Los Hechos 10

1 Ãuu Cesarea iyó iin ra tsa nañí Cornelio. Tan cuví ra ra yɨhÉ¨Ì ndaha iin cientu andaru. Tan tsa tandɨhɨ andaru tsa yɨhÉ¨Ì ndaha ra can nañí tsi Italiano. 2 Tan ra Cornelio can yuuhví ra tsi Nyoo. Maa ra tan tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ ra vaha xaan jacahnú ñi tsi Nyoo. Tan inga tucu tuhun, cuaha xaan xuhun tsahá ra tsi nyɨvɨ ndaahvi ñuu Israel, tan tandɨhɨ quɨvɨ tsicán tahvi ra tsi Nyoo. 3 Tan iin quɨvɨ cuhva caa uñi tsa tseñi, nyehe̱ ra iin tsa nyehe̱ ra. Tan ican cuví nu catsi xaan nyehe̱ ra iin ángel tsa jacuhu̱n Nyoo nu nyií ra, tan catyí tsi tsihin ra: â¡Yooho Cornelio! âcatyí ángel can tsihin ra. 4 Tacan tan nanyehe̱ ra Cornelio tsi ángel can. Tan nayuhvi̱ xaan ra. Tan quitsaha̱ tsicá tuhun ra tan catyí ra: â¿Náa tsa cuví ihya, taa? âcatyí ra tsihin ángel can. Tacan tan ángel can quitsaha̱ caahán ra tsihin ra: âNyoo tsiñi̱ ra tsa caahán un tan tsa tsicán un tsi ra. Tan taahán iñi ra tyin jatyinyeé xaan un tsi nyɨvɨ ndaahvi. 5 Tan vityin cuñí tsi tsa tava tyiñu un na cuquihin tyiñu tsi iin ra tsa nañí Simón Pedro nda ñuu Jope. 6 Ra ican cua cahan tsihin un náa taahán tsi javaha un. Iyó ra vehe ra tsa nañí tucu Simón, cuví ra ra janduvitá ñɨɨ quɨtɨ. Tan iyó vehe ra yuhu ndutya ñuhu âcatyí ángel can tsihin ra Cornelio, tan cuahán ángel can. 7 Tsa yaha̱ cuahán ángel can, ra Cornelio cana̱ ra tsi uvi taahan musu ra, tan tsihin iin andaru tsa jahá cuenda tsi ra. Tan yɨhÉ¨Ì andaru can cuenda Nyoo. 8 Tandɨhɨ maa tsa caha̱n ángel can tsihin ra Cornelio tan nacatyi̱ tuhun ra tsihin nduñi taahan ra can naha ra. Tan jacuhu̱n ra tsi ra naha ñuu Jope. 9 Tuvi̱ inga quɨvɨ tan cuahán ra can naha ra. Tan tsa ndi cumañi ca tsaa ra naha ñuu Jope, tan ra Pedro ndaa̱ ra jiñi vehe tyin cua ndacan tahvi ra tsi Nyoo, tan tsa cua tahan hora cuví cuhva can. 10 Tan tsaa̱ soco tsi ra tan tsisocó xaan ra. Maa tyin tsitsi tsa tsinú tsa catsi ra, quitsaha̱ nyehé ra iin tsa janahá Nyoo tsi ra. 11 Tan nyehe̱ ra tyin ticohó andɨvɨ. Tan nyehe̱ ra andɨvɨ tyin vatsí nuú iin jahma cahnu xaan ityi nu ñuhu. Tan tandɨhɨ tsa cumí tutun tsi nuuhñi nuuhñi ñi. 12 Tan tsitsi jahma can yɨhÉ¨Ì tandɨhɨ maa nuu quɨtɨ tsa cumi taahan tsaha, tan tandɨhɨ nuu coo, tan saa. 13 Tacan tan tsiñi̱ ra iin ndusu tsa caahán tsihin ra: âPedro, ndu̱vita tan ca̱hñi quɨtɨ ihya, tan ca̱tsi un âcatyí ndusu can tsihin ra. 14 Maa tyin ra Pedro nacaha̱n ra tan catyí ra: âÃa cua catsi yu, Jutu Mañi yu. Yuhu ña tuhvá yu catsi quɨtɨ tsa catyí ley tyin ña vaha catsi ndi âcatyí ra Pedro. 15 Tacan tan quitsaha̱ caahán nyico ndusu can tsihin ra inga tsaha: âÃa catyi un tyin ña catsi un tsa tsa janduvaha̱ yu âcatyí ndusu can tsihin ra. 16 Uñi taahan tsaha nyehe̱ ra yacan jaha̱ Nyoo. Tacan tan jahma cahnu can nandaa̱ nyico can ityi andɨvɨ. 17 Tan tsitsi tsa tsicá iñi ra Pedro náa cuñí tsi catyi tsa nyehe̱ ra can, tsaa̱ musu tsa jacuhu̱n ra Cornelio naha ra. Tan tsica̱ tuhun ra naha numaa tahan iyó vehe ra nañí Simón. 