Miamun 31

1 Yakop iringant i Laban narun rusan nanggan nida yaba i arangan bida ani, “Yakop iyu agi ramanggangê nanggan santan da isu garam nidzun i nam bunump tsiraê." 2 Yakop itsangan Laban uwayantan yitam i ruan da maran anungê yari i arangan ibi miamun ugu u. 3 Da Yawe ini da Yakop ibiani, “Watip wafa rumpum rusam da utupam gampan. Da Dzi bungê arut agu." 4 Ibinigi da Yakop irim sisingê da Retsel da Lia i badan da arangan mingêa arangan mpada tayangê apu gan gin. 5 Rib iruê igi ibawaê da arangan ini da ribarangan ibiani, “Dzi tsanga agam ramanggam uwayantan nanga yaba i dzi da aruani wabi aru mungê arangan tida nangan ugu u, da bitsintaê dzi ramanggangê Anutu gan rurut dzi. 6 Agam itsanga dzi gumangê uwats uwats tsiraê nanga yaba i agam ramanggam sib wa, 7 da bitsintaê arangan iti ini nan umpur da dzi da nifu-nanggan iyuêan ampi bingan isangê 10 i nam bunump riman da dzi. Da bitsintaê Anutu imunti sib i arangan i anungê ngaungêa dzi u. 8 Bida arangan nidan, ‘Apu rinin puatpuatagin nasu u nanggam,’ da apu santan irim narun puatpuatagin isangê ruan. Da bida arangan nidan, ‘Apu umpuar taringêan nasu u nanggam,’ da apu santan irim narun umpuar taringêan isangê ruan santan. 9 I sanab bida nigi da Anutu iyu agam ramanggam nuning da dumpa gan sinungê da irim da dzi. 10 “Mingêa nuning arapuê da rinan gubuê gan yaba i ruan, da dzi tsanga nam puafuban mangan i nuning arapuê rinin umpuar taringêan da puatpuatagin angu yaba i nuning rinan. 11 Mingêa nam puafuban igi da Anutu angira gan ini da dzi ibiani, ‘Yakop.’ Da dzi ni, ‘Dzi rumpai.’ 12 Da angira ini binaê, ‘Watsangan nuning arapuê rinin umpuar da puatpuatagin runggan angu iyab i rinan. Dzi nang ibinigi, i wain ibiani, dzi tsangan nam santan Laban nanga yaba i agu sib wa. 13 Dzi Anutu aru waêan da agu mingêa Betel, mumai u antungêa tauf da yatsa madamin gin da tagada ruam i tsarifa dzi runtaê angu gin ugu. Wauriê da watangin gamp ani rai sung angu da watip wafa gampam wain.’" 14 Retsel da Lia iringant i nan igi da ini binaê, “Aga binganggangê mangan wamingê impruê da aga ramanggangê i nam bunumpan mangan u. 15 Ramangê inang agai ibi rib marawampua. Arangan itangin agai da agu da iyu nam bunump in da iga nam bunumpan arangan santan sib. 16 Da nam bunump santan Anutu uda sinungê arangan isu agi da narungê rusangê nanggangê rururungan. Da wanang nam nabi Anutu nidan da agu." 17 Ibinigi da Yakop itangin narun rusan da finin rusan iyab kamir, 18 da itsuts i apu gan santan uda mingêa Mesopotemia i fada da ramanggan Isak i gan gampan Kanan. 19 Da gubuê ribarangan nanga i fadan da Laban ifa sib i trapa dumpa gan rinifufun da Retsel iwap mugus maraganun mingêa ramanggan ungaran sib. 20 Yakop irim umpur i Laban, garam Aram, da idzigin nan gin da irunt ifa gan arun. 21 Arangan iyu nam bunumpan santan da irunt, yis mpui Yufretis udziê ifa marafain da iyung ifa i waêa intap mamai Giliat. 