HECHOS 7
ILM1 Sya mnibdi’s mbi’ co’ nac jef co’ más ñibe’ loo nguley’ loo Steb. Ndxab mbi’ loo Steb: â¿Ché’, lìcque’, ryete di’s ba’ mdoodi’sl loo mèn, cà ’, Steb? 2 Steb mcà b. Ndxab Steb loo mèna: âGu’ co’ nac mèn gulà az daa no gu’ co’ nac xud yii no xud yèez co’ nac là az daa, daa ngue li cas loo gu’. Bìn gu’ di’s co’ nde toodizen loo gu’: Diox na’ co’ nac thìb Diox co’ nquée xnìi no co’ ndxaa’d bèel, Diox mblu’ loo loo xudgool na’ Abraham co’se’ ngo Abraham là az che’n là az mèn mesopotam ndoore’ ya ban Abraham par ned là az mèn harán. 3 Ndxab Diox loo Abraham: Gro’ lizl no gro’ là azl no blá’ ryete mèn co’ nac mèn gulizl. Fxen ned, huà a par ned là az mèn co’ lu’en lool. 4 Sya, ngro’ Abraham là az mèn calde co’ ngòc liz no là az Abraham ndoore’ par ngua ban Abraham là az mèn harán. Ngoloa, nguth xud Abraham. Sya, mbli Diox mbye’th Abraham trè’ co’te’ nac là az na’ nalle’. 5 Per ne’nglide Diox ngà p Abraham nec thìb che’n Abraham trè’ co’te’ nac là az na’ nalle’. Ne’ ne’ ngli Diox par ngà p Abraham nec thìb le’ yòo bte’f co’te’ ndub Abraham liz Abraham. Per mastale’ tataa mbli Diox loo Abraham, Diox mcà bgòn loo Abraham ta’ Diox con’ co’ gà c che’n Abraham yiloa. No co’se’ yilo gath Abraham, gà c che’n xin’ Abraham con’ co’ gà c che’n Abraham mastale’ co’se’ ndxab Diox gà ca tataa loo Abraham tarte que no Abraham xin’ Abraham. 6 Más de cona, Diox ndxab loo Abraham le’ rye mèn co’ gà c bin Abraham, mèna que tee ban xal mèn tith co’te’ nac liz no là az mèn tith co’ nac thìb nación che’n tedib mèn tith. No gà c mèn bin Abraham moz yèe loo mèn nación titha. No tetìixù’ mèn nación mèn titha mèn bin Abraham le’n thap ayo lÃn’. 7 Ndxab Diox loo Abraham, ne: Na tub rez cón che’n mèn nación tith co’ li gà c bin lùu moz yèe loo mèna. Yiloa, lin par ryo’ bin lùua tya. No li mèn bin lùu sirv loon trè’. 8 Diox mbli ngòc thìb conveñ con Abraham. No mnibe’ Diox loo Abraham leque Abraham mbli ngòc circuncidar Abraham par mque no Abraham thìb señ, co’ nee di’s, cón che’n conveñ co’ mbli Diox con Abraham. Por cona, co’se’ ngóol xgan’ Abraham co’ ngro’ lèe Isaac, co’se’ ngolo xon huiz ngóol Isaac, leque Abraham mbli circuncidar Isaac. No lomisque’, mbli Isaac circuncidar Cob, xgan’ Isaac. No lomisque’ ne, mbli Cob circuncidar myen’ xgan’ Cob, myen’ co’ ngòc si’ fchop xgan’ Cob co’ mbloj msi’ bin co’ mblec bin co’ nac si’ fchop ned mèn co’ nac mèn nación Israel nalle’. 