Lucas 23

1 Tacan tan nduvita̱ tandɨhɨ ra naha. Tan tsindaca̱ ra naha tsi ra Jesús nda nu nyaá ra Pilato, [ra ndacá ñaha quee̱ nda ñuu Roma]. 2 Tacan tan quitsaha̱ tyaá ra naha cuatyi tsi ra Jesús nuu ra Pilato tan catyí ra naha tsihin ra: âRa ihya, jatɨvÉ¨Ì ra tsi nyɨvɨ tsihin tsa caahán ra tsihin ñi, tyin caahán ra tyin ña vaha tsa tyahvi ndi xuhun tsi ra ndacá ñaha nda ñuu Roma. Tan caahán tucu ra tyin cuví ra Cristo, ra tsa jaquitsi̱ Nyoo tyin cuvi ra rey âcatyí ra naha tsihin ra Pilato. 3 Tacan tan ra Pilato tsica̱ tuhun ra tsi ra Jesús: â¿A yooho cuví Rey cuenda nyɨvɨ Israel? âcatyí ra. Tan nacaha̱n ra Jesús tan catyí ra: âJuvin, tumaa catyí maa un. 4 Tacan tan catyí ra Pilato tsihin ra jutu tsa cuví ityi nuu naha ra, tan tsihin nyɨvɨ: âNduve cuatyi ra ihya âcatyí ra tsihin ñi. 5 Maa tyin jañihi̱ ca ñi caahán ñi. Tan catyí nyico ñi: âCahnu xaan cuatyi ra. Tyin cuaha xaan tɨsɨhɨ tsahá ra, tyin jacuahá ra tsi nyɨvɨ. Tsa jihna ñi quitsaha̱ caahán ra tsihin nyɨvɨ iyó ñuu tsa cayucú Galilea. Tan nanɨɨ ityi vatsí ra, jacuahá ra tsi nyɨvɨ. Tan vityin tsa tsaa̱ ra Judea ihya tan juvin ñi yacan javahá ra âcatyí ñi. 6 Cuhva tsa tsiñi̱ ra Pilato yacan, tan nducu̱ tuhun ra tatun ra Galilea cuví ra Jesús. 7 Tan catyí nyɨvɨ tsihin ra tyin juvin. Tacan tan jacuhu̱n ra Pilato tsi ra nda nu nyaá ra Herodes. Tyin ra Herodes cuví ra ndacá ñaha Galilea can. Tan quɨvɨ can nyií ra ñuu Jerusalén. 8 Tan cuhva tsa nyehe̱ ra Herodes tsi ra Jesús, sɨɨ xaan cuñí ra. Tyin tsanaha xaan cuñí ra nyehe ra tsi ra. Tyin ñihi̱ tuhun ra tyin cuaha xaan tsa iyo javahá ra. Tan cuñí xaan ra nyehe ra iin tsa iyo tsa cua javaha ra Jesús. 9 Tan cuaha xaan tsa nducu̱ tuhun ra Herodes tsi ra Jesús. Maa tyin ra Jesús ña nacaha̱n maa ra. 10 Ican nyecú ndɨhɨ tucu ra jutu tsa cuví ityi nuu naha ra, tan ra maestro cuenda ley vehe ñuhu naha ra. Tan tyaa̱ xaan ra naha cuatyi tsi ra Jesús. 11 Tacan tan ra Herodes tsihin andaru cuenda ra, tsacu̱ nducu ra naha tsi ra. Tan jacunditsi̱ nuu ra naha iin jahma yahvi tan sɨɨ caá tsi ra Jesús, tumaa caá tsa tuhvá rey tsinditsí. Tacan tan jacuhu̱n nyico ra Herodes tsi ra nda nu nyaá ra Pilato. 12 Tan quɨvɨ can ra Pilato tsihin ra Herodes nduvaha̱ iyó ra naha. Tyin nu quitsi̱ quɨvɨ, ña cuvi̱ nyehé tahan ra naha tsi ra naha. 13 Tacan tan ra Pilato jandu ii̱n ra tsi ra jutu tsa cuví ityi nuu naha ra, tan ra cumí tyiñu vehe ñuhu naha ra, tan tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ. 