Matthew 5

1 Matan Iesu mo hite na vao tamlohi la lo takonahi hin jara atu, ale mo sahe na vutivuti atu, ale mara mo sakele ea, nona tamlohi usuri la mai isana. 2 Moiso mo tapulo retireti mo vujangira mo verea mara, 3 “Avulahi rÌuhu isan la haratu la lo kilau isan God hasena mata hinau tari, matan mauri atu God mo supe hinia i pa nora. 4 Avulahi rÌuhu isan la haratu la lo tangtangi matan God i pa nanaura. Isa 61.2 5 Avulahi rÌuhu isan la haratu la lo rÌomatano matan God i pa sile na varama isara. Psa 37.11 6 Avulahi rÌuhu isan la haratu la lo marohati, ale la lo marÌohu vara la vai na masalon God, matan enia i pa tuenira la vai na masalona, enira la pa masu. Isa 55.1â2 7 Avulahi rÌuhu isan la haratu la lo rÌomopoi na tinapua matan God i pa rÌomopoira. 8 Avulahi rÌuhu isan la haratu mapura la vokevoke matan la pa hite God. Psa 24.3â4 9 Avulahi rÌuhu isan la haratu la lo tueni na tamlohi vara la sari tamata matan God i pa tovira natuna. 10 Avulahi rÌuhu isan la haratu tamlohi la lo tipahira mata nora posposi tataholo, matan mauri atu God mo aulu hinia i pa nora. 1Pe 3.14 11 Avulahi rÌuhu isamim vara tamlohi la kali kamim teni vara la tipahi kamim teni la vere na retisasati tinatinapua hin kamim na retihaluhalu matan kamim noku tamlohi. 1Pe 4.14 12 Ha uloulo, ha avulahi tavera matan nomim otori na tuka mo tavera mo sohena prÌovet tuai sei tiroma tamlohi la lo tipahira. 2 Chron 36.16; Acts 7.52 13 Kamim ka sohena solo mata varama, pani vara mejina i tihai i pa mele lavi na mejina sohena sava? I pa sopo mele rÌuhu matan te hinau, ale la pa pulahi narÌihia, ale tamlohi la pa hahau hinia. 14 Kamim ka sohena malarani mata varama. Vara te taon tavera i lo toho aulu na vutivuti i pa sopo erÌi luhu. 15 Ale tamlohi la sopo tauhoro na lamu hin te tanga, pani la kehohia aulu vara i sile na merana isana tamlohi tari na lolo ima. 16 Ale sohen haratu, ha vai na maurimim i memera i rÌuhu matan vara tamlohi la pa hite na nomim vavahinau rÌuhu ka lo vaira, ale la pa tahe aulu na hijan Tamamim na tuka. 17 Ha sopo rÌomrÌomia vara na mai vara a lavi narÌihi na leu teni sava prÌovet la verea. Na sopo mai vara a lavi narÌihira, pani vara hinau tari la pa masese hinira. 18 VararÌuhu na vere kamim hinia, i pa sopo te sope maki teni te reti hatea i erÌi tihai na Leu non God vavano hinau tari hinia la masese tiroma moiso tuka peresi na varama la pa tihai. 19 Vara tea mo tope te retileu rihirihi matea na leu, ale mo lo vujangi na tinapua vara la vaia sohena, tamlohi atu i pa toho atano jea hin mauri atu God mo aulu hinia na tuka, pani vara tea mo lo oloolo na leu, ale mo lo vujangi na tinapua vara la oloolo na leu, tamlohi atu i pa lavi na hija aulu hin mauri atu God mo aulu hinia. 20 Na vere kamim hinia, vara nomim posposi mo sopo tataholo vararÌuhu, i jue na posposi tataholo halu nona Pharisee peresi na tamlohi vujangi mata leu, ha pa sopo erÌi unu hin mauri atu God mo aulu hinia. 21 Ka rongo na sava la verea isana tamlohi tuai lara, ‘Ha sopo vilimatei na tamlohi. Vara tea mo vilimatei te tamlohi i pa turu na aria.’ Exo 20.13; Deut 5.17 22 Pani na verea isamim, vara ka lolokoru peresi na voraimim matea, ka levosahia moiso vara ha pa turu na aria, ale vara ha kali te voraimim hatea, ka levosahia moiso vara ha pa turu na court tavera nona Jew, ale vara ha vere na voraimim matea vara mo rÌommate, ka levosahia moiso vara ha pa vano hin hapu atu na moruhapu. 23 Ale matana, vara ka lo lavi na nomim silesilea vara ha pa taua na votavota mata malamalai, ale vara ka rÌomrÌomia vara voraimim matea mo lolokoru hin kamim matan ka vai te hinau matea, 24 ale ha tau na nomim silesilea atu na votavota mata malamalai, ale ha vano ha vai na tamata peresia tiroma, moiso ha pa mele mai vara ha sohai na nomim silesilea. 