22 Gubuê suda iruê da bits da Laban iyu sisingê ibi Yakop irunt an arun. 23 Laban iyu gan utupan da irunt yatsungê Yakop isangê gubuê 7 da iwaê da arangan imingê intap mamai Giliat. 24 Da Anutu iwaê da Laban (garam Aram) da idziang i nam puafuban da ini da arangan ibiani, “Watsanga runggam sib i nanggam nidan da Yakop." 25 Yakop irut utupan yari ungar impai imingê mamai Giliat, da gubuê arigi da Laban irut utupan iba tsangan da impa marafain. 26 Da Laban ifan da Yakop da ini, “Wain idzuwai da u rim umpur i dzi da u yu dzi narungê rusangê finam ani iba ibi sagat wapan mingêa wasaê i nam isan? 27 Ibianungê da u kup angu i dzi da u runt iba? U madani da dzi da dzi dasu nam gadan da aga dangump nam da datangin agam rai ruta nam nugun tsiaêan. 28 U runt asub da dzi watsutsuf rumpungê rusangê da narungê rusangê mangan u. U nang uwayant maisan bingan. 29 Dzi sangê i wayada agam, da bitsintaê idziang ugu da u ramanggam Anutu gan ini da dzi ibiani, ‘Watsanga runggam sib i nanggam nidan da Yakop.’ 30 Dzi sruê gin ibi u maram ifur iyus i tipa fada gam gampam wain da u tangin dzi rai. Da bitsintaê wain idzuwai da u wap dzi mugusangê maraganun sib?" 31 Da Yakop ini da Laban, “Dzi rat i u bungê ayu narum rusam finam iruê ani sinungê dzi, ibinigi da dzi kup i agu da dzi runt iba. 32 Da bida u tsanganda aga mangan uda u mugusam da arangan namamp. Mingêa agi utupangê maranggan, da waba sau gam nanggam da wau.” Da bitsintaê Yakop wasruê gin ibi Retsel iwap ramanggan mugusan u. 33 Ibinigi da Laban yatangê Yakop ungaran apu rini gangan da isau. Nigi ntsup sib da yatangê Lia ungaran da inang ibinigi. Arangan inang ibinigi angu i sagat gum iruêrun impruê, da bitsintaê wawaê da mugusan igi u. Ntsupa ungar igi sib da yatangê Retsel ungaran. 34 Retsel iyu ramanggan mugus maraganunggan da ifarangê iruê nam rima yaba kamir barun i garam gar mpada gin da impa ragun gin. Laban inguar i nam sib angu imingê ungar wasaê da wawaê rutin u. 35 Retsel ini da ramanggan ini binaê, “Ramangê, dzi gaib runggangê da agu i dzi wasangê i muntida yaba u maranggam u. I dzi yu ukam.” Ibinigi da Laban inguar i nam bunump santan da wawaê da gan mugus maraganunggan mangan u. 36 Yakop nugun iruaê nidzun angu i Laban da impiê ini binaê, “Dzi nang nam idzuwai asub? Nam maisan idzuwai dzi nang da u daru dzi ibi garam asub? 37 U nguar i dzi nanggangê santan da u waê da nanggam idzuwai? Warim namingê wasaê i u ribam da dzi ribangê maran da ribarangan natsangan i mangan nanggan isu nidzun, dzi ma agu. 38 Dzi nang gum i agu isangê udzuf 20 aruani. Dzi mpa tayangê u dumpa gam da nuning gam ngarubini bingan angu da sib angu irim narun bini. Da dzi waga dumpa arapuê mangan imingê u gin u. Imaê angu. 39 U apu gam idzuwai apu buman ma garam wapan da gubuê ma idziang, da u rim riringê da dzi i dzi rima mungaê gan. Ibinigi da gubuê apu buman garada dumpa ma nuning funub, da dzi wayu iba santingê agu gin u; imaê. Dzi runggangê irim mungaê i nigi. 40 Dzi gumangê ibinigi: gubuê igauf dzi funub da idziang rangarang gan idadaum dzi da dzi sau marampruê gingêan. 