14 Tan catyí ra tsihin ñi: âNyooho quitsi̱ ndaca ndo tsi ra ihya nu nyaá yu. Tan catyí ndo tyin jatɨvÉ¨Ì ra tsi nyɨvɨ. Maa tyin yuhu tsa jacutuñi̱ yu tsi ra nuu ndo. Tan nduve cuatyi ra tumaa cuhva caha̱n ndo can nañihi̱ yu. 15 Tan ndi ra Herodes tan ña nañihi̱ ra ndi intuhun cuatyi ra. Yacan jaquitsi̱ nyico ra tsi ra inga tsaha nu nyaá yu. Nye̱he ndo tyin nduve cuatyi ra. Tan yacan ña taahán tsi tsa cúu ra. 16 Yacan cuenda cua tatsi tuñi yu tsi ra. Yaha can tan cua jaña yu tsi ra âcatyí ra Pilato. 17 Tacan catyí ra Pilato tyin tsitsi vico ican, taahán tsi tsa jaña ra iin ra yucú vehe caa, tumaa tuhvá maa ra icá. 18 Maa tyin tandɨhɨ nyɨvɨ iin caa ñi cana̱ tsaa ñi tan catyí ñi: âCa̱hñi tsi ra Jesús. Tan ja̱ña tsi ra Barrabás âcatyí ñi. 19 Tan ra Barrabás can nyií ra vehe caa tsa cuenda tsa cañi̱ tahan ra tsihin ra cumí tyiñu ñuu can. Tan inga tuhun tyin tsahñi̱ ra nyɨvɨ. 20 Tan ra Pilato cuñí ra jaña ra tsi ra Jesús. Tan quitsaha̱ caahán ra tsihin nyɨvɨ can inga tsaha tyin cua jaña ra tsi ra. 21 Maa tyin nyɨvɨ tsaa ca cana̱ tsaa ñi: â¡Tya̱a tsi ra nu cruu. Na cúu ra nu cruu! 22 â¿Náa tsa ña vaha javaha̱ ra ihya? Tan nyehé yu tyin ña taahán tsi tsa cúu ra. Cua tatsi tuñi ñi yu tsi ra, tan cua jaña yu tsi ra âcatyí ra Pilato. 23 Maa tyin nyɨvɨ cana̱ tsaa ca ñi, tan catyí ñi tyin nacahñi ra tsi ra Jesús nu cruu. Tan maa ñi tan tsihin ra jutu tsa cuví ityi nuu naha ra, ñihi̱ ñi tsa cuñí ñi tyin cana̱ tsaa xaan ñi. 24 Tacan tan javaha̱ ra Pilato cuhva caha̱n ñi. 25 Tan jaña̱ ra tsi ra Barrabás, ra tsa nyií vehe caa tsa cuenda tsa cañi̱ tahan ra tsihin ra cumí tyiñu tan tsa cuenda tsa tsahñi̱ ra nyɨvɨ. Tan nacuhva cuenda ra Pilato tsi ra Jesús tsi ñi cuhva cuñí maa ñi. 26 Tacan tan quihi̱n andaru tsi ra Jesús. Tan cuahán ra tsihin ra naha. Tan tɨɨ̱n tucu ra naha tsi iin ra ñuu Cirene nañí Simón. Ra ican ndi vatsí nuhu ra quee̱ ra cuhu. Tan jañiñi̱ ra naha tsi ra tsa cuiso ra cruu ra Jesús. Tan cuhun ra ityi tsata ra. 27 Tan cuaha xaan nyɨvɨ cuahán ityi tsata ra Jesús. Tan cuaha xaan ñiñaha tsacú xaan ñi tsa cuiihya cuñí ñi tsacatyi tundoho taha̱n ra. 28 Maa tyin ra Jesús nanyehe̱ ra nuu ñi. Tan catyí ra tsihin ñi: âTandɨhɨ nyooho, ñiñaha ñuu Jerusalén ihya, ña vacu