9 Per loo rye si’ fchop xgan’ Cob co’ nac xudgool na’ nalle’, si’ fthìb myen’ mbyà n lezo’ gunèe Chè, hues myen’. No ale ngòo xyà n lezo’ myen’. Mtho’ myen’ Chè co’ nac hues myen’ par mblo’ myen’ Chè. No mbe’ mèn Chè par ned là az mèn egipt. Per mastale’ tataa mbli no myen’ Chè, Diox ne’nglá’ya’de Chè. Mque tee no Diox Chè. 10 Mbli Diox par mblyá’ Chè loo ryethe con’ mxactìi Chè no con’ co’ mbli par mxi lezo’ Chè. Mbli Diox par mdyub xnìi yéc Chè no par mdyub xnìi lezo’ Chè par ngóc Chè. No mbli Diox par ngòo lezo’ mbi’ co’ ngro’ lèe Faraón, co’ ngòc rey loo mèn nación Egipt tiempa, ñèe Faraón Chè. Faraona mda’ lugar ngòc Chè gobernador loo mèn nación Egipt. No mda’ Faraón lugar loo Chè par ngòc Chè mandador loo mèn guliz Faraón. 11 Le’pe’ le’n tiempa ngulà a huin. No anze’f thìb yaltìi ngòc loo mèn co’ nac mèn gulà az che’n là az mèn egipt no par ned che’n là az mèn canaán. Le’n tiempa, ngulà a huin loo xudgool na’, ne. Yende con’ hua xudgool na’. 12 Per co’se’ mbìn Cob co’ ngòc xudgool na’ le’ par ned là az mèn egipt ntho’ mèn nzob triu, mtel’ Cob xgan’ Cob co’ ngòc xudgool na’ par ngua xi myen’ nzob triu par ned là az mèn egipt. Co’se’ ngua myen’a, ngòc nerleque’ viaj co’ ngua myen’ par ned là az mèn egipt. 13 Co’se’ mbryop vez ngua myen’ là az mèn egipt, mbli Chè par mblibe’ myen’, hues Chè, Chè. Syare’, mda’ rey che’n mèn egipt cuent chó bin mèn nac Chè. 14 Sya, mbii myen’ hues Chè. Ndyà a myen’ par là az myen’ tedib vez. Le’ Chè na, mnibe’ loo myen’ hues Chè par yi’th no myen’ Cob, xud Chè, thidte junt con myen’. No yi’th rye mèn guliz Cob co’ ngòc ayon psi’ bga’y mèn co’se’ yi’th myen’ par ned Egipt tedib vez. 15 Tataa mod ngòca loo Cob par sangngòo ban Cob là az mèn egipt. Ngoloa, nguth Cob tya. No nguth rye mèn co’ ngòc xudgool na’ tya. 16 Co’se’ ngolo nguth Cob, mbe’ mèn thebol Cob par yèez Siquem co’ nac thìb yèezya’ che’n là az mèn canaán par ya ca’s mèn thebol Cob liz no là az Cob leque le’n bá’ co’te’ mbua’s thebol tee Cob, Abraham, panteón. Ngoloa, más nde tee lÃn’ nguth mèn co’ nac xudgool na’. Lomisque’, mblo’ mèn zith rye mèna par ngua ca’s mèn zitha le’n panteón co’ ngòc thìb yòo bte’f co’ mxi Abraham, co’se’ be’ naban Abraham, con plá pes loo xgan’ thìb mbi’ co’ ngro’ lèe Hamor co’ ngòc mèn gulà az che’n là az mèn siquem. 17 Co’se’ yamerle’ zin tiemp co’ gà c tiemp co’ li Diox con’ mcà bgòn Diox loo Abraham li Diox loo thebol Abraham co’se’ mcà bgòn Diox di’s co’ ngòc di’s co’ ngro’ ro Diox loo Abraham, nde nxon’, leque tiempa anze’f mbyar’ mèn co’ ngòc bin xudgool na’ co’ mbloj msi’ bin ndoore’. Ngòc mèna mènléy’ loo mèn gulà az mèn egipt. 18 Le’n tiempa, ne, ngo thìb mbi’ co’ ngòc thìb rey loo mèn nación egipt. Mbi’a thidteneque’ ne’nglibe’de chó nac Chè no pá ned ngro’ tee ngro yáal Chè. 19 Reya mquedìi mèn bin na’ co’ ngòc mèn xudgool na’. No mtetìixù’ reya mèn bin na’. Ale mbli yèe reya mblá’ya’ mèn co’ ngòc xudgool na’ rye mbeto’ co’ diz ndxáal co’ ngòc xin’ xudgool na’ par tataa mod gath rye myen’ bixa. 20 Le’pe’ le’n tiempa ngóol thìb mbed co’ ngro’ lèe Moisés. Moisesa ngòc thìb mbi’ co’ anze’f ngòo lezo’ Diox gunèe Diox. Per pente mxèn’ xud Moisés no xna’ Moisés Moisés son mbe’ no maste liz xud Moisés. 