41 Udzuf 20 dzi ruta agu mpadan ugu ibiani: dzi nang gum i agu isangê udzuf 14 i uda u narum rusam finam iruê ani da dzi nang gum i agu isangê udzuf 6 i uda apu mingêa agu gin. Da u iyuê iyuê dzi i u nifunggam nidan isangê 10 i nam bunumpangê da u anungê irim rururungan. 42 Da bida dzi rumpunggangê Abraham da ramanggangê Isak Anutu gan aru garam rata gin damami ruta dzi, da u madawat dzi rai dafa bangi sasaê angu. Da bitsintaê Anutu irarab dzi gumangê uwats uwats da dzi banginggangê tanginda ruêan, ibinigi da idziang ugu Anutu ini u uwayantam maisan u nanga yaba i dzi ugu wasi da agu." 43 Ibinigi da Laban ini Yakop nanggan mungaê ibiani, “Sagat iruê igi isu dzi narungê rusangê. Da narun rusan isu dzi gangê, da apu igi isu dzi apu gangê. Watsangan! Nam santan aru u udan igi isu dzi nanggangê. Da bitsintaê dzi nanang nabianungê i dzi narungê rusangê finam iruê igi da narun rusan? 44 Da agi naudzu nan da nanang nam mangan namunti wasaê i agu da dzi i agi marangê rufura nan udzudan igi." 45 Ibinigi da Yakop iyu tauf guntiê mangan da yantungê imunti isu dubung. 46 Da ini da gayan rusan impruê ini binaê, “Agam wafura i tauf ba da wantungê wampruê da ruan nasu marabuntup.” Ibinigi da ribarangan iyufum tauf isu marabuntup sib da impruê ruan impai uts da tauf ufuman igi da iga nam iyab i nam udzudan igi. 47 Laban ifaringê tauf ufuman igi binganggan Yegar Sahaduta, da Yakop ifaringê ini Galid. 48 Da Laban ini, “Tauf ufuman ani isu ampap i rima maran furan i nan udzudan muntida wasaê i agu da dzi da aruani da fadan.” I wain igi da Yakop ifaringê ini Galid. 49 Da itip ifaringê i binganggan mangan Mitspa (wainggan ibi ‘mumai mingêa wasaê tsanganda mungaê da mungêa sib’), i Laban ini, “Gubuê agi tanginda ruangê rai da Yawe namunti wasaê i agu da dzi da natsanga agi ragun i agi anungê atupa nanggangê udzudan ani sib u. 50 Da bida u nanga dzi narungê rusangê finam ani nanggan mpadan maisa wasi ma u tipa uda sagat faê mpruêan da garam maêan i tsangandan da mamida barima sisingê da dzi da maram wafur, Anutu imunti wasaê da irarab agi sib." 51 Laban ini da Yakop impruê ibiani, “Watsangan tauf guntiê rung muntidan ani da tauf dzi ufuman suda marabuntup mpruêan mingêa wasaê i agi iruê ani. 52 Tauf guntiê da tauf marabuntup ani isu nam maran furan nan utusa i ruan gin. Dzi wasangê atupa ampap tauf ani sib i wayada agu u, da agu anungê atupa tauf ani sib bada marafain i wayada dzi u. 53 Abraham da Nahor da ramanggan Tera Anutu gan bungê amunti wasaê i raruda agu da dzi bida agi manga runta asub.” Ibinigi da Yakop itsarif ruan da Laban i ramanggan Isak Anutu gan binganggan aru rib rata nidzun angu gin ugu. 54 Da itsara apu da Anutu imingê mamai igi da inuê gayan rusan iba da irut impruê ruan iga nam. Gada nam sib da ribarangan santan igingê nigi. 55 Pisa tataê mangan nigi da Laban itsutsuf rumpun rusan da narun rusan finam iruê igi da ifinti ribarangan. Da arangan itip ifa gampan.