Iesusɨm Mbɨsevisir Gumasi 17
PBT1 AniiÅ gua, Amfipolis koma Apolonianɨ uÅuunia avhevigha guavɨreikha Tesalonaikanɨ uÅuuno othuivigha, Tesalonaikanɨ uÅuuna avhen gua garima, Judarii Gotɨn phorugha mbɨÅgee rɨphenan mav iti. 2 Mauthughura Pol Gotɨn phorugha mbɨÅgee rɨphenana avhen gu. Khara a mɨghasɨghava amuiro othɨv. Ana avhughususanɨ uthughun phunini mbɨkethavɨn Gotɨm mbɨgharan itira osɨriri marsir meÅgi ighara mem mbɨÅgeeghi. 3 Ano osɨrir marsir men khɨvagha anda vɨnɨÅgari vɨÅgɨ kamaghɨusue, “Kraisɨ mbɨzagh nighɨva aremigh nomtheghɨ rɨkavamir mbɨÅgɨÅgɨm, a guisimbaaÅra.” A kamaghɨm mbɨÅgeeghi, “Khɨɨ Iesusɨna akamɨ ukuri. A Got nomthegh gumasi rako amisi niamɨusua mbɨsevisi gumagh." 4 Mauthughura Judan gumasir marsi oraegha nɨghɨnɨghana aghavaghar akaar kharsir ikava Pol ri Sailasɨn nɨghɨnɨghan gɨn zui. GrighiiÅna akamaÅga aghuuir gumasi, Gotɨn apheeÅn ikava aÅni izɨɨ ufhii tharsi koma izɨɨri itira amisir avhɨrara ivhɨra Pol ri Sailasɨn nɨghɨnɨghan gɨn zui. 5 Gumasira avhɨrara Pol ri Sailasɨn nɨghɨnɨghan gɨn zuima, kamagha amuisima Judarir navi bar men maghatɨghi. Mee phurama aruava phoghɨn iti gumasir maghatɨsir marsi akumakumigha gumasir bɨsan ikhɨva amui. Mee gua uÅuuni ikhɨvana avhen arua mbɨghɨravɨra avesava aÅgaravasi. Mee Pol ri Sailas nighɨva avhɨrar thooÅn maÅÅamɨusua, ithɨmakharigha aniiÅn usuighousuava akhɨrɨsiigha Jesonɨ rɨphenana avhen gue. 6 Mee aniiÅn ganisi phatɨgha, Jeson koma Kraisɨn marsi ukuruvaegha uÅuuni ikhɨvan garir gumasir aphanivɨusua mee nigha gu. Mee kamagh deeghi, “Gumaghan khaniiÅ osɨmndɨsirɨ unuaghɨnan khavɨn uÅuimba bar andagha arɨgha zaa thighira khagho othuivi. 7 Mauthughura Jesona aniiÅ nigha no rɨphenaÅga athɨ. Gumaghan khaniiÅ Sisar osɨrisir othevir gɨn maÅÅan bar iphɨrphɨri. AniiÅ kamaghɨm mbɨÅgeeghi, ‘Ativasir ikhɨvan igharisi mav ivhɨre iti, aÅni izɨɨ Iesus.’ “ 8 Gumasi rako amisira avhɨrara nori akuvasi tharsi koma uÅuuni ikhɨvan garir gumasira aphani, mee men akaman khavɨ oraegha rɨÅgavan maghatɨgha amuigha dɨɨ uthuaghii. 9 Mauthughura uÅuuni ikhɨvan garir gumasir aphani kamagh Jesonɨm mbɨkemi, “Nɨɨ nona andarsira akhuvaghɨva kha osɨmɨndɨgho ovhesightima, ee gea thaeghtima, gee maÅÅaÅga.” Mee mamagha amuigha norivagha uvhuesighava nori gue. 10 Amɨn phɨrima, Kraisɨna andarsi uzuamɨra aniiÅ amandasi aniiÅ Berianɨ uÅuun gu. AniiÅ gua otogha Judarii Gotɨn phorugha mbɨÅgee rɨphenana avhen gu. 11 Berianɨ uÅuuni itir Judarii, men othevi rako men nɨghɨnɨsi bar indera. Mee Polɨm mbɨÅgɨmɨÅgɨva oraghaousua bar vhusvhusi. Mee Polɨm mbɨÅgɨmɨÅgɨ vɨnɨÅgaria bɨghɨva bar anda ikaaÅmɨusua mɨghasɨgh Gotɨm Mbɨgharan ganri. Mee kamagh ikaaÅmɨusua, Polɨm mbɨÅgɨmɨÅgɨ, anda guisimbaaÅra mbɨÅgɨmɨÅgɨ, o? Kamagha amuisima, mee Tesalonaikanɨ uÅuuni iti Judariro othevigha afhira. 