Los Hechos 2
WBT1 Tsaa̱ quɨvɨ vico Pentecostés, tan ndu ii̱n tandɨhɨ nyɨvɨ tsa tsinú iñi tsi ra Jesús. 2 Tan sana iñi ñi tan tsiñi̱ ñi cucayu ityi andɨvɨ. Tumaa cucayu tsa vatsà tatyi xaan. Tan iyo xaan cuvà tsitsi vehe nu yucú ñi. 3 Tacan tan quituvi̱ tumaa iin ñuhu̱ tan tsaa̱ tsi sɨquɨ intuhun intuhun ñi. 4 Tan tandɨhɨ ñi tsitu̱ ñi tsihin Tatyi Ii Nyoo. Tan quitsaha̱ caahán ñi inga yuhu cuhva tsa jacaha̱n maa Tatyi Ii Nyoo tsi ñi. 5 Tan quɨvɨ can cuaha xaan ra ñuu Israel tsaa̱ ra naha ñuu Jersualén. Ra vaha tsicá tsihin Nyoo cuvà ra naha. Quee̱ ra naha tandɨhɨ ñuu tsa cayucú nu ñuhu ñayɨvɨ. 6 Tan tsa tsiñi̱ ra can naha ra tsa iyo xaan cuvà nu yucú nyɨvɨ cuenda ra Cristo, tan cuahán ra naha tan ndu ii̱n ra naha tsihin ñi. Tan ña tsitó ra naha náa tsa caca iñi ra naha, tyin intuhun intuhun ra naha tsiñà ra yuhu ra naha tsa caahán ñi jahá Tatyi Ii Nyoo. 7 Iyo xaan cuñà ra naha tan quitsaha̱ natuhún tahan ra naha tan catyà ra naha: â¿A ñavin nyɨvɨ ñuhu Galilea cuvà tandɨhɨ ñi tsa caahán ihya? 8 ¿Nacuenda tyin tsiñà yo caahán ñi cuhva caahán intuhun intuhun yo? 9 Ihya yucú yo tsa cuvà yo nyɨvɨ quee̱ Partia, Media, Elam, Mesopotamia, Judea, Capadocia, Ponto, Asia, 10 Frigia, Panfilia, Egipto, tan nyɨvɨ quee̱ ityi nuu ca Cirene ityi Africa. Tan yucú tucu yo tsa cuvà yo nyɨvɨ ñuu Roma tan iyó yo ñuu ihya. Tan juhva yo cuvà yo nyɨvɨ Israel nda quɨvɨ cacu̱ yo. Tan inga yo cuvà yo nyɨvɨ nanduvi̱ cuenda nyɨvɨ Israel tan nyicún yo ley tsa tyaa̱ ra Moisés. 11 Iyó tucu yo tsa cuvà yo nyɨvɨ quee̱ Creta tan Arabia. Maa tyin tandɨhɨ yo tan tsiñà yo tyin tsihin yuhu tsa caahán maa yo caahán ñi. Tan nacatyà tuhun ñi tsa cahnu tsa javahá Nyoo âcatyà ra naha. 12 Tandɨhɨ ra naha, iyo xaan cuñà ra naha, tan tsicá tuhun tahan ra naha tan catyà ra naha: â¿Náa cuñà tsi catyi tandɨhɨ tsa cuvà ihya? âcatyà ra naha. 13 Maa tyin inga ra jacuñà nyaa ra naha tsi ñi, tan catyà ra naha tyin tsiñà ñi. 14 Tacan tan nduvita̱ ra Pedro tsihin tsa utsi iin ca ra tava̱ tyiñu ra Jesús. Tan ñihi caha̱n ra tan catyà ra: âNyooho yañi, tsa cuvà ndo ra ñuu Israel, tan tandɨhɨ nyooho tsa iyó ñuu Jerusalén ihya. Cuñà tsi tsa coto ndo tuhun ihya. Tan tya̱a soho vaha ndo tsa cua cahan yu tsihin ndo. 15 Tyin cuñà maa ndo tyin tsiñà ndi. Maa tyin ñavin nyixi tsihi̱ ndi, tyin ña tuhvá nyɨvɨ coho nyixi hora ihya, tyin ndi jatyaan. 16 Maa tyin tsa cuvà ihya cuvà tsa caha̱n ra Joel, ra cuvi̱ ndusu yuhu Nyoo taha̱n tsanaha. Tyin catyi̱ ra: 17 Nu cua ndɨhɨ quɨvɨ, catyà Nyoo, cua jaquitsi yu Tatyi Ii yu sɨquɨ tandɨhɨ nyɨvɨ. Tan cua cahan sehe ndo tsa cuenda yu. Tan ra cuatyi tan ñi cuatyi cua janaha yu tsa iyo tsi ñi. Tan nyɨvɨ tsahnu cua nyehe ñi ñumaahna jaha yu. 18 Cua jacuhun yu Tatyi Ii yu sɨquɨ ñi tsa jaha tyiñu tsa cuenda yu. Tan cua cahan ñi tsa cuenda yu, catyà Nyoo. 19 Tan catyi̱ ra tyin cua janaha ra tsa iyo cua nyehe nyɨvɨ ityi andɨvɨ. Tan ityi nu ñuhu ñayɨvɨ cua javaha ra tsa iyo, seña nɨñɨ, seña ñuhu̱, tan vico yuhma. 