25 Vara nomim meresahi mo opoia vara i tau kamim na court ha vaia i mai tapalamim matea vila na malele ka lo vano na court. Vara i vono i pa vai kamim ha vano na lima tamlohi aria, ale i pa tau kamim na lima tamlohi mata ima rÌilangi, ale i pa tau kamim na ima rÌilangi. 26 VararÌuhu, na vere kamim hinia, ha pa sopo erÌi malue hin ima rÌilangi atu i tikeli na rani ha voli vevuhi na nomim ave ka vaira. 27 Ka rongo na sava la verea moiso lara, ‘O sopo juruvi peresi te harÌai mo sopo naroum’. Exo 20.14; Deut 5.18 28 Pani na vere kamim hinia, vara tea mo kilau na harÌai matea ale mo rÌomusuri hinia, mapuna mo pete vaivaileu peresia moiso. 29 Vara matua matam mo hite te hinau mo vaiho ko opoia vara o vai na hehe, o julai narÌihia o pulahia. I pa mele rÌuhu jea vara te tavalu epem hatelete purongo i tihai hin haratu vara enira mo isoiso la pulahira na moruhapu. 30 Vara marau limam mo vaiho ko opoia vara o vai na hehe, o tai rotoa o pulahia. I pa mele rÌuhu jea vara te tavalu epem hatelete purongo i tihai hin haratu vara enira mo isoiso la pulahira na moruhapu. 31 La ulia moiso vara tea mo opoia vara i rÌohu hin narouna i pa erÌi sile na certificate matea mata i rÌohu purongo hinia. 32 Pani enau na lo vere kamim hinia, vara mo sopo tataholo vara tea i rÌohu hin narouna matan te hinau, pani vara narouna mo vai na posposi viriu peresi na tamlohi tinapua, ale vara te tamlohi tinapua i lahi peresi na harÌai sohen haratu, tamlohi atu mo vaivaileu peresia. 33 Ka rongoa la verea isana pirÌa tuai lara, ‘O sopo tope na nom retitauhi, ale o pa turu na nom retitauhi ko vaia na hijan Moli’. Num 30.2 34 Pani enau na vere kamim hinia vara ha sopo vere na nomim retitauhi na hijan tuka matan tuka enia jara sakele mata suiha non God, 35 ha sopo vere na nomim retitauhi na hijan varama matan varama enia jara palon God. Ha sopo vere na nomim retitauhi na hijan Jerusalem, matan haratu enia taon tavera non supe tavera atu. 36 Ale ha sopo vere na nomim retitauhi na patumim matan ha sopo erÌi vai te vulu hatea i lulu teni i viriha. 37 Vara ha vere na nomim retitauhi ha verea purongo vara ‘io!’ teni ‘mo vono!’ Ha sopo mele vere te hinau i aulu hin haratu matan hinau tinapua mo tai isan Tiapolo. 38 Ka rongoa la verea tuai moiso lara, ‘Mata matea mata mata matea’ ale ‘HurÌu matea mata hurÌu matea’. Exo 21.24; Lev 21.24 39 Pani nake enau na lo vere kamim hinia vara ha sopo kele haratu mo komo kamim. Vara tea i vojai na tavalu esem o majinga hinia vara i mele vojai na tavalu esem tinapua. 40 Vara tea mo reveho ko vano na court matan vara o sile na nom ruru isana, o silea peresi na nom ruru mata hamariri. 41 Vara te tamlohi vuro mo lo ngurunguru hiniho vara o sapele na nona tanga mata kilometre matea, o sapelea mata kilometre i rua. 42 Vara tea i usiho matan te nona opoia o silea, ale o sopo rÌohu vara tea mo opoi te nom hinau tako. 43 Ka rongoa la verea moiso lara, ‘O opoi na tahisam!’ Ale lara, ‘O rÌohu na nom meresahi!’ Lev 19.18 44 Pani enau na lo vere kamim hinia vara, ha opoi na nomim meresahi, ale ha usiusi matan la haratu la lo tipahi kamim, 45 matan vara ha pa vai na vavahinau non la haratu la natun Tama vararÌuhu na tuka, matan enia mo vai na alo mo mera isana tamlohi rÌuhu peresi na tamlohi sasati, ale mo sile na usa isana tamlohi tataholo peresi na tamlohi lejileji. 46 Matan vara ha lo opoi la haratu purongo sei la lo opoi kamim, ha pa sopo lavi na nomim otori isan God, ale la haratu la lo lavi na mania mata takis la lo opoi na tapalara purongo, ale ka hitea, la pa sopo lavi te volira matana. 47 Ale vara ha lo retioloolo isana tapalamim purongo, ka sopo vai te hinau rÌuhu i jeu na tamlohi rÌorÌoha matan enira la lo retioloolo isana tapalara purongo sohemim. 48 Ale matana, na lo verea vara tarea ha pa vai na hina tataholo sohen Tamamim na tuka mo tataholo rÌuhu."