21 Co’se’ mdyaa mbe’ co’ mnibe’ yèe rey lá’ya’ xud Moisés no xna’ Moisés Moisés thìb lad, ndoole’ mza’ co’ nac leque rsap reya. Ne’nglá’de mza’ mbed co’ lèe Moisés. Mque no mza’ mbed xal xgan’ mza’. 22 Por cona, anze’f mté’th Moisés ryethe con’ co’ ndxác mèn egipt. No ngòc Moisés thìb mbi’ co’ anze’f ngóc par tyoodi’s Moisés no li Moisés rye con’ xal mbli mèn nación Egipt. 23 Co’se’ nzole’ Moisés cho’ lÃn’, Moisés mblya’s nga too naa mèn guliz no mèn gulà az Moisés co’ nac mèn nación Israel. 24 Per co’se’ ngòo Moisés là az mèn nación Israel, gunèe Moisés le’ thìb mbi’ egipt ngue tetìi thìb mbi’ co’ nac mèn gulà az Moisés. Per ale le’le’ Moisés ngro yoo con mbi’ egipta par mblo xtà a Moisés con’ ngue li no mbi’ tedib mbi’ co’ nac mbi’ gulà az Moisés. Ale mbeth Moisés mbi’ egipta. 25 Tataa mbli Moisés tac mbli Moisés xtùuz le’ ryete mèn nación Israel co’ nac mèn gulà az Moisés ta’ cuent no ñee mèna le’ Diox li loo Moisés par co’ Moisés mèn nación Israel no par teche Moisés mèn nación Israel co’ mbyar’ là az mèn egipt. Per mèn nación Israel ne’nda’de cuent xal nac xtùuz Moisés. 26 Tedib huiz co’ nde nquea, gunèe Moisés nzi yoo chop mèn nación Israel. Per Moisés mblya’s ntu’ ntà l Moisés loo di’s no loo cuent che’n ryop mbi’a. Ndxab Moisés loo ryop mbi’a: â¿Cón ndyac gu’, yey? Gu’ ndxà c hues xtà a. ¿Chonon nzi guin gu’ xtà a gu’, à ’? 27 Sya, mbi’ co’ ngue guin xtà a mzi mchep Moisés. No ndxab mbi’ loo Moisés: â¿Chó mnibe’ lool par yi’th ñibe’l loo nu’, no gà cl juez, no la’s rol cón che’n nu’, à ’? 28 ¿Ché’ ndlya’sl guthl daa xal mbethl mbi’ egipt co’ mbethl ná’a, cà ’? Xexte fxen ned. Byà a. 29 Co’se’ mbìn Moisés tataa ndxab mbi’a loo Moisés, ale mzyeb Moisés. Mxon’ Moisés, mblá’ Moisés liz rey. Nda Moisés par ned là az mèn madián. Tya ngo ban Moisés xal mèn tith. No mselya’ Moisés con thìb xa’got tya. No mque no xa’got Moisés chop xgan’ Moisés tya. 30 Ngolo cho’ lÃn’ nzo Moisés là az mèn madián, thìb vez ngua Moisés co’te’ nagán gaxte co’te’ ndub thìb yii co’ lèe yii SinaÃ. Tya mxyo’f loo loo Moisés. Mxac Moisés ndxetoo bèel le’n yaa sars co’ nzo’f loo yiia. Le’n bèela mxac Moisés mdoo thìb angl. 31 Co’se’ gunèe Moisés mxyo’f loo bèel co’ ndxetoo loo Moisés, mzyeb Moisés. No co’se’ nda bii gax Moisés par más hui’ Moisés ndxetoo bèel, mbìn Moisés gunii Tad Diox loo mbii loo Moisés. Ndxab Tad Diox: 32 Daa nac Diox che’n xudgool lùu co’ ngòc Abraham, no xudgool lùu co’ ngòc Isaac, no xudgool lùu co’ ngòc Cob. Sya, mtlo Moisés, mxi’th Moisés tant mzyeb Moisés. No ne’ ne’ indli Moisés ryes hui’ Moisés loo bèel co’ ndxetooa. 