Lucas 1
WBT1 Cuaha ñi nyɨvɨ nducu̱ ñi cuhva tyaa ñi nuu tutu tandɨhɨ tsa cuvi̱ nu yucú ndi ihya. Tyaa̱ ñi cuhva 2 nacatyà tuhun nyɨvɨ tsihin yo, ñi tsa nyehe̱ tan caha̱n tuhun ra Jesús nda quɨvɨ jihna ñi. 3 Tan yuhu tucu tsa yaha̱ cahvi̱ yu tan nducu̱ tuhun vaha yu tandɨhɨ tsa cuvi̱ nda nu quitsaha̱. Yacan cuenda cuñà yu tyaa yu tuhun ihya tsa cuenda un, yooho Teófilo, nda nu quitsaha̱ tan nda nu ndɨhɨ̱. 4 Tyin tacan tan coto un tyin nditsa tsa jacuaha̱ nyɨvɨ tsi un. 5 Quɨvɨ tsa cuvà ra Herodes rey tanɨɨ cahnu cuenda Judea, tsicoo̱ iin ra cuvà jutu, nañà ra ZacarÃas. Tan yɨhÉ¨Ì ra cuenda ra cuvà jutu naha ra tsa nañà AbÃas. Tan ñasɨɨhɨ ra nañà ña Elisabet. Tata ra Aarón, ra cuvi̱ jutu taha̱n tsanaha, cuvà ña. 6 Tan nduve maa cuatyi ñi nuu Nyoo. Tyin vaha xaan tyaá yahvi ñi tuhun caahán Nyoo Jutu yo. Tan yoñi maa cuvà tyaa cuatyi tsi ñi. 7 Tan nduve maa sehe ñi tsicoo̱. Tyin ña Elisabet, ña cuvà coo sehe ña. Tan tsa tsahnu xaan nduvi taahan ñi. 8 Iin quɨvɨ taahán tsi tandɨhɨ ra jutu tsa cutahan tsihin ra ZacarÃas, tsa jaha tyiñu ra naha tyiñu Nyoo. 9 Tan cuhva iyó maa ra cuvà jutu naha ra, tava̱ ra naha suerte, ndáa ra cua tahan tsi quɨhvɨ tsitsi vehe ñuhu Jutu Nyoo, tyin cahmi ra cutu. Quɨvɨ can taha̱n tsi tsi ra ZacarÃas. 10 Tan cuaha nyɨvɨ yucú ityi tsata vehe ñuhu tsicán tahvi ñi tsi Nyoo, tsitsi tsa tsahmà ra cutu can. 11 Tan tsitsi tsa ndi nyià ra ican tan quituvi̱ iin ángel Jutu Nyoo nu nyià ra. Tan nyaá nyityi ángel can ityi xiin cuaha nu nyaá altar nu tsahmà ra cutu. 12 Tan tsa nyehe̱ ra ZacarÃas tsi ángel ican, iyo xaan cuñi̱ ra. Tan nayuhvi̱ xaan ra. 13 Tan ángel ican catyà ra tsihin ra: âZacarÃas, ña nayuhvi un. Tyin Nyoo tsiñi̱ ra tsa caha̱n un tsihin ra. Tan cua coo iin sehe ña Elisabet ñasɨɨhɨ un. Tan cua cunañi ra Juan. 14 Sɨɨ xaan cua cuñi un. Tan cuaha xaan nyɨvɨ cua cusɨɨ ndɨhɨ iñi quɨvɨ cua cacu ra. 15 Tyin sehe un, cahnu xaan cua cuvi ra nuu Nyoo Jutu yo. Ãa cua coho ra vinu tan ndi nyixi. Tan ñihi xaan cua quɨhɨ Tatyi Ii Nyoo tsi ra tsa ndi cumañi ca cacu ra tan tandɨhɨ tyembu tsa cua coo ra. 16 Tan cuaha xaan nyɨvɨ Israel cua cunyicun ñi tsi Jutu yo Nyoo jaha