Iesusɨm Mbɨsevisir Gumasi 13
PBT1 Antioghɨni iti Kraisɨnɨ andarsi mena marsi iti, Gotɨna ambuuÅn gumasi rako fhɨghɨn gumasi. Meni izɨɨri Barnabas, ri Simeon (aÅni izɨɨn mav Niger), Sairininɨ uÅuun gumagh Lusius, ri Manain (ana ativasir gumagh Herotɨn rɨkurukum, a Herotɨn phorugha aghuuÅi) koma Sol. 2 Uthughun mavɨn Kraisɨna andarsi, mee Gotɨn apheeÅn ikava nori nigha Gotɨ aniiÅgava, Gotɨn phorughɨ mbɨkɨmamɨusuava aghae thaghi. Uthughun khavɨn Gotɨnɨ Utum kamagh mem mbɨÅgeeghi, “Khɨɨ Barnabas ri Sol noni iÅarivɨusua aniiÅn dɨɨgha. Gee iÅaaran khavɨusua aniiÅ ambɨsevightima, aniiÅ nan iÅaaraousua maaÅɨ." 3 Kamagha amuisi mee Gotɨn phorughɨ mbɨkɨmamɨusuava aghae thaegha, Gotɨn phorugham mbɨÅgeeghi. Mauthughura mee nona aghari nigha Barnabas ri Solɨni iphɨa athɨghava, aniiÅ amandasima aniiÅ zui. 4 Gotɨnɨ Utum Barnabas ri Sol amandasima, aniiÅ Selusianɨ uÅuun gugha, nomthegha ukur nigha Saiprusɨn mɨghsɨman gu. 5 Mee Salamisɨn othuivigha Judarii Gotɨn phorugha mbɨÅgeer rɨphenira avhen gua Gotɨna akamɨ ukuri. Jon Mak aniiÅ phorugha gugha aniiÅna akura. 6 Mee Saiprusɨn mɨghsɨmanɨ itirɨ uÅuimbagha arua gua Pafosɨnɨ uÅuun oto. Mee Judarira atomtorir gumaghan mavɨ oto. A khorua amua kamaghɨusue, “Khɨɨ, Gotɨn ambuuÅn gumagh.” AÅni izɨɨ Bar Iesus. 7 A Sergius Paulus, gavmanɨn gumaghan aphanan phorugha iti. Sergius Paulus, a nɨghɨnɨsir aghuire iti gumagh. Uthughun khavɨn a Gotɨna akamam mbaraghaousuava, kamagha amuigha a Pol ri Barnabasɨn dɨɨsima aniiÅ ze. 8 Mee atomtorir gumaghan khav GrighiiÅna akam mee izɨɨn khavɨn aÅga athɨ Elimasɨn, aÅm mbɨnɨɨŠatomtorir gumagh. Mauthughura Elimas, a gavmanɨn gumagh Sergiusɨn Paulus, a Iesus nɨghɨnɨghana aghavaghar aÅn ikhan a iphɨrphɨri. Kamagha amuisi, a Barnabas ri Solɨni iÅaar iphasava aÅ ramuamɨusua. 9 Sol, aÅni izɨɨn mav Pol, Gotɨnɨ Utum aÅgi izɨvasima, a rɨkɨrava Elimasɨn garava kamaghɨm mbɨÅgeeghi, “Nɨɨ Satanɨn otar. Nɨɨ othevir aghuuira aphanaÅga amui thav. Kamagha amuigha khoru amuir othevi rako othevir maghatɨsi bar nɨɨn izɨva. Ara nɨɨ theeghɨnamɨusua Ikhɨvan othevir aghuuira afharavasi? Nɨɨti othevir maghatɨsi thamɨraghan nɨghɨnɨsi? 11 Thighira Ikhɨv nɨɨn aphana ramuva non gamgaaÅn nɨɨn arɨmaghaniiÅ mbɨzeghemi. Uthughun khavɨn, nɨɨ aron aÅaran ganighem phatɨghɨva, nɨɨ uthusi tharsir ikeghemi.” Maghɨra uzuamɨra mbɨturan ikhɨv aÅna arɨmaghaniia nuesima amɨn aÅn phɨri. A thavɨn afharimuunɨ usuiraghaousua phura kɨskɨsava asaghinivi. 