ndo tsacatyi yuhu. Va̱cu ndo, tsacatyi maa ndo tan tsacatyi sehe ndo. 29 Tyin cua quitsi quɨvɨ cua nyehe xaan ndo tundoho. Tan cua cahan nyɨvɨ tsi tandɨhɨ ndo tsa cuví ndo ñaha tsa ña cuví coo sehe. Tan cua cahan ñi tsihin ndo: “Vaha xaan tyin nduve sehe ndo tsicoo̱ tyin cuaha xaan tundoho nyehé yo vityin”, cua catyi ñi tsihin ndo. 30 Tyin quɨvɨ can cua cuñi ñi nduva yucu tsata ñi tan quɨhvɨ xeehe ñi. 31 Tyin tatun tyehen icá nyɨvɨ tsihin iin yutun vaha, yaha ca cuhva cua ica ñi tsihin yutun ityi âcatyí ra Jesús tsihin ñiñaha ñuu Jerusalén can. 32 Tan quihi̱n tucu andaru can naha ra tsi uvi taahan ra iyó cuatyi, tyin cahñi ndɨhɨ ra naha tsi ra naha iin caa ñi tsihin ra Jesús. 33 Tacan tan tsaa̱ ra naha iin nu nañí Yɨquɨ Jiñi Ndɨyɨ. Tan ican tyaa̱ ra naha tsi ra Jesús nu cruu. Tan tacan tyaa̱ ndɨhɨ tucu ra naha tsi nduvi taahan ra iyó cuatyi can naha ra. Iin ra tyaa̱ ra naha nuu cruu xiin cuaha ra Jesús. Tan inga ra can tyaa̱ ra naha nuu cruu xiin satyin ra. 34 Tan cuhva tsa nyaá ra Jesús nu cruu can, tan catyí ra: âTyatya, Jutu yu, ja̱ha tucahnu iñi tsi ra naha. Tyin ña tsitó ra naha náa javahá ra naha tsihin yu âcatyí ra. Tacan tan andaru can naha ra tava̱ ra naha suerte tsihin jahma ra Jesús, tyin nyehe ra naha ndáa ra cua jaha canaa jahma can. 35 Tan nyɨvɨ nyecú ñi nyehé ñi. Tan ra cumí tyiñu vehe ñuhu naha ra, tsacú nducu ra naha nyehé ra naha tsi ra Jesús. Tan catyí ra naha: âJacacu̱ ra tsi inga nyɨvɨ. Na jacacu ndɨhɨ tucu maa ra tsi ra vityin, tun nditsa tsa ra Cristo, ra tsa jaquitsi̱ Nyoo, cuví ra âcatyí ra naha. 36 Tan juvin ñi caha̱n nyaá ra andaru can naha ra tsi ra. Tan natuhva̱ ra naha nu ticaá ra. Tan tsaha̱ ra naha vinu iya tsihi̱ ra. 37 Tan catyí ra naha tsihin ra: âTatun rey cuenda nyɨvɨ Israel cuví un, ja̱cacu tsi un âcatyí ra naha. 38 Tan jiñi cruu nu nyaá ra Jesús nyaá iin tsa tyaa̱ ra Pilato tsihin sahan griego, sahan latín, tan sahan hebreo. Tyehen caahán letra can: “Juvin ra ihya cuví Rey cuenda nyɨvɨ ñuu Israel” âcatyí letra can. 39 Tan iin ra tsa iyó cuatyi tsa nyaá nu cruu xiin ra Jesús, quitsaha̱ caahán nyaa ra tsi ra: âTatun nditsa tyin ra Cristo cuví un, ja̱cacu tsi un. Tan ja̱cacu ndɨhɨ tsi nyuhu âcatyí ra can. 40 Maa tyin inga ra can catyí ra tsihin ra: â¿A ña yuuhví un tsi Nyoo? Tyin juvin ñi tundoho tsa taahán ra ihya, tan taahán un vityin. 