ra. 17 Juvin ra cua cuhun ityi nuu Jutu Mañi yo. Tan cua coo tunyee iñi Nyoo tsi ra. Tan cua quɨhɨ xaan Tatyi Ii Nyoo tsi ra. Tyin cua cuvi ra tumaa ra ElÃas, ra cuvi̱ ndusu yuhu Nyoo taha̱n tsanaha. Tan cua cuhva cuenda ra nácaa coo vaha nyɨvɨ iyó sehe tsihin sehe ñi. Tan cua janaha ra tsi nyɨvɨ caquiñi, na tyaa yahvi ñi tuhun caahán Nyoo. Tacan cua janduvaha ra tsi nyɨvɨ tan cua cuatu vaha ñi tsi Nyoo âcatyà ángel tsihin ra ZacarÃas. 18 Tan tsica̱ tuhun ra ZacarÃas tsi ángel can, tan catyà ra: â¿Nacaa tan coto yu tyin nditsa tsa cua coo sehe ñasɨɨhɨ yu? Tyin yuhu tsa tsahnu xaan yu. Tan tacan tucu ñasɨɨhɨ yu âcatyà ra. 19 Tan ángel can nacaha̱n ra tan catyà ra: âYuhu Gabriel nañà yu. Tan tsicá yu tyiñu Nyoo. Maa ra tava̱ tyiñu tsi yu tyin jacoto yu tyiñu ihya tsi un tan jacoto yu tuhun vaha ihya tsi un. 20 Tan vityin cua nduñɨɨhɨ un. Tyin ña tsinú iñi un tsa caahán yu tsihin un. Tan ña cua cuvi cahan un nda cuanda tsa yaha cacu sehe ñasɨɨhɨ un. Tan nda quɨvɨ cundaa tandɨhɨ tsa caha̱n yu tsihin un âcatyà ángel ican tsihin ra. 21 Tan nyɨvɨ tsa ndatú tsi ra ZacarÃas ityi tsata vehe ñuhu, iyo xaan cuñà ñi tyin cucuee xaan ra tsitsi vehe ñuhu can. 22 Tan cuhva tsa quita̱ ra ZacarÃas, ña cuvà maa cahan ra tsihin ñi. Tan tuvi̱ iñi ñi tyin iyó tsa nyehe̱ ra tsitsi vehe ñuhu can. Tacan tan quitsaha̱ caahán ra tsihin ñi tsihin ndaha ra. Tyin ña cuvà cahan ra. 23 Tan quɨvɨ ndɨhɨ̱ tyiñu jahá ra ZacarÃas vehe ñuhu can, tan cuanuhu̱ ra yuvehe ra. 24 Tsa yaha̱ quɨvɨ can tan tsicuhu̱n sehe ñasɨɨhɨ ra, ña Elisabet. Tan ña quita̱ maa ña tsata vehe tsa tandɨhɨ tsa uhun yoo. Tan tsicá iñi ña: 25 “Tyehen javaha̱ Jutu Mañi yu tsihin yu, tyin tacan tan ña cahan nyaa ca nyɨvɨ tsi yu”, cuñà ña tsicá iñi ña. 26 Tsa quita̱ iñu yoo tsa ñuhú sehe ña Elisabet, tan jacuhu̱n Nyoo tsi ra ángel Gabriel ñuu Nazaret tsa canyià Galilea. 27 Tyin cahan ra tsihin iin ñaha yoco tsa nañà MarÃa. Tan tsa nyaa̱ maa tsa cua tindaha ña tsihin ra nañà José, ra cuvà tata ra rey David. 