20 Tan ñicanyii cua ndunaa tsi. Tan yoo cua nducuaaha tsi tumaa cuaaha nɨñɨ. Tandɨhɨ tuhun caahán ra ihya cua cuvi tsi tsa ndi cumañi ca tahan tsi quɨvɨ quitsi Jutu Mañi yo. Tan quɨvɨ cua quitsi ra, iyo xaan cua cuvi. 21 Tan tandɨhɨ nyɨvɨ tsa tsicán tahvi tsi ra cua cacu ñi, catyi̱ ra Joel jaha̱ Nyoo. 22 Tsa yaha nacatyi̱ tuhun ra Pedro yacan, tacan tan catyà ra tsihin ra naha: âNyooho ra Israel, tya̱a soho ndo tsa cua cahan yu ihya. Ra Jesús, ra ñuu Nazaret, maa Nyoo nacatsi̱ tsi ra, tan tsa janaha̱ Nyoo tsi yo tyin nditsa tsa nacatsi̱ ra tsi ra, tsaha̱ ra tunyee iñi tsi ra tan cuaha xaan tsa iyo tan tsa nyityi tan seña javaha̱ ra. Tan tsa tsitó maa ndo tandɨhɨ tsa caahán yu ihya. 23 Maa tyin quɨvɨ nacuhva̱ cuenda ndo tsi ra, javaha̱ ndo tumaa cuhva tyaa̱ maa Nyoo cuhva nda quɨvɨ jihna ñi. Tyin tsaha̱ cuenda ndo tsi ra tsi ra caquiñi. Tan ticaa̱ ra naha tsi ra nu cruu. Tsahñi̱ ra naha tsi ra jaha̱ ndo. 24 Maa tyin Nyoo janandoto̱ ra tsi ra. Jacacu̱ ra tsi ra tyin ña cuvi cundaca ñaha tuhun tsiihi tsi ra. 25 Tyin ra David caha̱n ra tuhun cahan ra Cristo taha̱n tsanaha, tan catyà ra: Tacan ñi nyehé yu tsi Nyoo Jutu yu ityi nuu yu. Maa ra nyaá ra ityi xiin cuaha yu tan nduve náa cuvà jayuhvi tsi yu. 26 Yacan cuenda sɨɨ xaan cuñà yu. Tan jacahnú yu tsi Nyoo tsihin tsa sɨɨ cuñà yu. Tan cuñu ñuhu yu cua quitatu tsi tyin tsitó yu tyin cua nandoto yu inga tsaha. 27 Tyin yooho, Nyoo Jutu yu, ña cua nacoo ihñi un añima yu nu yucú añima nyɨvɨ tsa tsihi̱, tan ndi ña cua cuhva un tsa tyahyu cuñu ñuhu yu. Tyin sehe ii maa un cuvà tsi yu. 28 Tan janaha̱ un tsi yu ityi nu coo yu ñayɨvɨ ña cua naa maa. Tan cua jacutu un tsi yu tsihin tusɨɨ iñi tyin maa un nyaá tsihin yu, catyà ra David caha̱n ra tsa caha̱n ra Cristo taha̱n tsanaha. 29 ‘Nyooho yañi, tsitó vaha yo tyin ra David tsii tsaahnu yo tsihi̱ ra tan quɨhvɨ̱ ra tsitsi ñuhu. Tan ñaña ra ndi nyaá tsi ihya vityin. 30 Maa tyin ra David cuvi̱ ra iin ndusu yuhu Nyoo. Tan tsitó ra tyin Nyoo catyi̱ ra tyin juvin ñi tata maa ra cua cuvi ra Cristo. Tan ra Cristo, cuvà ra cua cundaca ñaha tumaa tsa tsindaca̱ ñaha ra David. 31 Tan ra David tumaa tsa tyin nyehe̱ ra tsa cua cuvi nu cuahán ca tsi ityi nuu. Tan caha̱n ra tuhun tsa caha̱n ra Cristo. Tan catyi̱ ra tyin ña cua ndoo añima ra nu yucú añima nyɨvɨ tsa tsihi̱. Tan ndi ña cua tyahyu cuñu ñuhu ra, catyi̱ ra. 32 Tan ra Jesús can janandoto̱ Nyoo tsi ra. Tan tandɨhɨ maa ndi cuvà ndi tsandaa tsa cuenda tsa nandoto̱ ra. 33 Jutu Nyoo jacahnu̱ ra tsi ra Jesús, tan tsihin ndaha cuaha ra cañihi̱ ra tsi ra nda gloria. Tan ra Jesús naquihi̱n cuenda ra Tatyi Ii tsa catyi̱ Jutu yo Nyoo taha̱n tsanaha tyin cuhva ra