Mateo 5

1 A’cxni’ Jesús cÄlaktzÄ«’lh tamilh lhÅ«hua’ tachi’xcuhuÄ«’t, xla’ tÄ‘cxtulh na ixlacapÅ«n sipej Ä a’ntza’ tahuÄ«’lh. Ī’scujnu’nÄ«’n palaj tunca talÄ«tamacsti’li’lh. 2 Jesús tzuculh cÄmÄsu’yuni’. TÄ« ixlÄ«cÄna’ tapÄxuhua Lc. 6:20-23 Chuntza’ Jesús cÄhuanilh: 3 âMasqui pÅ«hua’nÄ‘tit xmÄn tzÄ nalÄ«makapÄxuÄ«’yÄ‘tit Dios palh xla’ nacÄmaktÄyayÄn, ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit. Dios cÄlakalhu’manÄn masqui jÄ tze hui’xina’n. NalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit ixpÄlacata Dios cÄmÄpa’ksÄ«mÄ‘n. 4 ‘Masqui lÄ«lÄ«puhuanÄ‘tit mincuentaca’n Ä tÅ« jÄ tze nac cÄ‘quilhtamacuj, ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit. Dios nacÄmÄko’xamÄka’tlÄ«’yÄn. 5 ‘Ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit hui’xina’n tÄ« jÄ ka’tla’ lÄ«makca’tzÄ«yÄ‘tit. IxlÄ«pÅ‘ktu ti’ya’t milaca’n nahuan. 6 ‘Ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit hui’xina’n tÄ« lactze huancu’tunÄ‘tit na ixlacatÄ«n Dios Ä chuntza’ makca’tzÄ«yÄ‘tit hua’chi tÄ« tzi’ncsa putza ixtahua’. Dios nacÄmaktÄyayÄn Ä chuntza’ lactze nalÄ«taxtuyÄ‘tit. 7 ‘Ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit hui’xina’n tÄ« cÄlakalhu’manÄ‘tit Ä‘makapitzÄ«n. NÄ Dios nacÄlakalhu’manÄn. 8 ‘Ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit hui’xina’n tÄ« xmÄn a’ktin mintalacapÄstacni’ca’n Ä Å«’tza’ chÄ« tzÄ nalÄ«makapÄxuÄ«’yÄ‘tit Dios. NalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit ixpÄlacata nac a’kapÅ«n nalaktzÄ«’nÄ‘tit Dios calacan. 9 ‘Ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit hui’xina’n tÄ« cÄmÄko’xamixÄ«’yÄ‘tit tachi’xcuhuÄ«’t tÄ« talÄsÄ«tzÄ«’ni’. NalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit ixpÄlacata nacÄtamÄpÄcuhuÄ«’yÄn ixlacstÄ«n Dios. 10 ‘Ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit hui’xina’n masqui pÄtÄ«ni’mpÄ‘na’ntit xmÄn ixpÄlacata tlahua’pÄ‘na’ntit ixtalacasqui’nÄ«n Dios. Dios