33 Ndxab Tad Diox loo Moisés: Blà a yilid niil tac co’te’ ndool ba’ nac lugar natú’. 34 Daa ngüi’ xal nden’ mèn yalnè no xal ndxà c yaltìi loo mèn, mèn co’ nac nacionpe’ daa co’ nzo ban là az mèn egipt. Ndxònen xal mbez yèe yath mèna. No nalle’, daa ngulà ale’ loo bé’ par telá’en mèn nacionpe’ daa la’s ya’ mèn nación Egipt. Que de ndxè’ nexa, Moisés. Na tel’ lùu par yal mandad co’ ñibe’en lool loo mèn gulà az egipt. 35 Mastale’ mèn nación Israel mxìis no Moisés, no mtè’b mèn Moisés, no ndxab mèn loo Moisés: ¿Chó mdool no chó mtel’l par ñibe’l loo nu’ xal thìb jef no xal thìb juez, à ’? Per ndxe’leque’, Diox mblo lèe Moisés xal thìb jef no juez no xal thìb mèn co’ telá’ mèn nación Israel la’s ya’ mèn nación Egipt por cón che’n con’ roo con’ xèn co’ mbli angl co’ mblyath no Moisés, angl co’ mxyo’f loo loo Moisés co’te’ ndxetoo bèel le’n yaa sars. 36 Pues, Moisesa ngòc mbi’ co’ mblo’ mèn co’ ngòc xudgool na’ la’s ya’ mèn nación Egipt. No mbli Moisés huax yalguzye’ no con’ co’ ngòc xal señ loo mèn par ned là az mèn egipt. No mbli Moisés yalguzye’ no huax con’ co’ ngòc xal señ loo mèn láth ndye’th no Moisés mèn nación Israel co’se’ nguri’th mèn con Moisés le’n nÃttó’ co’ lèe NÃttó’ Nane Ren. No mbli Moisés huax yalguzye’ no señ loo mèn co’se’ nguri’th no Moisés mèn nación Israel co’te’ nagán le’n cho’ lÃn’. 37 Leque yub Moisesa ndxab loo mèn nación Israel: Diox tel’ thìb mbi’ co’ te’th di’s co’ gab Diox loo gu’. Mbi’a yi’th yáal là th gu’ co’ nac mèn nación Israel no que tee mbi’ là th gu’ yiloa. Tel’ Diox mbi’a xalque’ mtel’ Diox daa loo gu’. Bli gu’ cas mbi’a, no bìn gu’ ro mbi’a. 38 Tolo ndxab Steb loo mèna: âLeque Moisesa ngòc mbi’ co’ ngo là th mèn nación Israel co’te’ nagán. No ngo no Moisés angl co’ mdoodi’s no Moisés loo yii co’ lèe yii SinaÃ. No ngoloa, mdoodi’s no Moisés mèn co’ ngòc xudgool na’ cón che’n ley co’ mxo’f Moisés loo xudgool na’. Leya mxyo’f loo na’ desde huiza. No axta huiz nalze be’ nzo’f leya loo na’. No leque loo Moisesa gunii Diox. No mda’ Diox cuent loo Moisés par mblu’ Moisés loo mèn nación Israel, mèn co’ ngòc xudgool na’, no loo na’, ne, xá mod que tee ban na’ loo izlyo’ ndxè’ par yòo ban no na’ Diox thidtene yiloa. 39 Per mèn co’ ngòc xudgool na’a ne’ndalte ndubdi’s loo Moisés. Ndxe’leque’, mxìis no mèna Moisés no mtè’b mèna Moisés. Ale mblya’s mèna bere mèna, bii mèna par là az mèn egipt tedib vez. 40 Sya, ndxab xudgool na’ loo Aarón: Nu’ ndlya’s toxcua’l con’ co’ gà c diox na’ par tyoo ner diox na’a loo na’. Tac nu’ ne’ñeede cón ngòc loo Moisés. Moisés ale ngua lo’ nu’ là az mèn nación Egipt no maste. Nu’ ndli cuent tya nac lizpe’ nu’ no laazpe’ nu’. 