28 Tan quɨhvɨ̱ ángel ican nu iyó ña MarÃa. Tan catyà ra tsihin ña: âNacumi tsi un, MarÃa. Ãihà un tumañi iñi nuu Nyoo. Maa ra iyó tsihin un. Tan nasocó xaan ca ra tsi un tan ñavin ca tandɨhɨ ca ñaha âcatyà ángel ican tsihin ña. 29 Tan tsa tsiñi̱ ña tsa caha̱n ra, iyo xaan cuñà ña tsa caha̱n ra. Tan tsica̱ iñi ña: “¿Nacuenda tacan caahán ra ihya nacumi tsi yo?” tsicá iñi ña. 30 Tan catyà ángel ican: âÃa na̱yuhvi un, MarÃa, tyin ñihà un tumañi iñi Nyoo. 31 Vityin cua cuhun sehe un. Tan cua cunañi ra Jesús. 32 Cahnu xaan ra cua cuvi ra. Tan Sehe Nyoo cahnu cua cuvi ra. Tan cua cuvi ra rey jaha Nyoo Jutu yo, tumaa cuvi̱ ra David, tsii tsaahnu ra. 33 Tyin cua cundaca ñaha ra tsi nyɨvɨ Israel tandɨhɨ maa tyembu. Tan ña cua ndɨhɨ maa tsa cundaca ñaha ra âcatyà ángel can tsihin ña. 34 Tacan tan tsica̱ tuhun ña MarÃa tsi ángel, tan catyà ña: â¿Nacaa cua cuvi can? Tyin yuhu, ñaha ca coo yɨɨ yu. 35 Tan nacaha̱n ángel tan catyà ra: âMaa Tatyi Ii Nyoo cua quitsi sɨquɨ un. Tan tunyee iñi Nyoo, ra nyaá gloria, cua quitsi tan cua casɨ tsi sɨquɨ un tumaa iin vico. Yacan cuenda Ra Ii tsa cua cacu cua cunañi ra Sehe Nyoo. 36 Tacan tucu ña Elisabet ña tsatsin un cua cacu iin sehe ña vasu tsa tsahnu ña. Tan catyà nyɨvɨ tyin ñaha can ña cuvà coo sehe ña. Maa tyin vityin tsa ñuhú sehe ña. Tsa iñu yoo tsa ñuhú sehe ña. 37 Tyin Nyoo nduve tsa ña cuvà jaha ra âcatyà ángel tsihin ña. 38 Tan catyà ña MarÃa: âYuhu cuvà yu musu Jutu Mañi yo. Na javaha maa ra cuhva catyà un âcatyà ña. Tacan tan cuahán ángel can. 39 Tan iin quɨvɨ can, numi ñi cuahán ña MarÃa iin ñuu tsa canyià Judea nu maa ñi maa yucu iyó. 40 Tan quɨhvɨ̱ ña tsitsi vehe ra ZacarÃas. Tan nacuhva̱ ña nacumi tsi ña Elisabet. 41 Tan tsa tsiñi̱ ña Elisabet tsa caha̱n ña MarÃa, tan natuñu̱ sehe ña tsitsi ña. Tan ñihi nyaá Tatyi Ii Nyoo tsihin ña. 42 Tan ñihi xaan nacaha̱n ña, tan catyà ña: âNyoo nasocó xaan ra tsi un, MarÃa, tan ñavin ca tandɨhɨ ca ñiñaha. Tan nasoco̱ ra tsi sehe un. 43 ¿Tan yóo cuvà yuhu? Tyin quitsi̱ sɨhɨ Jutu Mañi yu quitsi̱ nyehe ña nu nyaá yu. 44 Cuhva tsa tsiñi̱ yu tsa caha̱n un, tan natuñu̱ sehe yu tsitsi yu. Tyin sɨɨ xaan cuñà ra. 45 Tan sɨɨ xaan cuñà tucu maa añima un tyin tsinú iñi un. Tyin cua cuvi cuhva tsa caha̱n Nyoo tsihin un âcatyà ña Elisabet. 