Luk 6
PNG1 Hainö Juda God nɨp sabe gep ñɨn ap, Jisas bɨ nɨpe gau aip wid wög adɨŠaÅ au amöl gɨ, bɨ nɨpe gau wid magö anɨb gau rɨmnap rɨk ñɨmagö adö kale au löm, hañ pak yuöm ñɨÅöl gɨ arla. 2 Anɨg geila, bɨ Perisi rɨmnap nɨÅöm hagla, “Kale nɨhön gɨnɨg God nɨp sabe gep ñɨn wög gagep i, wid magö hañ pak yumim wög gabim?” ö gɨla. 3 Hageila, Jisas bɨ nɨpe gau gɨla anɨbu naij gagla u nɨÅöm, bɨ Perisi gau kalɨp haga, “Depid hadame nöp bɨ nɨpe gau aip kɨyö lö, God sabe gep ram u amjaköm, bred God amgö ilö adö u löm, bɨ yɨharɨŠñɨÅagpal, bɨ God nɨp nan sabe gɨpal gau nöp ñɨÅbal bred u, Depid hag nɨÅö, nɨp ñɨlö, bɨ nɨpe gau aip ñɨÅla. Kalɨp kɨyö lö gɨla aiud anɨbu God Manö kalɨ kÆiñ rɨkla u, kale nɨÅagpim ar?” a ga. 5 Jisas manö ap halö hagöm haga, “Bɨ Ãɨ nɨpe Bɨ Kub mɨdöm, ñɨn yɨharɨŠmɨdep ñɨn u, nɨhön gɨnam a gɨnab u, gɨnab,” a ga. 6 Pen Juda God nɨp sabe gep ñɨn hain ap, Jisas Juda magum gep ram u amöm, kalɨp God Manö u hag ñöl gɨ mɨdeia. Ram raul mɨgan anɨbu, bɨ ñɨmagö pɨno ga ap ap mɨdeia. Bɨ Perisi gau abe, bɨ lo manö hag ñeb bɨ gau abe, bɨ anɨbu nɨp nɨÅla rö, Jisas nɨpe God nɨp sabe gep ñɨn i nɨp gö kamɨŠlɨnab aka nɨhön gö, nɨp hag gun a göm, nɨp nɨŠij halö lɨ mɨdeila. 8 Pen gasɨ nɨÅla anɨbu, Jisas ke nɨÅöm, bɨ ñɨmagö pɨno ga anɨbu nɨp haga, “Ne urakmön aÅ aui au,” a ga. 9 Hageia, urak auö nɨÅöl gɨ, Jisas bɨ Perisi gau abe, bɨ lo manö hag ñeb bɨ gau abe kalɨp haga, “YɨharɨŠmɨdep ñɨn i rö, nɨbi bɨ gau kalɨp ud aij gɨnabun aka, yɨharɨŠmɨdep ñɨn uri a gun, kalɨp arö gɨnabun? Kalɨp gɨno urak aröl aka kalɨp arö gɨno umöl?” ö ga. 10 Anɨg hagöm, kalɨp nɨŠgus gus göm, bɨ ñɨmagö pɨno ga u nɨp haga, “Ãɨmagö ne u mɨlöbö lɨ!” a ga. Hagö, ñɨmagö nɨpe mɨlöbö lö nɨÅöl gɨ, adɨŠkamɨŠla. 11 Jisas bɨ anɨbu nɨp gö kamɨŠla u nɨÅöm, bɨ Perisi gau abe, bɨ lo manö hag ñeb bɨ gau abe, mulu kal yabÉ¨Æ nɨÅöm, Jisas nɨp nɨhön gun a göm, hag nɨŠhag nɨŠgɨ mɨdeila. 