cÄmÄpa’ksÄ«mÄ‘n Ä Å«’tza’ nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit. 11 ‘Ka’lhÄ«’yÄ‘tit tÅ« nalÄ«pÄxuhua’yÄ‘tit hui’xina’n a’cxni’ tachi’xcuhuÄ«’t cÄtalakapalayÄn Ä cÄtamÄtakÄhuÄ«’yÄn Ä cÄtalÄ«mÄlacsu’yuyÄn kempÄlhÅ«hua’ tÅ« jÄ ixlÄ«cÄna’. CapÄxuhua’tit a’cxni’ cÄtatlahuani’yÄn chuntza’ xmÄn ixpÄlacata quilÄstÄlani’uj. 12 CapÄxuhua’tit. Nac a’kapÅ«n mÄquÄ«’canÄ«’t tÅ« milaca’n nahuan Ä Å«’tza’ tÅ« lhÅ«hua’ ixtapalh. NÄ lacxtim cÄmakapÄtÄ«nÄ«nca ixa’kchihuÄ«na’nÄ«’n Dios xalanÄ«’n makÄstza’. 13 Jesús cÄhuanipÄlh: âHui’xina’n hui’lÄ‘na’ntit nac cÄ‘quilhtamacuj nacÄmÄsu’yuni’yÄ‘tit tachi’xcuhuÄ«’t chÄ« tze natalÄ«huan. Ū’tza’ hua’chi matzat tÅ« lÄ«tlahuacan quinÄ«’t Ä Å«’tza’ tze nalÄ«huan Ä jÄ napu’csan. Palh matzat jÄtza’ sko’kÅ‘xni’n, ¿chÄ« tzÄ nalÄ«mÄsko’kÅ‘nuncan? JÄtza’ tze catihuanli. XmÄn namaka’ncan Ä nalacchi’ntacan. 14 ‘NÄ hui’xina’n hui’lÄ‘na’ntit nac cÄ‘quilhtamacuj nacÄmÄsu’yuni’yÄ‘tit tachi’xcuhuÄ«’t chÄ« natalÄ«latÄ‘kchoko. Hui’xina’n hua’chi pÅ«cÄs tÅ« mÄxkakÄni’ ixlÄ«pÅ‘ktu nac cÄ‘quilhtamacuj. A’ktin cÄ‘lacchicni’ tÄlhmÄ‘n nac sipej jÄ catimÄtzÄ‘kca. 15 Ä nÅ«n catimÄpasÄ«ca pÅ«cÄs Ä palaj tunca nalÄ«mÄ‘kchahuacan catÅ«huÄlh. Ä‘chulÄ’ tze mÄhua’ca’can tÄlhmÄ‘n Ä chuntza’ tzÄ nacÄmÄxkakÄ ixlÄ«pÅ‘ktuca’n tÄ« tatanÅ«mÄ‘nalh nac chic. 16 Chuntza’ hui’xina’n tzej nalatÄ‘kchokoyÄ‘tit na ixlacatÄ«nca’n tachi’xcuhuÄ«’t Ä chuntza’ xlaca’n natamakapÄxuÄ« quinTÄta’ca’n nac a’kapÅ«n ixpÄlacata xatze tÅ« tlahua’pÄ‘na’ntit. 17 Jesús cÄhuanipÄlh: âJÄ capuhua’ntit icminÄ«’t na’icmÄlaksputÅ« lÄ«mÄpa’ksÄ«n tÅ« maxquÄ«’ca Moisés Ä tÅ« tatzo’kli a’kchihuÄ«na’nÄ«’n. JÄ Å«’tza’ iclÄ«minÄ«’t. Quit icminÄ«’t namÄkentaxtÅ«. 