46 Tan catyà ña MarÃa: âJacahnú yu tsi Nyoo tsihin tandɨhɨ añima yu. 47 Tan sɨɨ xaan cuñà añima yu tsihin Nyoo ra jacacú tsi yu. 48 Tyin cuvà yuhu iin ñaha ndaahvi tan Nyoo nyehe̱ ndaahvi ra tsi yu. Tan vityin tandɨhɨ quɨvɨ cua cahan nyɨvɨ tyin cahnu xaan tumañi iñi ñihi̱ yu. 49 Tyin Nyoo, cahnu xaan cuvà ra. Tan cahnu tsa javahá ra tsihin yu. Tan ii xaan sɨvɨ ra. 50 Tan ndaahvi cuñà ra tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ tsa cua coo tan tyaa yahvi ñi tsi ra. 51 Cahnu xaan tsa javahá ra tsihin tunyee iñi tsa iyó tsi ra. Jatsiyo̱ ra tsi nyɨvɨ tsa cahnu xaan tsicá iñi ñi. 52 Quinyaa̱ ra tunyee iñi iyó tsi nu cuvà rey. Tan cua janducahnu ra tsi nyɨvɨ ndaahvi. 53 Tsahá Nyoo tsa vaha tsi nyɨvɨ cuñà coto tsa vaha. Tan nyɨvɨ cuca tsa cuñà tyin nduve tsa tsiñà ñuhu tsi ñi, tsihin ndaha ndɨɨ ñi, jacuhún ra tsi ñi. 54 Jatyinyeé ra tsi nyɨvɨ Israel tsa cuvà ñi musu ra. Tan ña naá iñi ra tsi ñi. Nyehé ndaahvi ra tsi ñi. 55 Tumaa cuhva catyi̱ Nyoo tsihin ra Abraham, tsii tsaahnu yo, tan tsihin sehe ra, tacan ñi javahá maa Nyoo âcatyà ña MarÃa. 56 Tan ña MarÃa ndoo̱ ña tsihin ña Elisabet uñi yoo. Tan tsa yaha̱ uñi yoo can tan cuanuhu̱ ña nda yuvehe ña. 57 Tsa tsaa̱ quɨvɨ tsa cacu̱ sehe ña Elisabet, jacacu̱ ña iin rayɨɨ. 58 Tan nyɨvɨ vehe ña tsihin nyɨvɨ tsa iyó yatyin ñi yuvehe ña, sɨɨ xaan cuñà ñi. Tacan tucu maa ña. Tyin vaha xaan tsa javaha̱ Nyoo tsihin ña. 59 Tan tsa quita̱ una quɨvɨ tsa cacu̱ ra, tan tyaa̱ ra naha tuñi Nyoo tsi ra tumaa cuhva iyó maa ñi. Tan cuñà ra naha tsa cunañi ra ZacarÃas tumaa nañà maa jutu ra. 60 Maa tyin sɨhɨ ra catyà ña: âÃa cuvÃ. Tyin Juan cua cunañi ra. 61 Tan catyà ra naha: â¿Nacuenda jacunañà un Juan tsi ra? Tan yoñi nyɨvɨ ndo nañà tacan âcatyà ra naha. 62 Tan quitsaha̱ tsicá tuhun ra naha tsihin ndaha ra naha tsi jutu ra. Tyin coto ra naha náa sɨvɨ cuñà ra tsa cunañi ra. 63 Tan tsica̱n jutu ra iin vitu, tan nuu vitu ican tyaa̱ ra: “Juan cua cunañi ra”, tyaa̱ ra. Tan tandɨhɨ maa ra ican naha ra iyo xaan cuñà ra naha tsa tacan. 