gubuê gan badan, da ribarangan nugun natsiaê. Da dzi nani nan nidzun bingan da agam; arangan bungê atip runggan i nanga gum da nani da ribarangan i mpada ruêan da narim nam gadan rutin. 38 Da bida arangan badan da gubuê maran bida pas wasaê ma gubuê nanga i pisan, da tsanganda mamaê guman tipa ruan sib da mpada rima maran gin, da ribarangan nugun natsiaê. 39 Da bitsintaê wasruê i nan ani. Bida ungar ramanggan mangan sruêa i gubuê maran garam wapa nam badan, da arangan isangê i damangêa ruan i garam wapa nam anungê brangan u. 40 Da agam ibinigi watip runggam! I Garam Narunggan bungê aba da gubuê maran agam maram fura bida arangan wasangê i badan." 41 Da Petrus igutin, “Nifutsarif, u ni nan raman ani da agai angu ma rib santan aga mpruê?" 42 Da Nifutsarif ini, “Agam runggam maram wafur. Mangan igi bungê asu garam gum uwayant bini aru garaman tsiraê muarutsan i tanginda i mpada tayangê mamaê gum faingê, i rima nam gadan rutin maiê maiê? 43 Bida garam tsiraê igi tipa badan da tsanganda garam gum igi nanga gum bida nigi, da garam gum igi nugun natsiaê. 44 Dzi nani nan nidzun bingan da agam, arangan bungê atangin arangan nasu wain i gan nam bunumpan santan. 45 Da bitsintaê bida garam gum nida i wangunggan bida ani, ‘Dzi garam tsiraê gangê anungê isangê i tipa bada sung,’ da arangan isa mamaê gum finam da marub da arangan gada nam yusan da numa mpui maran didiruntan da bururiêan, 46 da garam tsiraê gan bungê aba da gubuê arangan maran fura bida wasangê i badan da gubuê maran arangan mamida i sruêagin. Arangan bungê arab arangan wasaê farab da natapu nampruê da rib mamida muarutsan. 47 “Da mamaê gum sruêa i garam tsiraê gan uwayantan da mamida tipa runggan gin ma atsungêa gin, da bungê aripi arangan nayus. 48 Da bitsintaê mamaê gum mamida sruêa i garam tsiraê gan uwayantan da nanga nam sangêa waêan da tsakia, da bungê aripi arangan pas angu. Bida Anutu rima nam ampi bingan da garam, da bungê ayu i mungaê gan ampi bingan; da bida Anutu rima nam yusan i manga banginggan, da bungê ani nan gin i tipa uda i mungaê gan yusan. 49 “Dzi ba i tapuda dzaf mingêa intap, da dzi marangê yari nidzun i dzaf bururungêa sung. 50 Da dzi bungê awaê da mpui ruruban maran mangan, da dzi nugungê ibarabin i nam arangan nafa nasangê ntsupan. 51 Agam mani dzi maba i uda nan nufan bada intap? Imaê! Dzi nani da agam, dzi ba i branga garam gar. 52 Da aruani fadan, rib 5 mingêa utup bitsintaê bungê abrang ruan; iruê da bits bungê arim ipiap i iruê da iruêrun bungê arim ipiap i iruê da bits. 53 Ribarangan bungê abrang ruan nabinigi: raman da narun marub bungê arim ipiap i ruan, da rinan da narun finam bungê arim ipiap i ruan, da bun finam da mayak finam bungê arim ipiap i ruan." 54 Da Arangan ini da ampi tsiraê ibiani, “Gubuê agam tsanganda maraum muntidan mingêa gubuê ruêan, da sung angu da agam ini, ‘Gamiê bungê amui,’ da iwaê ibinigi. 55 Da gubuê amas mingêa nam dadauntan runtan da agam ini, ‘Bungê asasus nayus,’ da iwaê ibinigi. 56 Agam garam umpur nifun nida nan angu! Agam isruê i raraban da faringêa nam mingêa intap da maranguntung. Da ibianungê da agam anungê isruê i raraban da faringêa nam waêan da gubuê aruani? 57 Ibianungê da agam runggam imami raruda sanab rururungan atsungêa gin? 58 Bida agu ruta garam ipiapam mingêa sanab fadan da garam raruda nan, da waintsaê i ruta arangan tipa nan wangum mpruêa ruam. I mauntap i agu nafa da garam raruda nan da narim agu nafa da polis da polis natapu agu natangê karabus. 59 Dzi nani da agu, u wasangê i waêan nasangê u rima nam ntsuman fantsupa santan sib sangêa nan raruda nidan raiyi."