18 Tan tsa tsaa̱ ra naha ityi yuvehe tsica̱ tuhun ra naha tatun ican iyó iin ra tsa nañí Simón Pedro. 19 Tan ra Pedro tsicá xaan iñi ra náa cuñí tsi catyi tsa nyehe̱ ra. Tacan tan Tatyi Ii Nyoo quitsaha̱ caahán tsihin ra, tan catyí tsi: âNye̱he Pedro, uñi taahan ra vatsí nanducú tsi un. 20 Ndu̱vita tan cu̱hun cun tsihin ra naha, tan ña ca̱ca iñi un tyin maa yu jaquitsi̱ tsi ra ihya naha ra âcatyí Tatyi Ii Nyoo tsihin ra Pedro. 21 Tacan tan ra Pedro nuu̱ ra nu yucú ra tsa jacuhu̱n ra Cornelio, tan catyí ra tsihin ra naha: âYuhu cuví ra tsa nanducú ndo. ¿Náa tyiñu vatsí ndo? 22 Tacan tan nacaha̱n musu ra Cornelio tan catyí ra naha: âRa Cornelio, ra yɨhÉ¨Ì ndaha tsi ndi, ra ican jaquitsi̱ tsi ndi. Vaha xaan nyɨvɨ cuví ra. Tan tyaá yahvi xaan ra tsi Nyoo. Tan tandɨhɨ maa ra ñuu Israel tsa iyó ityi Judea ihya cuñí ra naha tsi ra tsa cuenda tsa vaha nyɨvɨ cuví ra. Tan iin ángel Nyoo caha̱n tsihin ra tyin na cana ra tsi un, tyin cuhun un yuvehe ra tyin tacan tan tyaa soho ra tuhun tsa cua cahan un tsihin ra âcatyí musu ra Cornelio tsihin ra Pedro. 23 Tacan tan tsaha̱ ra Pedro quɨhvɨ ra naha tsitsi vehe. Tan ndoo̱ ra naha tsihin ra tsacuaa can. Tan tsa tuvi inga quɨvɨ tan cuahán ra tsihin ra naha. Tan cuahán juhva ra hermano tsa iyó ñuu Jope can tsihin ra naha. 24 Tsa inga quɨvɨ tsaa̱ ra naha nda ñuu Cesarea nu ndatú ra Cornelio tsi ra naha tsihin tandɨhɨ nyɨvɨ ra, tan tsihin tandɨhɨ ra vaha iñi tsi ra. 25 Cuhva tsa tsaa̱ ra Pedro yuvehe ra Cornelio, quita̱ ra Cornelio tan caahán ra tsihin ra. Tan tsicuɨñɨ̱ tsɨtɨ ra nuu ra Pedro tan quitsaha̱ jacahnú ra tsi ra. 26 Maa tyin ra Pedro cañihi̱ ra tsi ra, tan catyí ra tsihin ra: âNdu̱vita tyin tahan ñi cuví yooho cuví tucu yuhu; ñavin Nyoo cuví yu âcatyí ra tsihin ra. 27 Tan tsitsi tsa caahán ra Pedro tsihin ra, tan quɨhvɨ̱ ra tsitsi vehe tan nanyehe̱ ra tyin cuaha xaan nyɨvɨ ndu iín tsitsi vehe can. 28 Tacan tan catyí ra Pedro tsihin ñi: âNyooho tsitó ndo tyin ley nyuhu tsa cuví ndi nyɨvɨ Israel, catyí tsi tyin ña taahán tsi tsa ndu iin ndi tsihin nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví. Tan ndi tsitsi vehe ñi ña cuví quɨhvɨ ndi. Maa tyin Nyoo janaha̱ ra tsi yu, tan catyi̱ ra: “Yooho, ña ca̱tyi un tsihin nyɨvɨ tyin ndi intuhun ñi tan ña vaha ñi” catyí Nyoo tsihin yu. 29 Yacan cuenda quɨvɨ tsa cana̱ ndo tsi yu, numi ñi vatsí yu. Tan vityin cuñí yu coto yu nacuenda cana̱ ndo tsi yu âcatyí ra Pedro. 30 Tacan tan nacaha̱n ra Cornelio, tan catyí ra: âTsa iyó cumi quɨvɨ vityin, tumaa cuhva ihya tsa nyaá yu yuvehe tan ña tsatsi̱ yu tan tsicán tahvi yu tsi Nyoo tsa tseñi. Tan quituvi̱ iin rayɨɨ nuu yu. Nditsí ra jahma xiñu. 31 Tan catyí ra tsihin yu: “Yooho Cornelio, Nyoo tsiñí ra tsa tsicán tahvi un tsi ra. Tan nducuhu̱n iñi ra tsa javahá un tyin jatyinyeé xaan un tsi nyɨvɨ ndaahvi. 