12 Pen ñɨn aÅ anɨb au, Jisas Nap nɨp hagnabin, a göm, dum ilö laÅ amöm, Nap nɨp sabe gɨ mɨdö mɨdö, ram rua. 13 Pen ruö sɨdö aua magö u, bɨ nɨpe gau magöÅhalö hagö aueila, bɨ nɨpe unbö mɨgan laÅ kalɨp ud asɨk ke löm, kale bɨ manö yad ud arep gau mɨdeinabim, a göm hag la. 14 Bɨ nɨpe hag la anɨb gau hib kale me: ap Saimon, hainö Jisas hib nɨpe ap löm Pida a ga; ap Edru, Saimon nɨmam nɨpe u; ap Jems; ap Jon; ap Pilip; ap Badolomyu; ap Madyu; ap Domas; ap Jems, Alpias ñɨ nɨpe u; ap Saimon hib aÆog Saimon Selod a gɨmɨdal u; 16 ap Judas, Jems ñɨ nɨpe u; ap Judas Iskariod. Nɨpe nöp me hainö Jisas al pak lɨlaÅ a göm, nɨp mumug nɨÅa. 17 Pen Jisas bɨ nɨpe anɨb gau aip dum ilö laÅ arö göm, au gɨyaÅ gɨ am ban aij yaÅ mɨdlö nɨÅöl gɨ, nɨbi bɨ iru nöp, nɨp nɨÅun a göm, ap magum gɨla. Nɨbi bɨ anɨb gau, rɨmnap Jerusalem nɨbö, rɨmnap ram mɨnöŠJudia gau nɨbö gau nɨbö, rɨmnap ram mɨnöŠnabis daun kub mɨhöp Daia Saidon nɨbö, 18 Jisas manö nɨpe nɨÅun, hanɨp nan göp gö kamɨŠlɨnɨm a göm aueila. Nɨbi bɨ kɨjaki aiön pi nan gau abaÅ alö mɨd aij gagla gau, Jisas gö kamɨŠla. 19 PɨdöŠnɨp nɨbö apöm, kalɨp nan nɨhön nɨhön ga gau gö, magöÅhalö kamɨŠlajɨp u nɨÅöm, nɨbi bɨ anɨb gau magöÅhalö apöm, hon abe Jisas nɨp ud nɨÅun a göm, nɨp cɨro maÆo ñöm aula. 20 Jisas bɨ nɨpe gau kalɨp amgö nɨÅöl gɨ haga, “Kale nɨbi bɨ mög gep rö mɨdpim gau, God kalɨp ud aij göm abad mɨdeinab. Gasɨ anɨbu nɨÅmim mɨñ mɨñ gɨmim. 21 Kale mɨñi kɨyö kub löp gau, hainö kɨyö lagnab. Gasɨ anɨbu nɨÅmim mɨñ mɨñ gɨmim. Kale mög gö, mɨɫöŠmagö gabim gau, hainö aij gö nɨÅöl gɨ, mɨhol gɨnabim. Gasɨ anɨbu nɨÅmim mɨñ mɨñ gɨmim. 22 Bɨ Ãɨ nɨpe nɨp cɨg mɨdpe, nɨbi bɨ gau kalöp mulu kal nɨÅöm, jɨ nɨÅöm, nɨbi bɨ naij anɨb gai i, bɨ an aip mɨdeinaböl, a göm, kalöp hib gasɨ naij nɨÅöm manö udöm hag jueinaböl u, kale mɨñ mɨñ gɨmim. 23 Gɨnaböl anɨbu, nɨhi iÆaÅ kale gau, bɨ God manö hagep gau kalɨp gɨmɨdal rö nöp kalöp gɨnaböl. Anɨb u nɨÅmim, God hanɨp ud aij yabÉ¨Æ gɨnab ram mɨnöŠnɨpe adö laÅ au, a gɨmim, aij a gö nɨÅöl gɨ, ñɨn ma ju adö adö gɨ uraköl gɨ, mɨñ mɨñ göl gɨ mɨdaimim. 24 “Pen kale nɨbi bɨ mani nan iru mɨdöp gau nɨŠaij gɨmim. Nan kale udep rö u, mɨnöŠnaböŠadö iÆ i hadö udpim. 25 Pen kale mɨñi nan magö rö ñɨŠgɨpe gɨpe mudun göp gau, hainö kɨyö lɨnab u nɨŠaij gɨmim. Pen kale mɨñi manö mɨhol uÆÉ¨b gɨ mɨdpim gau, hainö mög gö mɨɫöŠmagö gɨ mɨdeinabim. 26 Pen kalöp hib dap ranöl gɨ nöp mɨdeinaböl u, kale nɨŠaij yabÉ¨Æ gɨmim. Nɨhi iÆaÅ kale gau, bɨ God Manö piral hagmɨdal gau, kalɨp unbö rö gɨmɨdal. 