18 IxlÄ«cÄna’ tÅ« iccÄhuaniyÄn. LÄ«huan tahui’lÄna’lhcus a’kapÅ«n Ä ti’ya’t, jÄ catixapaca nÅ«n macsti’na’j tzamÄ’ lÄ«mÄpa’ksÄ«n. JÄ tÅ« catixapaca a’cxni’ jÄna’j namÄkentaxtÅ«kÅ‘can ixlÄ«pÅ‘ktu tÅ« nala. 19 Chuntza’ palh catÄ«huÄlh namÄkÄnÅ« macsti’na’j tÅ« mÄpa’ksÄ« lÄ«mÄpa’ksÄ«n ixpÄlacata lacpuhuan jÄ ixlacasqui’nca Ä palh chuntza’ nacÄmÄsu’yuni’ Ä‘makapitzÄ«n, xla’ xastancu nalÄ«taxtu jÄ Dios mÄpa’ksÄ«ni’nkÅ’. Palh catÄ«huÄlh nakexmatni’ lÄ«mÄpa’ksÄ«n Ä nÄ nacÄmÄsu’yuni’ Ä‘makapitzÄ«n chÄ« xlaca’n natakexmatni’, xla’ ixlacasqui’nca jÄ Dios mÄpa’ksÄ«ni’nkÅ’. 20 Chuntza’ iccÄhuaniyÄn ixlacasqui’nca natlahua’yÄ‘tit tÅ« ixlÄ«cÄna’ ixtalacasqui’nÄ«n Dios. Palh jÄ tasu’yu Ä‘chulÄ’ xatze hui’xina’n Ä jÄ xamÄkelhtahua’kÄ‘ni’nÄ«’n lÄ«mÄpa’ksÄ«n Ä fariseos, hui’xina’n jÄ catitanÅ«’tit jÄ Dios mÄpa’ksÄ«ni’nkÅ’. 21 Jesús cÄhuanipÄlh: âHui’xina’n kexpa’tnÄ«’ta’ntittza’ chÄ« cÄhuanica xalanÄ«’n makÄstza’: “JÄ catimaknÄ«’ni’. Palh catÄ«huÄlh namaknÄ«ni’n naputzÄna’nÄ«can Ä xla’ naxokonuni’ Dios." 22 Quit iccÄhuaniyÄn palh catÄ«huÄlh xmÄn nasÄ«tzÄ«’ni’ Ä‘chÄ‘tin, naputzÄna’nÄ«can Ä xla’ naxokonuni’ Dios. CatÄ«huÄlh tÄ« nalakapala Ä‘chÄ‘tin nÄ xla’ naxokonuni’ Dios. CatÄ«huÄlh tÄ« cachÄ«huÄlh nahuani Ä‘chÄ‘tin: “Lhkenti hui’x”, xla’ tzÄ nalhcuyucan nac pÅ«pÄtÄ«n. 23 ‘Chuntza’ a’cxni’ lÄ«’pimpÄ’t tÅ« nalakahui’lÄ«ya’ Dios Ä palh nalacapÄstaca chÄ« tlahuani’nÄ«’ta’ tÅ« jÄ tze Ä‘chÄ‘tin, 24 namakxteka’chi nac pÅ«macamÄstÄ‘n tÅ« ixlakahui’lÄ«ya’ Dios. PÅ«la napina’ namÄko’xami’xÄ«’ya’ Ä‘chÄ‘tin Ä Ä‘lÄ«stÄn nataspi’ta nalakahui’lÄ«ya’ tÅ« ixlÄ«’pimpÄ’t. 25 ‘Palh catÄ«huÄlh mÄlacapÅ«’yÄn Ä lÄ‘ncu’tunÄn nac pÅ«chihuÄ«n, calacapÄstacti chÄ« palaj nalÄ«talÄcÄxla’ya’ lÄ«huan pimpÄ‘na’ntit nac tej. Palh jÄ chuntza’ natlahua’ya’, a’cxni’ minchÄ‘tu’ca’n nachipinÄ‘tittza’, nalÄ‘nÄn na ixlacatÄ«n juez. Ū’tza’ nalÄ«macamaxquÄ«’yÄn policía Ä xlaca’n natachÄ«’yÄn Ä natamÄnÅ«yÄn nac pÅ«lÄchÄ«’n. 26 IcuaniyÄn jÄ nataxtuyÄchi hasta a’cxni’ naxokokÅ‘ya’ ixlÄ«pÅ‘ktu tÅ« laclÄ«pina’. 27 Jesús cÄhuanipÄlh: âHui’xina’n kexpa’tnÄ«’ta’ntittza’ chÄ« ixuancan xapÅ«la: “JÄ catika’lhi’ mintÄ‘lÄpÄxquÄ«’n." 28 Quit iccÄhuaniyÄn catÄ«xcuhuÄlh tÄ« nalaktzÄ«’n chÄ‘tin puscÄt Ä napuhuan natÄ‘lhtatacu’tun, Å«’tza’ lacxtim hua’chi ixtÄ‘lhtatanÄ«’ttza’ ixpÄlacata chuntza’ lacapÄstaca. 