32 Ta̱va tyiñu tsi musu un na cuhun ra naha nda ñuu Jope cuquihin ra naha tsi ra Simón Pedro na quitsi ra ihya. Nyií ra yuvehe ra tsa nañí Simón, iin ra tsa janduvitá ñɨɨ quɨtɨ. Tan vehe ra can nyaá tsi yatyin ñi yuhu ndutya ñuhu. Tan na quitsi ra Simón Pedro tan cahan ra tsihin un” catyi̱ ángel can tsihin yu. 33 Tacan tan numi ñi tava̱ tyiñu yu tyin na cuquihin tyiñu tsi un. Tan vaha tyin vatsí un. Tan vityin tandɨhɨ yo ndu iín yo nuu Nyoo. Tan cuñí ndi tyaa soho ndi tandɨhɨ tsa catyi̱ Jutu Mañi yo tsihin un tyin cuhva cuenda un tsi ndi âcatyí ra Cornelio tsihin ra Pedro. 34 Tacan tan quitsaha̱ caahán ra Pedro tan catyí ra: âVityin cutuñí iñi yu tyin Nyoo cuñí ra tsi tandɨhɨ nyɨvɨ, taha̱n ñi nyɨvɨ Israel, tan nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví. Ãa tavá tsiyo ra tsi ndi intuhun maa yo. 35 Tyin naquihín ra tsi yo tatun tyaá yahvi yo tsi ra, tan javahá yo tsa vaha. 36 Nyoo caha̱n ra tsihin nyuhu tsa cuví ndi tata ra Israel, tan jacoto̱ ra tyin cuví coo vaha yo tsihin ra tsa cuenda ra Jesucristo. Tan maa ra ndacá ñaha tsi tandɨhɨ maa yo. 37 Nyooho tsitó vaha ndo tandɨhɨ tsa cuvi̱ ñuu nyɨvɨ Israel ñuu yu, nácaa quitsaha̱ tsi nu cuví Galilea tsa yaha̱ tsa caha̱n ra Juan tuhun Nyoo tsihin nyɨvɨ, tan jacoondutya̱ ra tsi ñi. 38 Tsitó ndo nácaa tsaha̱ Nyoo tunyee iñi Tatyi Ii ra tsi ra Jesús, ra ñuu Nazaret. Tan tsica̱ ra javaha̱ ra tsa vaha, janduvaha̱ ra tsi tandɨhɨ nyɨvɨ tsa nyehé tundoho jahá nu ña vaha. Tyehen javaha̱ ra Jesús tyin Nyoo nyaá ra tsihin ra. 39 Nyuhu cuví ndi tsandaa tsa cuenda tandɨhɨ tsa javaha̱ ra Jesús ñuu Jerusalén tsihin tandɨhɨ ca ñuu tsa cayucú Judea. Yaha̱ can tan ticaa̱ ra naha tsi ra nu cruu tan tsahñi̱ ra naha tsi ra. 40 Maa tyin tsa tsinu uñi quɨvɨ janandoto̱ Nyoo tsi ra. Tan quituvi̱ ra nuu ndi. 41 Ãa quituvi̱ ra nuu tandɨhɨ nyɨvɨ. Maa tyin quituvi̱ ra nuu nyuhu tyin nacatsi̱ ra tsi ndi nda tsanaha tyin cuvi ndi tsandaa cuenda ra. Nyuhu tsatsi̱ ndi tan tsihi̱ ndi tsihin ra tsa yaha̱ tsa nandoto̱ ra. 42 Tan tava̱ tyiñu ra tsi ndi tyin cahan ndi tuhun ra tsihin nyɨvɨ. Tan cuví ndi tsandaa tyin Nyoo tava̱ tyiñu ra tsi ra Jesús tyin cuvi ra juez tsi nyɨvɨ tsa nyito tan nyɨvɨ tsa tsihi̱. 43 Tan tacan tucu nda tsanaha, caha̱n tandɨhɨ ra cuví ndusu yuhu Nyoo tuhun ra Jesús. Tan catyí ra naha tyin tandɨhɨ nyɨvɨ tsa tsinú iñi tsi ra Jesús, cua jaha Nyoo tucahnu iñi cuatyi ñi tsa cuenda maa ra. 44 Ndi caahán ca ra Pedro tan nuu̱ Tatyi Ii Nyoo sɨquɨ tandɨhɨ ñi tsa tyaá soho tsa caahán ra. 45 Tan ra Israel tsa yɨhÉ¨Ì cuenda ra Jesús tsa tsaa̱ tsihin ra Pedro iyo xaan cuñí ra naha tyin tsaha̱ ndɨhɨ tucu Nyoo Tatyi Ii ra tsi nyɨvɨ tsa ñavin nyɨvɨ Israel cuví. 46 Tyin tsiñí ra naha caahán ñi inga yuhu tan jacahnú ñi tsi Nyoo. 47 Tacan tan quitsaha̱ caahán ra Pedro tsihin ra tsa tsaa̱ tsihin ra: âÃa cuvi casɨ yo nu coondutya nyɨvɨ ihya. Tyin tsa naquihi̱n ñi Tatyi Ii Nyoo tumaa tsa naquihi̱n tucu maa yo âcatyí ra tsihin ra naha. 48 Tacan tan tava̱ tyiñu ra Pedro tsi ñi tsa ndi ñihí Tatyi Ii Nyoo na coondutya ñi tsihin sɨvɨ ra Jesucristo. Tacan tan caahán ndaahvi ñi tsihin ra Pedro na ndoo ra taahan quɨvɨ tsihin ñi.