27 “Pen nɨbi bɨ manö yad nɨÅabim gai i. KoÆmaÆ kale gau kalɨp mɨdmagö lɨmim. Nɨbi bɨ kalöp mulu lugö nɨÅbal gau kalɨp ud aij gɨmim. 28 Nɨbi bɨ kalöp hag juaiöl, God kalɨp abad mɨdeiaÅ a gɨmim, nɨp sabe gɨmim. Nɨbi bɨ kalöp gɨ naij gaiöl, kalɨp God nɨp sabe gɨmim. 29 Pen nɨbi bɨ rɨmnap kalöp alaun böŠlap pakaiöl, ado gɨmim, böŠlap u rö nöp paköl. Pen nɨbi bɨ rɨmnap kolsior kale u udaiöl, sior u rö abe udim a gɨmim, haÆÃ¶waÆÃ¶ ñɨmim. 30 Nɨbi bɨ rɨmnap nan mɨdagainɨm asɨb hagaiöl, kalɨp ñɨmim. Pen nan kale ap nɨÅöm udaiöl, hanɨp adog ñɨmim, a gɨmim hagagmim. 31 Hanɨp gɨlaÅ a gɨmim gasɨ nɨÅbim rö u, kale ke nɨbi bɨ rɨmnap gau kalɨp u rö nöp gɨmim. 32 “Nɨbi bɨ kalöp mɨdmagö lɨbal gau nöp mɨdmagö lɨnabim u, God kalöp aigöl göm nɨÅö, aij gɨnabÅ Nɨbi bɨ nan si nan naij gɨpal gau, nɨbi bɨ kale ke gau u rö nöp pen pen mɨdmagö lɨbal. 33 Pen nɨbi bɨ kalöp ud aij gɨpal gau nöp kalɨp gɨ aij gɨnabim u, God kalöp aigöl göm nɨÅö, aij gɨnabÅ Gɨnabim anɨbu, nɨbi bɨ nan si nan naij gɨpal gau gɨpal rö nöp gɨnabim. 34 Nan ñɨno pen ñɨnaböl a gɨmim, gasɨ u nöp nɨÅmim nan ñɨnabim u, God kalöp aigöl göm nɨÅö, aij gɨnabÅ Gɨnabim anɨbu, nɨbi bɨ nan si nan naij gɨpal gau gɨpal rö nöp gɨnabim. 35 Anɨb u, koÆmaÆ kale gau mɨdmagö lɨmim, kalɨp gɨ aij gɨmim, nan haÆÃ¶waÆÃ¶ ñɨmim. Hanɨp pen ñɨnaböl a gɨmim, gasɨ u nɨÅagmim. Anɨg geinabim u, God kÆÃ¶ yabÉ¨Æ adö laÅol mɨdöp u, ñɨ pai nɨpe mɨdeinabim. Nɨpe göp rö geinabim u me, kalöp hauÆ gagöm, pen aij ñɨnab. God nɨpe nɨbi bɨ nan si nan naij gɨpal gau abe, nɨbi bɨ nɨp, aij a göp, a gagpal gau abe, kalɨp u rö nöp gɨ aij gab. 36 Nap kale nɨbi bɨ mög nɨÅöm ud aij göp rö, kale u rö nöp nɨbi bɨ mög nɨÅmim ud aij gɨmim. 37 “Kale nɨbi bɨ rɨmnap, ‘Anɨg anɨg gɨpim rö, kale nɨbi bɨ naij mɨdpim,’ a gagnabim u, God kalöp pen u rö nöp, ‘Anɨg anɨg gɨpim rö, kale nɨbi bɨ naij mɨdpim,’ a gagnab. Kale nɨbi bɨ rɨmnap manö kub hagmim, ‘Kale nɨbi bɨ naij, pen udnabim,’ a gagnabim u, God kalöp pen u rö nöp manö kub hagöm, ‘Kale nɨbi bɨ naij, pen udnabim,’ a gagnab. Nɨbi bɨ gau kalöp gɨ naij geinaböl u nɨÅmim arö geinabim u, God nan naij kale gɨpim u, u rö nöp nɨÅöm arö gɨnab. 