29 ‘Palh milakastapun na milacapekcÄna’j nalaktzÄ«’n catÄ«huÄlh Ä Å«’tza’ nalÄ«mÄtlahuÄ«yÄn tÅ« jÄ tze, namÄxtuya’ Ä namaka’na’. JÄ tze palh napina’ nac pÅ«pÄtÄ«n ixpÄlacata milakastapun. Ä‘chulÄ’ tze Ä«’sputni’n milakastapun Ä namakapÅ«taxtÅ«ca’na’. 30 Palh mimacapekcÄna’j natlahua tÅ« jÄ tze, cacÄ‘yuju’ Ä cama’ka’. JÄ tze palh napina’ nac pÅ«pÄtÄ«n ixpÄlacata mimacan. Ä‘chulÄ’ tze Ä«’sputni’n mimacan Ä namakapÅ«taxtÅ«ca’na’. 31 Jesús cÄhuanipÄlh: âNÄ pÅ«la ixuancan: “CatÄ«huÄlh tÄ« namakxteka ixpuscÄt ixlacasqui’nca naxapacan nac registro." 32 Quit iccÄhuaniyÄn palh puscÄt jÄ ka’lhÄ« ixtÄ‘lÄpÄxquÄ«’n a’cxni’ naxapacan nac registro, Å«’tza’ jÄ tze quÄ«lÄ«taxtulh. PuscÄt a’cxni’ natamakaxtokpala, Å«’tza’ nahuanican ka’lhÄ« ixtÄ‘lÄpÄxquÄ«’n. Chi’xcu’ tÄ« natÄ‘tamakaxtoka tzamÄ’ puscÄt, nÄ xla’ tzaj ixtÄ‘lÄpÄxquÄ«’n nahuan. 33 Jesús cÄhuanipÄlh: âNÄ kexpa’tnÄ«’ta’ntittza’ chÄ« ixcÄhuanican xamakÄstza’: “A’cxni’ ixlÄ«cÄna’ hua’na’ natlahua’ya’ catÅ«huÄlh, Dios laktzÄ«’mÄ‘n Ä ixlacasqui’nca namÄkentaxtÅ«ya’." 34 Quit iccÄhuaniyÄn jÄ catihua’ntit: “Por Dios”, ixpÄlacata catÅ«huÄlh. MakapitzÄ«n tahuan: “Por los cielos”, a’cxni’ tacÄxtlahua catÅ«huÄlh. Chuntza’ jÄ tze. A’kapÅ«n, a’ntza’ jÄ Dios huÄ«’lh. 35 Ä‘makapitzÄ«n tahuan: “Por la tierra.” Chuntza’ jÄ tze. Ti’ya’t hua’chi jÄ Dios cÄmÄjaxÄ« ixtujan. Ä‘makapitzÄ«n huampala tahuan: “Por Jerusalén.” Chuntza’ jÄ tze. Jerusalén, Å«’tza’ ixcÄ‘lacchicni’ Dios tÄ« Ä‘chulÄ’ xaka’tla’. 36 Ä‘makapitzÄ«n huampala tahuan: “Por mi cabeza.” Chuntza’ jÄ tze. XmÄn Dios ca’tzÄ« jÄ‘cxni’ napu’n ixa’ksasatca’n. 37 IxlÄ«cÄna’ calalh a’cxni’ nahua’nÄ‘tit “tze” o “jÄ tze.” Chuntza’ jÄ ixlacasqui’nca Ä‘catÅ«huÄlh nahuampalayÄ‘tit. TzamÄ’ Ä‘makapitzÄ«n tachihuÄ«n nacÄquilhtaxtuyÄn ixpÄlacata skÄhuÄ«’ni’. 