12 Uthughun khavɨn gavmanɨn gumaghan aphanan akamamba oraegha rɨÅgavan maghatɨgha amui. Ana othuivisi bisir kharsir ganighava kamagha amuigha nɨghɨnɨghana aghavaghar Ikhɨvan iti. 13 Polɨn phorughava aruir gumasi ivhɨra, mee Pafosɨnɨ uÅuuni ikheghava ukur nigha gua Perganɨ uÅuun othuivi. Kha uÅuu a Pamfilian distrighɨna avheni iti. Uthughun khavɨn Jon Mak khagh mee thaegha nomthegha Jerusalemɨn ze. 14 Mee Perganɨ uÅuun rɨkavhigha gua Antioghɨnɨ uÅuun othuivi. Kha uÅuu a Pisidian distrighɨna avheni iti. Judarira avhugususanɨ uthughun, mee Gotɨn phorugha mbɨÅgee rɨphenana avhen ghueghava apiighav iti. 15 Uthughun khavɨn Gotɨn phorugha mbɨÅgee rɨphenan bisir garir gumasi, mee Moses osɨrisir othevi rako Gotɨna ambuuÅn gumasir akaa rɨmbora mem mbɨÅgeeghi. Mee andar rɨphonigha gɨvaghava, mee Pol ri Barnabasɨm mbɨÅgɨ kamaghɨusue, “Afhoghumani, aÅgo akuruvasi mbɨÅgɨgɨma thavɨn gumasir kharsi vɨkɨmɨusuava, aÅgo mem mbɨkɨm." 16 Mauthughura Pol rɨkavighava, nona afharaniiÅn mee rɨkhagharigha, kamaghɨm mbɨÅgɨ kamaghɨusue, “Gee IsraeliiÅn akhoghɨn gumasi rako Gotɨn vhusvhusigha aÅna apheeÅn itir igharisirɨ unuaghɨnan gumasi, gee nam mbaragh! 17 Fhomɨra Israelir gumasi rako amisi Got a en avhavhia mbɨsevisima, kamagh mee aÅn gumasi rako amisira. Gɨn mee non uÅuua thaegha gua Isivɨnɨ unuaghɨnan gue. Uthughun khavɨn Got meÅga amuima mee rɨmbomboni bar iphɨn guavanaÅga bar avhɨrekevi. Gɨn Got non gamgaaÅn Isivɨn mee nighava akɨra athɨ. 18 A 40 pɨlan ombaarir gumasi phatɨsir aÅan men phorugha ikha, meno osɨmndɨsi niia mena akuruvasi. 19 Uthughun khavɨn Kenanɨnɨ unuaghɨnan, Got 7 pɨlana akhosir gumasi rako amisi meÅga asɨghasɨghava, men unuaghɨnan nigha non gumasi rako amisigha anɨɨÅi. 20 Mee gua Isivɨnɨ unuaghɨnani ikhegha nomthegha zegha Kenanɨnɨ unuaghɨn nisima 450 ombari gɨva. Bisir kharsir gɨn, Got Israelir ganamɨusua gumasira aphania mbɨsevi. Mamaghɨra ikha gua Gotɨna ambuuÅn gumagh Samuelɨnɨ uthughunɨ utu. 21 Mauthughura mee ativasir gumaghaousua Gotɨna azaaghi. Kamaghɨn amuisima a Solɨn meÅga anɨɨÅi. Kisɨn otar, a Benjaminɨna akhoghɨn gumaghan mav, a 40 pɨlan ombaarir men gari. 22 Mauthughura Got Solɨ avharaghava, Devita mbɨsevisima an aÅna aÅan nii. Uthughun khavɨn a Devitɨn gun mem mbɨÅgeeghi, ‘Khɨɨ Devitɨn gani, a Jesin otar. Khɨɨ bar vhusvhuiisi gumagh, a khɨɨ vhusvhuiisi bisi bar andara ramuaÅga.’ 23 Got fhomɨra akama rɨÅgɨran mɨn, gumaghan mav amandasi a Israelivɨusua ze. A Iesus, Devitɨn avhavɨn mav, ena akuruvasir gumagh. 24 Iesus thighar zaamirɨ uthughun, Jonɨ ufhuaragha zaava nɨghɨnɨsigh ɨraghava uruamir akaman Israelir gumasi rako amisi vɨÅgeeghi. 25 Jonɨn iÅaaranɨ uthugh gɨvaousuava amuima, a kamagh mem mbɨÅgeeghi, ‘Gee kamaghɨusue, khɨɨ thɨɨÅra? Khɨɨ gee gara iti gumagh phatɨ. A nan gɨn zaami. Khɨɨ aÅna aÅgarir shaarirɨ umbuea afhɨrami thughatɨs phatɨ. Khɨɨ gumaghan khɨn.’ 26 Nana andarsi, gee Abrahamɨna avhavi rako gee Gotɨn vhusvhusigha aÅna apheeÅn iti igharisirɨ unuaghɨnan gumasi, Got ena akuruvaghaousuava mbɨÅgɨÅgɨman khava amandasima a emɨusua ze. 27 Jerusalemɨn gumasi rako amisi koma men gumasiri ikii mee