41 Sya, mtoxcua’ xudgool na’a thìb tatol co’ ñaa xal ñaa thìb ngon yèn’. Ngoloa, mtlo xudgool na’, mbeth xudgool na’ má’ loo gunab co’ ñaa xal ngon yèn’ co’ ngòc dioxpe’ mèna no tatolpe’ mèna. No ale mdyac lezo’ mèna ngüi’ mèna loo con’ mtoxcua’ ya’ mèna. 42 Por cón che’n ryethe con’ ye’rsin’ co’ mtlo mbli xudgool na’ tiempa, por lult thidtene mblá’ya’ Diox xudgool na’ par tyub xib xudgool na’ no sál’ xudgool na’ ya’ xudgool na’ loo mbèelhui’ co’ nzi’f loo bé’. Mastale’ indlya’ste gu’ gòn gu’ di’s co’ ngue niin loo gu’ ndxè’, tataa ndub di’s loo libr co’ nac libr che’n mèn co’ mque’ ye’s che’n di’s co’ mde’th mèn co’ ndxab Diox loo mèna. Di’sa mbez taandxè’: ¿Ché’, lìcque’, loon ndli gu’ cuent mbeth gu’ má’ par mxyo ren má’ loo izlyo’ loon par mdyon’ xtol gu’ le’n cho’ lÃn’ co’te’ nagán, cà ’? Yende xà a. 43 Ndxe’leque’, gu’ mque tee no nich co’te’ ngòo diox gu’ co’ lèe Moloc. No mque tee no gu’ nich che’n mbèelhui’ che’n diox gu’ co’ lèe Renfán. Ryop gunaba ngòc tatol co’ mtoxcua’ ya’ gu’ par mdyub xib gu’ no par mcòo’ gu’ loo gunaba. Por cona, daa go’ gu’ liz gu’ no là az gu’. No tel’en gu’ ya gu’ más tith loo là az mèn babiloñ par gà c gu’ xal moz yèe loo mèn tya. 44 Ryete mèn xudgool na’ mque no thìb lugar más natú’ le’n tabernáculo co’te’ ngosua’ quèe laj co’te’ ndub di’s co’ ñibe’ ley co’ mxo’f Moisés loo na’. Nicha ngocsua’ xalque’ mnibe’ Diox loo Moisés par mtoxcua’ Moisés nicha co’se’ ndxab Diox loo Moisés toxcua’ Moisés nicha xal nac nich co’ gunèe Moisés co’ mblu’ Diox loo Moisés loo yii SinaÃ. 45 Ryete mèn co’ ngòc xudgool na’ mcà aya’ tabernaculoa xal thìb con’ natú’ co’ que no mèna thidtene. Co’se’ mbye’th no mèn co’ ngòc xudgool na’ Josué, leque sya mbye’th no mèna tabernáculo co’ ngòc yòo mantyad co’ ntoxcua’ mèn par ndxòo mèn ned nda mèn o ned ndyee mèn. Con’a ngòc co’se’ mbli xudgool na’ gan mblo’ xudgool na’ mèn le’n nacionpe’ na’ ndxè’. Naciona mblo’ xà ’ Diox par ta’ Diox naciona gà c naciona che’npe’ xudgool na’ co’te’ naban na’ nalle’. Tataaque’ ngòca loo xudgool na’ axta mzin tiemp co’se’ ngo David co’ ngòc rey no mnibe’ David loo mèn nacionpe’ na’ póla. 46 Diox ngòo lezo’ cón che’n David tiempa. No mblya’s David toxcua’ David thìb liz Diox co’te’ queltà a mèn loo Diox, Diox co’ ngòc Diox che’n Cob tiempa. 