38 Nan kale gau nɨbi bɨ gau kalɨp haÆÃ¶waÆÃ¶ ñeinabim u, God kalöp pen u rö nöp haÆÃ¶waÆÃ¶ yabÉ¨Æ Ã±É¨nab. Kale skel nɨhön rö udmim nɨbi bɨ gau kalɨp nan nɨme lɨ ñɨnabim u rö, God skel anɨbu nöp ud kalöp u rö nöp nan nɨme lɨ ñɨnab,” a ga. 39 Pen Jisas manö ap hod rɨköm haga, “Bɨ amgö we gɨnab ap, bɨ amgö we ap nɨp, adan anɨg anɨg mɨdöp a göm yamagnab. Nɨhön gɨnɨg: nɨpe anɨg gö, mɨhöÅgöl uÆÃ¶m mɨgan yaÅ ap lug paknabil. 40 Nɨbi bɨ skul hagpal gau, am skul hagpal magö u, hag ñeb bɨ kale gau kalɨp adö laÅ mɨdagpal. Pen hainö skul u hag pɨs gɨ aij göm me, hag ñeb bɨ kale gau aip adɨp adɨp mɨdeinaböl. 41 “Pen nɨhön gɨnɨg mab po amgö kalöp ke pak paÆu gɨ mɨdöp u nɨŠhagmim wasö, namam nan acɨp amgö nɨpe mɨdöp u nöp nɨŠhagpim? 42 Mab po kub amgö kalöp pak paÆu gɨ mɨdöp u nöd ud yube, amgö kale amgö yabÉ¨Æ lö, hainö namam nan acɨp pro amgö nɨpe mɨdöp u, ud yuun a gɨmim hagmim,” a ga. 43 “Pen mab aij ap magö naij ap pɨlagnab; pen mab naij ap magö aij ap pɨlagnab. 44 Anɨb u, mab gau magö pɨlnab u nɨÅöm, mab u aij, mab u naij a göm nɨÅnaböl. Nagɨ mɨgañɨb u kia magö pɨlagnab. Nagɨ gabÆog u papo magö pɨlagnab. 45 Nɨbi bɨ aij gau, hibur gasɨ mɨdmagö aÅ kale daÅ aij mɨdöp rö, gɨ aij gɨpal. Nɨbi bɨ naij gau, hibur gasɨ mɨdmagö aÅ kale daÅ naij mɨdöp rö, gɨ naij gɨpal. Pen nɨbi bɨ aigale nɨbi bɨ rö mɨdpal u, manö hagnaböl u nöp apdi nɨÅun, nɨbi bɨ gau aij, nɨbi bɨ gau naij a gun nɨÅnabun. 46 “Yɨp Bɨ Kub hon, Bɨ Kub hon, a gɨpim u pen nɨhön gɨnɨg manö hagpin u hain gagpim? 47 Nɨbi bɨ manö yad u nɨÅöm, hagpin rö gɨpal gau, manö hagnɨg gabin i rö mɨdpal. 48 Nɨbi bɨ manö yad u nɨÅöm, hagpin rö gɨnaböl gau, bɨ ram gɨ lɨnɨg geinab, uÆÃ¶m mɨlö udöm, ram padö kabö adö au lɨ aij göm, ram adö anɨbu nöp gɨ lɨnab rö mɨdnaböl. Anɨg gö, ñɨg uÆ apöm, ram halö pa jö ma jö gɨ ud arnam a gɨ wasö nɨÅöm, ram gɨ aij gɨnab anɨbu pɨdöŠnöp mɨdeinab. 49 Pen nɨbi bɨ manö yad u nɨÅöm, hagpin rö gagnaböl gau, bɨ ram gɨ lɨnɨg geinab, uÆÃ¶m mɨlö udagöm, ram padö lagöm, yɨharɨŠram mɨnöŠadö adö au gɨ lɨnab rö mɨdnaböl. Anɨg gö, ñɨg uÆ apöm, ram halö pa jö ma jö gɨ ud arnam a göm, magö anɨbu nöp ram halö böŠnöp ud arö, mɨnöŠcög nöp mɨdeinab.