tsi yo. Tan yacan cuvà tsa tsaha̱ ra tsi ndi vityin. Juvin tsi cuvà tsa nyehé ndo tan tsiñà ndo. 34 Tyin ñavin ra David nandaa̱ ityi andɨvɨ. Maa tyin maa ra David caha̱n ra tuhun ra Jesús, tan catyà ra: Jutu Mañi yo Nyoo catyà ra tsihin Jutu Mañi yu ra Cristo: “Cu̱nyaa xiin cuaha yu 35 tsitsi tsa cua caquin yu tsi ra xaan iñi tsi un tsaha un”, catyi̱ ra David jaha̱ Nyoo. 36 Tacan caha̱n ra Pedro tsihin ra naha, tan catyà tucu ra: âNyooho tan tandɨhɨ ca nyɨvɨ Israel, co̱to vaha ndo tyin tuhun ra Jesús, yacan cuvà tsa caahán yu tsihin ndo ihya. Ticaa̱ ndo tsi ra nu cruu. Maa tyin cuvà ra Jutu Mañi yo, tan cuvà tucu ra Cristo ra ndacá ñaha tsi yo jaha̱ Nyoo âcatyà ra Pedro. 37 Cuhva tsa tsiñi̱ ra naha tsa caha̱n ra Pedro tuhun ihya, cuiihya xaan cuñà ra naha cuvi̱. Tan tsica̱ tuhun ra naha tsi ra Pedro tan tsi tandɨhɨ ca ra tava̱ tyiñu ra Jesús, tan catyà ra naha: âYañi, ¿nácaa javaha ndi vityin? âcatyà ra naha tsihin ra tava̱ tyiñu ra Jesús. 38 Tacan tan catyà ra Pedro tsihin ra naha: âIntuhun intuhun ndo ndu̱ uvi iñi ndo cuatyi ndo tan na̱sama ndo cuhva iyó ndo. Tan co̱ondutya ndo tsihin sɨvɨ ra Jesucristo. Tan cua jaha ra tucahnu iñi cuatyi ndo. Tacan tan cua cuhva Nyoo Tatyi Ii ra tsi ndo. 39 Tyin taha̱n tsanaha catyi̱ Nyoo tyin cuhva ra Tatyi Ii ra tsi yo, tan tsi sehe yo, tan tsi nyɨvɨ tsa cañi iyó. Tyin tandɨhɨ nyɨvɨ tsa cua nacana Jutu Nyoo cua cuhva ra Tatyi Ii ra tsi ñi âcatyà ra Pedro. 40 Tsihin tuhun ihya tan tsihin inga ca tuhun, ra Pedro tsaha̱ cuenda ra tsi ra naha tan catyà ra tsihin ra naha: âNdu̱cu ndo cuhva na jacacu Nyoo tsi ndo, coto cunaa ndo tsihin nyɨvɨ caquiñi iyó nu ñuhu ñayɨvɨ ihya âcatyà ra tsihin ra naha. 41 Tacan tan tandɨhɨ ra tsa tyaa̱ yahvi tuhun caha̱n ra Pedro tsicoondutya̱ ra naha. Tan quitá tumaa uñi mil nyɨvɨ tsa tandɨhɨ ñi, tan ndu ii̱n ñi tsihin nyɨvɨ yɨhÉ¨Ì cuenda ra Jesucristo. 42 Tan tandɨhɨ quɨvɨ ndu iÃn tandɨhɨ ñi, tan nɨɨ iñi ñi tyaá soho ñi tsa jacuahá tandɨhɨ ra tava̱ tyiñu ra Jesucristo tsi ñi. Tan iin ñi cuvà ñi tsihin tahan ñi, tan tsicán tahvi ñi tan tsatsà ñi paan tan tsihà ñi vinu tyin tacan tan ña cua naa iñi ñi tyin tsihi̱ ra Cristo tsa cuenda cuatyi ñi. 43 Tan cuaha tsa iyo javaha̱ tandɨhɨ ra tsa tava̱ tyiñu ra Jesucristo jaha̱ Nyoo. Tan tandɨhɨ ñi iyo cuñà ñi. 44 Tandɨhɨ ñi yɨhÉ¨Ì cuenda ra Cristo iin caa ñi iyó ñi tsihin tsa iyó tsi ñi. 45 Xicó ñi tsa iyó tsi ñi. Tan tsatsá ñi xuhun ñi tsi nyɨvɨ tahan ñi cuhva tsa tsiñà ñuhu tsi intuhun intuhun ñi. 46 Tandɨhɨ quɨvɨ tan ndu iÃn ñi nda vehe ñuhu cahnu. Tan nda yuvehe ñi iin caa ñi tsatsà ñi paan tan tsihà ñi vinu. Tan sɨɨ cuñà ñi tsatsà ñi tyin iin ñi cuvà ñi. 47 Tan jacahnú ñi tsi Nyoo. Tan vaha caahán tandɨhɨ nyɨvɨ tuhun ñi. Tan iin tan iin quɨvɨ tan nducuahá ca nyɨvɨ quɨhvÉ¨Ì cuenda Jutu Mañi yo Jesús tyin jacacú ra tsi ñi.