47 Per ne’nglide David con’a. Ndxe’leque’, Salomón mtoxcua’ liz Diox co’te’ nqueltà a mèn loo xley’ che’n Diox. 48 Tataa mbli Salomón mastale’ inzo bante Diox co’ nac Diox roo Diox xèn co’ ñibe’ loo ryethe con’ le’n thìb templ co’ nac liz Diox co’ mtoxcua’ ya’ mèn co’ nac mèn che’n izlyo’ xal nac di’s co’ ndxab mèn co’ mde’th di’s co’ ndxab Diox cón che’n Diox. Di’sa mbez taandxè’: 49 Diox ndxab: Loo bé’ nac co’te’ ndu’ben. Le’ loo izlyo’ na, nac co’te’ ndloo niin xal co’se’ ndli nii thìb mèn descans. Ngoloa, ndxab Tad Diox: ¿Xá ñaa thìb lizen co’ toxcua’ gu’, à ’? No ¿xá ñaa co’te’ ndxab gu’ lin descans, à ’? Yende mod toxcua’ gu’ thìb lizen co’te’ gòon tataa, ey. 50 ¿Ché’ inacte daa Diox co’ mxèn’ no co’ mblec ryethe con’ co’ nziri’, cà ’? Yub daa mxèn’ izlyo’ no yub daa mblec izlyo’. ¿Cón ndyac gu’, à ’? 51 Tolo ndxab Steb loo mèna: âPer gu’, ale ndxe’leque’, ndxà c gu’ mèn naad no mèn nguud. Nac gu’ xal mèn co’ indxela’ste co’ indxaa’dte di’s no xal mèn co’ ne’ta’de cuent cón che’n Diox. Thidteneque’ nac gu’ ngolo ngola’s loo Xpii Natú’. No lalque’ nac gu’ xal mèn co’ ngòc xudgool gu’. Co’te’ mdoo nii xudgool gu’, tya ndoo nii gu’, ne. 52 ¿Xá ñaa thìb mèn co’ mde’th di’s co’ ndxab Diox co’ ne’ntetìide xudgool gu’ póla, à ’? Xudgool gu’ mtetìique’ rye mèna. No mbeth xudgool gu’ rye mèn co’ mde’th di’s póla cón che’n xá mod yi’th thìb mbi’ co’ ngòc mbi’ nalì no mbi’ nambìi loo Diox. No co’se’ mbi’th yáal mbi’a loo izlyo’ ndxè’, no mque tee mbi’ là th gu’, ale mxenxù’ gu’ mbi’ no mda’xù’ gu’ mbi’ loo mèn ciuda Rom co’ ñibe’ loo na’. No axta huen mbyan’ lezo’ gu’ tac mbeth mèna mbi’. 53 Gu’ co’ mbyan’ no ley co’ mxo’f Moisés loo gu’ por cón che’n angl, gu’ thidtene indyubdi’ste loo leya. 54 Co’se’ mbìn rye mèna co’ ndxab Steb, ngulà a xyà n lezo’ mèn axta nduhua le mèn tant nda’ xyà n mèn ñèe mèn Steb. 55 Per Xpii Natú’ ne’nglá’de Steb. Mnibe’que’ Xpii Natú’ loo Steb. Sya, mbui’ Steb loo bé’. No gunèe Steb xal nquée xnìi Diox no ndxaa’d bèel Diox. No gunèe Steb ndoo Jesús cuat Diox loo bé’. 56 Sya, ndxab Steb loo mèna: âHui’ gu’ nexa. Daa ñèe ndoo xal’ loo bé’. No ñèen Jesús co’ nac mbi’ co’ mbi’th yáal loo izlyo’ ndxè’ xal ndxáal chol mèn loo izlyo’. Ndoo Jesús cuat Diox. 57 Per ndxe’leque’, mèna mtau’ nza mèn par ne’gònte mèn di’s co’ mbez Steb. No cabii mbez yèe mèn. No mtau’ mèn dib vuelt loo Steb no apápe’ ngro’ nayi’ mèn loo Steb axta ngòc loc mèn gunèe mèn Steb. 58 Mbe’ mèna Steb thìb lad ro ciuda Jerusalén. Tya mbuaa’d quèe mèn Steb. Le’ mèn co’ gunèe ngòc con’a loo Steb na, mèna mblo’ xab mèn no mda’ mèna xab mèna loo thìb mbyòo co’ lèe Saul par quenap mbyòo xab mèna. 59 Láth ngue gaa’d quèe mèna Steb, Steb ngurez Diox. Ndxab Steb loo Diox: âTad Diox, nase guneei loon. Fcà aya’ U’ alm daa no xpii daa. 60 Ngoloa, chà a, mdub xib Steb. Cabii ndxab Steb loo Diox: âTad, ne’zi’f dolte U’ no ne’zib quìide U’ xquin che’n mèn ba’ no xtol che’n mèn ba’ la’s nii mèn ba’ no la’s ya’ mèn ba’ por con’ ye’rsin’ co’ ngue li no mèn ba’ daa. Ngolo tataa ndxab Steb, setilte mtin liz Steb. Nguth Steb.