12 Judarii avhɨrara nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨni ikava, ivhɨra izɨɨri iti GrighiiÅna akamaÅga aghuuir amisi marsi rako GrighiiÅna akamaÅga aghuuir gumasira avhɨrara nɨghɨnɨghana aghavaghar Iesusɨni iti. 13 Tesalonaikanɨ uÅuuni iti Judarir akoghɨn gumasir marsi orasi, Pol Berianɨ uÅuuni ikha Gotɨna akamɨ ukuri. Tesalonaikanɨ uÅua thaegha gua Berianɨ uÅuuni iti Judarii, mee Berianɨ uÅuun gumasi rako amisir kharsi nɨghɨnɨsira afharavaghava men navighi inivi. 14 Kraisɨna andarsi uzuamɨra Pol amandasi ano oÅara mbɨkeeÅn gu. Sailas ri Timoti Berianɨ uÅuuni ikhavɨre iti. 15 Uthughun khavɨn Polɨn akua zuir gumasi gua Atensɨnɨ uÅuun ana athɨsima, Pol nombɨn gɨn zaaosua Sailas ri Timotiusua akaman meÅga anɨɨÅi. 16 Pol Atensɨnɨ uÅuuni ikha Sailas ri Timoti usua gari. A garima, Atensɨnɨ uÅuuni ikhɨvana avhen marvir gua bar izɨva. Kamagha amuisi Polɨnɨ umuu bar maghatɨghi. 17 A bighan khavɨusua Gotɨn phorugha mbɨÅgee rɨphenana avhen gugha, Gotɨn apheeÅni ikava aÅni izɨɨ ufhuir GrighiiÅna marsi rako Judarir akoghɨn gumasi ivhɨra mem mbɨÅgeeghi. A ivhɨra bisighɨ uvhuesir aÅanan mɨghasɨgha gumasi phura zaava othuivi tharsi vɨÅgeeghi. 18 Uthughun khavɨn Epikurian phoghɨn gumasi rako Stoikɨn phoghɨn ikaaÅmaran gumasir marsi mee Polɨn phorugha nori vatosi. Marsi kamaghɨm mbɨÅgeeghi, “OÅanan mav tisi vɨÅgeeghi?” Marsi kamaghɨm mbɨÅgeeghi, “A ti igharisirɨ uÅuun itir asaaniiÅn akamɨ ukuramati.” Pol Iesusɨn gunɨm mbɨÅgɨɨva, gumasi rako amisi gumughuna arɨghireghɨva nomthegh rɨkhavamir bighaaÅn gunɨm mbɨkemisima Atensɨnɨ uÅuuni itir marsi mee kamaghɨusue, “A ti kha asaaniiÅm mbɨÅgɨmati." 19 Mee ana nigha Atensɨnɨ uÅuun garir gumasira aphanir ikiir arɨghan guava mee Areopagusɨn oraghɨn nori akuvagha iti. Mee kamagh Polɨm mbɨÅgeeghi, “Ee fhomɨra thange oraesi phatɨsi nɨghɨnɨsi nɨɨ anda vɨÅgeeghi. Ee anda vɨnɨɨÅgari ikaaÅn vhusvhusi. Kamagha amuisi ee ikaaÅmɨusua, khara nɨghɨnɨghan ikaman mav, nɨɨ aÅn gumasir surea amui. Nɨɨ khara em mbɨÅgeeghi." 21 (Atensɨnɨ uÅuun gumasi rakoma Atensɨnɨ uÅuuna akɨran zaa iti tharsi, mee mɨghasɨgha phure ikava nɨghɨnɨsir iÅgaava oraghava anda vɨÅgeeghi.) 22 Pol gumasira arɨghanɨ uthugha Areopagusɨno oraghɨn kamaghɨm mbɨÅgeeghi, “Gee Atensɨnɨ uÅuun gumasi! Khɨɨ gen garima, gee asaer gɨn maÅÅamɨusua bar aghavaghari. 23 Khɨɨ arua bar inderaghavɨra gen marvir guaar garava, gee asaeghi inighinisi bisi bara andar gani. Khɨɨ ivhɨra aphuraphurava aghae rako bisir aÅga anɨndira akhoghɨn mavɨn garima, osɨɨran mav aÅni iti. Ma osɨɨr kamaghɨusue, ‘Ee ikeeÅsi phatɨsir asaaÅna aphuraphurava aghae rako bisir aÅga anɨndir akogh.’ Thighira gee gɨn zuira asaaÅn khav gee ikeeÅsi phatɨsi thav, kha aÅna akaman gun gem mbɨkɨmamɨusua. 24 AsaaÅ mav iti. AÅn izɨɨ Got, a nombɨra unuaghɨnan khav koma aÅn iti bisigha amui. Anara ovhee ko unuaghɨnan Ikhɨv. Gumasi nona afharir amuisi rɨpheni Got andar iti phatɨ. 25 Gotɨn khav a nombɨ ambirambina aghuuÅ ko bisi bar gumasi rako amisigha anɨɨÅi. A bigha thavɨn othevisi phatɨ. Kamagha amuisima, ee nona afharir an akuruvaghamir bigha thavɨ ramuighem phatɨghami. 26 Got gumaghanɨ uvhuavɨra amuisima, gumasi rako amisi bar aÅno othuivigha gua unuaghɨna khav bar aÅga aphighi. Got nombɨ mee ikhaamir ambirambinɨ uthusi arɨghi. Mee itir aÅanir a memɨusua unuaghɨn mbɨthee arɨghi. 27 Gotɨn vhusvhus a kamagh iti, gumasi rako amisi aÅmɨusua uruiva, aÅna aghare ikɨva ana ikeeÅgemi, kamagha amuisima a kha bisigha amui. GuisimbaaÅra Gotɨ uvhuaghuvhagha eni isaghuni iti phatɨ. 28 Anara eÅga amuima, ee ikava, aruava aÅamɨre iti. Geni ikaaÅmarir gumasir marsi kamaghɨm mbɨkemi, ‘Got guisimbaaÅra enga amuisima ee othuivi.’ Kamagha amuisima gee kamagh nɨghɨnɨgha thaghɨri, Got a gol o silva o akɨm ti. Ee kamagh nɨghɨnɨgha thaghɨri, Got a gumasi nona nɨghɨnɨsir amuisir marvir guaar mɨn iti bar phatɨ. 30 Fhomɨra gumasi rako amisi Got ikeeÅsi phatɨ. Mee ikeeÅsi phatɨghava amuisi bisi Got andaghɨ nɨghɨnɨgha andavagha mem mbɨÅgee phatɨ. Thighira Gotɨ mbɨÅgɨÅgɨman aghavaghara anɨɨÅga kamaghɨusue, ‘Unuaghɨna khavɨn iti gumasi rako amisi mee bar non nɨghɨnɨsigh ɨraghɨri.’ 31 Got othevir maghatɨsigha amuir gumasi rako amisighi ighaaÅgamirɨ utugha rɨkɨrigha gɨva. Got nono othɨvhan aghuuÅn gɨn gua gumaghan mavam mbɨsevi. Ma gumagh a unuaghɨnan khavɨn iti gumasi rako amisighi ighaaÅgami. Gumaghan khav aremisi Got aÅga amuisima a nomthegha rɨkavi. Kamagha amuisima, gumasi rako amisi ganighava ikaaÅi. Kha bighaaÅ anaaÅ guisimbaaÅra, a gumasi rako amisighi ighaaÅgamir gumagh Got anam mbɨsevi." 32 Am mbɨÅgeema, mee nomɨ rɨkavamirɨ mbɨÅgɨÅgɨv oraegha, marsi aÅ rɨphovi. Marsi kamaghɨm mbɨÅgeeghi, “Nɨɨ uthugh thavɨn nomtheghɨva bighan khavɨm mbɨkɨmti, ee nɨɨm mbaraghaousua." 33 Mauthughura Pol mea thaegha gu. 34 Gumasir marsi Polɨn nɨghɨnɨghan gɨn gua nɨghɨnɨghana aghavaghar aÅm mbɨÅgɨmɨÅgɨr iti. Men thooÅn Dionisius a gumaghana aphanan mav mɨghasɨgha men phorugha Areopagusɨn oraghɨn phosirɨ usuisir gumagh. Amighan mav ivhɨra, aÅni izɨɨ Damaris, koma gumasi rako amisir marsi ivhɨra mee nɨghɨnɨghana aghavaghar Polɨn mbɨÅgɨmɨÅgɨr iti.