kamagh ikeeÅsi phatɨ, Iesus ena akuruvasir gumagh. Mee mɨghasɨgh avhugususanɨ uthughun Gotɨna ambuuÅn gumaghan akaar rɨmborava inderaghɨvɨra anda ikeeÅsi phatɨ. Mee kamaghɨusue gumaghan khav aremighemi. Kamagha amuisima, Gotɨna ambuuÅn gumaghan akaa guisimbaaÅra otogha gɨva. 28 Mee aÅm mbɨsueghtima aÅna aremighemɨrɨ mbɨÅgɨÅgɨr othɨvhan aghuuÅ thavɨ otosi phatɨ. Mee kamagh Pailat mbɨÅgɨva am mbɨÅgɨ kamaghɨusue, nɨɨ mbɨzorsir gumasi vɨkemightima mee aÅm mbɨsoeghtima ana aremighemi. 29 Mee fhomɨra Gotɨna ambuuÅn gumasi vɨkemisi moghɨra amui. Mee khani ighuuvan ana daeÅgava ana nigha akɨman thooÅga athɨ. 30 Gumughun Got aÅga amuisima a nomthegha rɨkavhi. 31 A ivhɨra Galilin distrighɨn ikava Jerusalemɨn zui gumasi rako amisi, uthusira avhɨrara aÅn gani. Thighira aÅn ganisi gumasir kharsi, mee nori aÅn gun Judarir akoghɨn gumasi rako amisi vɨÅgeeghi. 32 Ee akamana aghuuÅn kamagh gem mbɨÅgeeghi. Got fhomɨra ena avhavivɨusuava akama rɨkɨra kamaghɨusue, ‘Khɨɨ gena akuruvaghamir gumagha amaaÅga.’ 33 Thighira a Iesus aÅga amuisima a khuurɨ uÅuun nomthegha rɨkavhi. Ee mena avhavi, kamagha amuisima a emɨusua nona akama rɨÅgɨran khavɨ amuisima a guisimbaaÅra oto. OÅɨɨna akamanɨ mbɨgharan rɨmbombonan 2ɨn, ma akam kamagh mbɨÅgeeghi, ‘Nɨɨ nano otar. Kamagha amuisima khɨɨ thighira nɨɨn inaghavesɨn otogha gɨva.’ 34 Ee ikaaÅi, Got aÅga amuisima a nomthegha khuurɨ uÅuun rɨkavhi. Gumughun a nomthegh khuur uÅuun maaÅɨ kurighem thughatɨs phatɨ. Got bighan khavɨn kamaghɨm mbɨkemi, ‘Khɨɨ fhomɨra ativasir gumagh Devit akaar rɨÅgɨrir aÅm mbɨkemisi moghɨn khɨɨ guisimbaaÅra inderaghɨvɨra gee ramuva, bisir aghuuira gee ranɨɨÅgami. Bighan khav khɨɨ mbɨkemisi moghɨn guisimbaaÅra otoghomi.’ 35 Igharisir akaman mav ivhɨra Gotɨm mbɨgharan iti. A kamaghɨm mbɨÅgeeghi, ‘Nɨɨ nombɨusua mbɨsevisi gumagh ana thaeghtima aÅm mbɨkarɨgh kurighem phatɨghami.’ 36 Ee ikaaÅi, uthughun khavɨn Devitɨ unuaghɨnan ikava, a Gotɨn nɨghɨnɨghan gɨn zui. A gɨn aremisima, mee aÅn khum nigha gua aÅna avhavi rafhir aÅanan ana rafha. Gumughun aÅn khum ukuri. 37 Got amuisi gumaghan khav a khuurɨ uÅuuni ikhegha rɨkavisi thav, aÅn khum kurisi phatɨ. 38 Nana andarsi, kamagha amuisima, ee nomthegha mbɨÅgeeghi. Gee akaman khav ikeeÅgɨri. Gumaghan khav Iesus geno othevir maghatɨsi gɨna amaaÅmɨusua ze. Moses osɨrisiro othevi, gena akuragh geno othevir maghatɨsi gɨna amandagham thughatɨs phatɨ. Gee Gotɨna arɨmasi rɨfhaaÅn inderagham thughatɨs phatɨ. Iesusɨn amuisi iÅaaran khav, Got gumasi nɨghɨnɨsira aghavaghari iti tharsi bar men akuruvagha meno othevir maghatɨsi anda gɨna amaaÅgava, meÅga amuima mee aÅna arɨmaghaniiÅn indera. 40 Gee inderaghɨvɨra norivɨusua ganri! Gee aÅm mbɨzevaraghan iphɨrphɨrightima bigha thav gemba mbatoghomi Gotɨna ambuuÅn gumasi fhomɨra mbɨkemisi moghɨn. 