64 Juvin ñi maa hora can nacaha̱n ra ZacarÃas. Tan quitsaha̱ jacahnú ra tsi Nyoo. 65 Tan tandɨhɨ maa nyɨvɨ iyó yatyin yuvehe ñi, iyo xaan cuñà ñi cuvi̱. Tan tandɨhɨ maa nyɨvɨ tsa iyó yucu iyó Judea ican nacatyà tuhun tahan ñi tsa cuvi̱ can. 66 Tan tandɨhɨ maa nyɨvɨ tsa tsito̱ can, tsicá iñi ñi, tan tsicá tuhun tahan ñi tsi ñi: â¿Yóo ra cua cuvi ra lee ihya? âcatyà ñi. Tyin nditsa, Nyoo nasocó xaan ra tsi ra. 67 Ra ZacarÃas jutu ra Juan, ñihi nyaá Tatyi Ii Nyoo tsihin ra. Tan tsaha̱ cuenda ra tsa caahán Nyoo tsihin ra, tan catyà ra: 68 âCahnu xaan ra cuvà Jutu yo Nyoo cuenda yo nyɨvɨ Israel. Tyin quitsi̱ ra nu yucú yo, tsa cuvà yo nyɨvɨ maa ra. Tan jacacú ra tsi yo. 69 Tan tsaha̱ ra iin ra tsa cahnu xaan cuvà tsi yo, ra cua jacacu tsi yo. Tata ra David, ra tsa cuvi̱ musu Nyoo cuvi ra. 70 Tacan cua javaha ra, catyi̱ Nyoo taha̱n tsanaha, quɨvɨ caha̱n ra cuvi̱ ndusu yuhu ra, tan catyi̱ ra naha tyehen: 71 Cua jacacu Nyoo tsi yo ndaha nu xaan iñi tsi yo, tan nuu tandɨhɨ nu tsa ndasɨ cuñà nyehe tsi yo. 72 Tan cua cundaahvi iñi ra nyehe ra tsi nyɨvɨ yo tsa tsicoo̱ taha̱n tsanaha. Tan cua nducuhun iñi ra tsa caha̱n ra tsihin ñi taha̱n tsanaha. 73 Caha̱n maa Nyoo tsihin ra Abraham, tsii tsaahnu yo, 74 tan catyi̱ ra tyin cua jacacu ra tsi yo ndaha nu xaan iñi tsi yo. Tyin ña cua nayuhvi ca yo jacahnu yo tsi ra. 75 Tan maa ra cua janaha ra cuhva coo yo. Tan vaha cua coo yo nuu ra tan coo yo maa ñi tsa cuenda maa ra tandɨhɨ quɨvɨ tsa cua coo yo ñayɨvɨ âcatyà ra ZacarÃas. 76 Tan catyà ra ZacarÃas tsihin lee can: âSehe luhlu yu, yooho cua cuvi un ndusu yuhu Nyoo, ra nyaá gloria. Tyin cuhun un ityi nuu Jutu Mañi yo. Tan cua cahan un tuhun ra tsihin nyɨvɨ tyin tsa cuñà quitsi ra. 77 Tan cua jacoto un tsi nyɨvɨ tyin cua jaha Nyoo tucahnu iñi tsi ñi. Tacan tan cacu añima ñi. 78 Tyin Jutu yo Nyoo cuñà ra tsi yo. Tan cundaahvà xaan iñi ra tsi yo. Tan cua jaquitsi ra iin ra jatyinyee tsi yo. Tan cuvi ra tumaa ñuhu̱ ñicanyii. 79 Tyin cua janaha ra ñuhu̱ nditsin nu iyó nyɨvɨ nu naa, nu ndatú tuhun tsiihà tsi ñi. Cua janaha ra ityi ra tsi yo, ityi vaha âcatyà ra ZacarÃas. 80 Tan ra luhlu can cua cuahnu ca ra. Ãihi xaan tsicoo̱ tunyee iñi tsi ra tsihin Tatyi Ii Nyoo. Tan tsicoo̱ ra iin tsɨquɨ ndɨɨ nda cuanda quɨvɨ tsa nacoto̱ nyɨvɨ Israel tsi ra.