38 Jesús cÄhuanipÄlh: âHui’xina’n kexpa’tnÄ«’ta’ntittza’ chÄ« pÅ«la ixuancan: “Palh namÄtakÄhuÄ«’ya’ ixlakastapun Ä‘chÄ‘tin, nÄ hui’x nalÄ«xoko’nu’na’ milakastapun. NalÄ«xoko’nu’na’ mintatzan ixtatzan Ä‘chÄ‘tin tÅ« mÄyujÅ«’ni’nÄ«’ta’." 39 Quit iccÄhuaniyÄn: JÄ catimÄlakxokonÄ«’tit tÄ« cÄtlahuani’nÄ«’ta’n tÅ« jÄ tze. Palh catÄ«huÄlh nalacala’sÄn na milacapÄ«n, natamakxteka’ nalacala’sÄn Ä‘lacapÄ« kentin. 40 Palh catÄ«huÄlh ixmÄlacapÅ«’n Ä namaktÄ«cu’tunÄn milu’xu’, nÄ natamakxteka’ nalÄ‘n minchamarra. 41 Palh catÄ«huÄlh Ä«’sÄmÄcu’quÄ«’ni’ ixtacu’ca’ a’ktin kilómetro, nacu’ca’pala’ya’ Ä‘chuntza’ Ä‘a’ktin kilómetro. 42 A’cxni’ catÄ«huÄlh nasqui’ni’yÄn catÅ«huÄlh, namaxquÄ«’ya’ Ä jÄ xmÄn catitalakspi’tni’ catÄ«huÄlh tÄ« maksÄcua’cu’tunÄn. 43 Jesús cÄhuanipÄlh: âNÄ kexpa’tnÄ«’ta’ntittza’ chÄ« pÅ«la ixuancan: “NacÄpÄxquÄ«’ya’ minamigos Ä jÄ ixlacasqui’nca nacÄpÄxquÄ«’ya’ mintÄ‘lÄquiclhlaktzi’." 44 Quit iccÄhuaniyÄn: CacÄpÄxquÄ«’tit mintÄ‘lÄquiclhlaktzi’ca’n Ä casqui’ni’tit Dios cacÄsicua’lanÄtlahualh xlaca’n tÄ« cÄtaquiclhlaktzÄ«’nÄn. CacÄmaktÄya’tit xlaca’n tÄ« jÄ cÄtalaktzÄ«’ncu’tunÄn Ä catÄ‘chihuÄ«na’tit Dios ixpÄlacataca’n xlaca’n tÄ« cÄtalakapalayÄn Ä cÄtamakapÄtÄ«nÄ«nÄn. 45 Chuntza’ lÄ«tasu’yu hui’xina’n ixlacstÄ«n quinTÄta’ca’n xala’ nac a’kapÅ«n. Dios hui’lÄ«nÄ«’t chi’chini’ Ä lacxtim talaktzÄ«’n chi’chini’ ixlÄ«pÅ‘ktuca’n tachi’xcuhuÄ«’t, masqui tÄ« tze Ä tÄ« jÄ tze. Dios macamin xcÄn ixpÄlacata ixlÄ«pÅ‘ktuca’n tachi’xcuhuÄ«’t tÄ« takexmata Ä masqui tÄ« jÄ takexmatcu’tun. 46 Palh xmÄn nacÄpÄxquÄ«’yÄ‘tit xlaca’n tÄ« cÄtapÄxquÄ«’yÄn, ¿tÄ«chu cuenta natlahua huÄ‘mÄ’? Chuntza’ tatlahua catÄ«xcuhuÄlh Ä‘makapitzÄ«n tÄ« jÄ tze hua’chi mÄtÄ‘jÄ«ni’nÄ«’n. 47 Palh xmÄn mintÄ‘macchicca’n cÄtÄ‘chihuÄ«na’nÄ‘tit, Â¿Ä tze tÅ« tlahua’nÄ«’ta’ntit? Xlaca’n tÄ« jÄ tastÄlani’ ixtej Dios nÄ chuntza’ tatlahua. 48 Ixlacasqui’nca hui’xina’n lactze nahuanÄ‘tit lacxtim chÄ« quinTÄta’ca’n xala’ nac a’kapÅ«n.