41 ‘Khɨɨ genɨ uthughun bighan igharis thavɨ ramuightima a gee mbatoghomi. Gumaghan thav gem mbɨkɨmtima gee nɨghɨnɨghana aghavaghar aÅn ikaami thughatɨs phatɨ. Kamagha amuisi, gee gumasi rɨmbovira akaar maghatɨsigh amui tharsi, gee ganri! Gee rɨÅgavan maghatɨgha ramuighɨva maghatiighemi.’ “ 42 Gumughun Pol ri Barnabas Judarii Gotɨn phorugha mbɨÅgeer rɨphena thamɨrasima, gumasi rako amisi kamagh aniiÅm mbɨÅgeeghi, “AÅgo avhughususanɨ uthugh thavɨn nomthegh zɨva bisir kharsirɨ mbɨÅgɨÅgɨ tharsir nomthegh ee mbɨkɨmaÅga." 43 Mee bar Gotɨn phorugha mbɨÅgeer rɨphena theghava akɨran gue. Uthughun khavɨn Judarira avhɨri rako igharisirɨ unuaghɨnan iti gumasi, mee Judariro othevir gɨn zui tharsi, Pol ri Barnabasɨn gɨn zui. Igharisirɨ unuaghɨnan gumasi Gotɨn apheeÅn ikava aÅni izɨɨ ufhii. AniiÅ mem mbɨÅgɨva, men nɨghɨnɨsi ufha kamaghɨusue, “Gee Gotɨn nɨghɨnɨghan gɨn maÅɨva aÅnɨ ukuarkuvan apheeÅn ikhɨɨri." 44 Gumughun avhughususanɨ uthugh otosi, uÅuun khavɨni iti gumasi rako amisira avhɨrara bar zaa nori akuvaghava Ikhɨvan akamam mbarasi. 45 Uthughun khavɨn Judarir akoghɨn gumasi rako amisir phoghɨn khavɨn ganigha, men navi bar maghatɨghi. Mee Polɨn akaa ireghreghava mbɨzer maghatɨsir aÅm mbɨÅgeeghi. 46 Kamagha amuisima Pol ri Barnabas avhighavisi phatɨgha, akaman bara aghavagharan mem mbɨÅgeeghi, “Gee Judarii, aÅga ufhuaragha Gotɨna akaman gem mbɨkemi. Gee akɨrɨ ɨraghava akaman khavɨ ase. Gee kamaghɨusue, ‘Ee mɨghasɨgha itiri ikɨran aghuuÅ thav nian thughatɨs phatɨ.’ Kamagha amuisima, gee oragh, aÅga nomthegha akaman khavɨn gee mbɨkɨman thughatɨs phatɨ. AÅga igharisirɨ unuaghɨnan gumasi vɨkɨmaÅgami. 47 Ikhɨv fhomɨra bighan khavɨn gun eem mbɨkemi. ‘Igharisirɨ unuaghɨnan gumasi rako amisi bar mena akuruvaghaousuava, khɨɨ nɨɨa mbɨsevisima, nɨɨ aÅaran igharisirɨ unuaghɨnan gumasir khevi.’ “ 48 Ara igharisirɨ unuaghɨnan gumasi, mee akaman khavɨ oraegha, bar phuvɨre inighinigha kamaghɨusue, “Ikhɨvana akam bar indera.” Got mɨghasɨgh ikamir ikɨrana aghuuÅmɨusua mbɨsevesi gumasi rako amisi, mee bar inighinighan ikiv aÅni iti. 49 Gumughun mee Ikhɨvan akam nigha uÅuimba bar andar gue. 50 Izɨɨri ikii itira amisir marsi Gotɨn apheeÅn ikava aÅni izɨɨ ufhi. Judarii men navighi inivi. Izɨɨri iti gumasi marsi, mee uÅuuni ikhɨvan khavɨni iti. Judarii men navighi inivima, mee ivhɨra osɨmndɨsir Pol ri Barnabasɨa anɨndi. Kamagha amuigha mee distrighɨna aniiÅm mbatoghi. 51 Kamagha amuisima, Pol ri Barnabas, nona aÅgarir itirɨ unuaghɨna aphɨsi. Kamagh ramuti gumasi rako amisi ikeeÅgɨm mbɨkɨmaÅga, men othɨvhan khav osɨmndɨgh meÅga anɨɨÅi. Mauthughura, Pol ri Barnabas Antiogha thaegha Aikoniamɨnɨ uÅuun gu. 52 Kamagha amuisi Antioghɨni iti Kraisɨn suren gumasi, Gotɨnɨ Utum meÅgi izɨvasima mee bar inighinisi.