41 Maa yo nyehé yo tundoho maa tyin iyó cuatyi yo. Tan ra ihya nduve cuatyi ra iyó âcatyí ra can. 42 Tacan tan catyí ra can tsihin ra Jesús: âYooho Jesús, ndu̱cuhun iñi tsi yu quɨvɨ cundaca ñaha un âcatyí ra. 43 Tacan tan ra Jesús nacaha̱n ra tsihin ra tan catyí ra: âTsa nditsa caahán yu tsihin un tyin juvin ñi vityin tan cua cunyaa un tsihin yu nda paraíso [nu yucú añima nyɨvɨ tsinú iñi tsi Nyoo] âcatyí ra Jesús tsihin ra. 44 Tacan tan cuhva ora quitsaha̱ ndunaá nu ñuhu ñayɨvɨ, nda cuanda caa uñi tsa tseñi. 45 Tyin ndunaa̱ ñicanyii. Tan jahma tsa ticaá tsitsi vehe ñuhu cahnu, ndata̱ sava tsi. 46 Tacan tan cana̱ tsaa ra Jesús tan catyí ra: âTyatya, Jutu yu, tyaa cuenda yu añima yu ndaha un âcatyí ra. Tan cuhva tsa caha̱n ra tacan, tan tsihi̱ ra. 47 Tan ra cuví capitán cuenda andaru can naha ra, nyehe̱ ra tandɨhɨ tsa cuvi̱. Tan jacahnu̱ ra tsi Nyoo, tan catyí ra: âNduve tsa cuii cuatyi ra ihya tsicoo̱ âcatyí ra. 48 Tan tandɨhɨ nyɨvɨ tsa nyecú ican, nyehe̱ ñi tsa cuvi̱. Tan cuahán ñi tan quitsaha̱ cañí ndaha ñi yɨquɨ nyica ñi. Tyin tsitó ñi tyin ña vaha tsa javaha̱ ñi tsihin ra Jesús. 49 Tan tandɨhɨ nyɨvɨ tsa nacotó tsi ra Jesús, tan ñiñaha tsa tsinyicu̱n tsi ra nda Galilea, nyecú ñi ndasava. Tan nyehe̱ ñi tandɨhɨ tsa cuvi̱ can. 50 Tan iyó iin ra vaha, nañí ra José. ra ñuu Arimatea tsa canyií Judea. Tan cuví ra iin ra cuví ityi nuu cuenda Junta Cahnu nyɨvɨ Israel. 51 Tan ra José can ndatú ra quɨvɨ tsa cua cundaca ñaha Nyoo. Tan ña ndoo̱ ra vaha tsihin tsa javaha̱ ra cutahán tsihin ra, ra cuví jutu tsa cuví ityi nuu naha ra. 52 Tacan tan tsaha̱n ra José can tsindaca̱n ra cuñu ñuhu ra Jesús tsi ra Pilato. 53 Tan yaha̱ tsa januu̱ ra José can cuñu ñuhu ra Jesús nu cruu, cava̱ nuu ra iin jahma tsi ra. Tan cuahán ra cua cutsi ra tsi ra tsitsi iin ñaña tsaa tsa cuví yavi yuu tsa javaha̱ nyɨvɨ tan ñaha ca quɨhvɨ ndɨyɨ tsitsi can. 54 Tan viernes cuví can, quɨvɨ tsa janduvahá nyɨvɨ tsa catsi ñi tsa sabaru, quɨvɨ quitatú ñi. Tan tsa cua tahan tsi quɨvɨ can. 55 Tan tandɨhɨ ñiñaha tsa quee̱ tsihin ra Jesús Galilea, cuahán ñi cua nyehe ñi tsitsi yavi yuu can. Tan nyehe̱ ñi cuhva canyií cuñu ñuhu ra. 56 Tan cuanuhu̱ ñi nda yuvehe ñi. Tan janduvaha̱ ñi ndutya tami tyin cua tyihi ñi cuñu ñuhu ra Jesús. Tacan tan quitatu̱ ñi inga quɨvɨ can tumaa catyí maa tuhun tsa tsaha̱ cuenda Nyoo tsi yo.