Luk 12
KAL1 Pen won kun ak, biynimb kuÅay yimb nep ap nan-giy, chichmiy yimyakniÅ, Jiysis binuk gok kuyip aÅgak, “Peresiy kay per timey gipay ak weygiy, mind tep gipun apay. Kun ak rek, nimb kunep ginimimb rek ayip ak, niÅrep yimb ginimimb. 2 Tap weygiy gipim gok, kisen miseÅ niÅniÅgambay. Minim kapkap aÅg weygipim gok, kunep miseÅ gek niÅniÅgambay. 3 Pen minim kisyimken apim gok, melik sek aÅgey niÅniÅgambay. Minim kapkap korip miÅgan okok apim gok, korip ar biyoÅ aÅgey, yiÅg dand miñmon okok amniÅgambay aÅgak." 4 “Biynimb yand guniy. Nimbip aspiyn, Gor nup chiÅgon, chinup ñaÅgniÅgambay aÅgiy ma piriknimimb. Ak yikop mumbwak ar anep timey giniÅgambay. 5 Kun ak nimbip aspiyn: pirikniÅg, Gor Biyomb nimbip pikay, mon key yinjap yokniÅgamb ak nup piriknimimb. Kun ak nimbip niÅind yimb apiyn. 6 “Nimb niÅbim: yakir sikoy onep mamind ak yokiy, maniy likañ sikoy won omiÅal nep dipay. Yakir sikoy kun gok, Gor ma niÅnimuÅ rek bap ma mindip; maÅgiysek niÅimb ak nep mindip. 7 Pen nimb biynimb gok, tap yimb; yakir gok kuyip wiyniym gipim. Kun ak, Gor jun kas nimbip maÅgiysek ñin paÅgip ak mey; gos sek mindenimimb aÅgak." 8 “Nimbip aspiyn: biynimb Jiysis ker mindpun aÅgiy, biynimb mindpay namb ak aÅgyikey; kuyip pen, biynimb guniy yip ker mindpay aÅgiy, enjol mindpay namb ak miseÅ aÅgyikniÅgayn. 9 “Pen biynimb ‘Jiysis ker ma mindpun aÅgiy’ biynimb mindpay namb ak aÅgey, kuyip pen, yip ker ma mindpay aÅgiy, enjol mindpay namb ak aÅgniÅgayn. 10 “Bi bap Ãinuk nup aÅgjiweniÅgambay, Gor niÅiy kirginiÅg kirginiÅgamb; pen Kawnan nuk ak nup aÅgjiweniÅgambay, nuk niÅiy ma kirginiÅgamb. 11 “Pen nimbip kor giniÅg, dand lotiw giniÅg biynimb ap nan-gipay namb ak amey akaÅ; kanjsol mindpay namb ak amey akaÅ, gapman biyomb mindpay namb ak amey, pen minim yerip ak diy aÅgjun aÅgiy, gos ak ma piyow niÅnimimb. 12 Tikjak apikniÅ, Gor Kawnan ak nimbip gos ñakniÅ, aÅgniÅgambim aÅgak." 13 Biynimb kuÅay mindeyak namb kun ak, bi bap Jiysis nup aÅgak, “Tiysa. Mam yand ak nup aÅgey, bapiy tap nuk day kumak gok, bilok yip pis ak key ñaÅ aÅgak." 14 AÅgek, Jiysis nup aÅgak, “Yip an aÅgip, ‘Bi tap pikasik ñemb ak mindonimuÅ aÅgek,’ tap nimbip gok pikasik ñinim? 15 Tap kuÅay dun aÅgiy gos ak ma niÅnimimb. Tap dun aÅgiy niÅbim kun gok, nimbip gek mindrep ginimimb rek ma ayip aÅgak." 16 Pen Jiysis minim bap kuyip paydoÅ ay aÅgak, “Bi maniy kuÅay mindeniÅgamb bap, woÅgday nuk ak, wiyt maÅgiy tap gok kuÅay yimb mindeniÅgamb. 17 Gos nuk okok nep key niÅdand amiy, tap ñiÅemb yand kuÅay mindip gok, korip miÅgan akay dap ay ñimb mindenim aÅgniÅgamb. 18 Pen gos bap niÅiy, korip sikoy gok timbrik yokiy, korip yomb yomb gok nep giy, keñmaÅgiy tap yand okok maÅgiysek, di miÅgan kun okok ay woÅg ak kirgiy, 19 tap yand kun gok nep ñimbyiÅg, ñiÅg ñimbyiÅg, miñmiñ giyiÅg, gi mindeniÅgayn aÅgniÅgamb. 20 Pen kun giy niÅek, Gor nup aÅgniÅgamb, ‘Nand bi sakiy sek yimb. Miñiy kisyimnamb biyaÅ kumeniÅgamban, tap nand kuÅaynep mindip gok, an rek diniÅgamb aÅgniÅgamb.’ 21 “Kun ak rek mey, biynimb tap kiyk gok nep mapin tikjakek, Gor nup niÅey tap yikop rek ayip aÅgak." 22 Jiysis kun aÅgiy, binuk gok kuyip aÅgak, “Chech akay nimb diy yimniÅgambun; tap akay nimb diy ñiÅniÅgambun aÅgiy gos yomb ak ma niÅnimimb. 23 Nimbip gayak ak, chech, tap ñiÅemb nep piyow niÅniÅgiy aÅgiy ma gayak. 24 “Yakir gok biynimb gipay rek, wiyt yimey, pikgek tik dand ma opay. Pen wiyt maÅgiy tik dap nan-giniÅgiy korip bap ma mindip. Gor nep mey, tap ñiÅemb kuyip ak ñimb. Nuk tap yikop gok niÅiy kun gip ak, yenen chinup ma kond mindeniÅgamb aÅgiy gos kuÅay niÅbim? 25 AkaÅ pen, kumniÅg giniÅgambim ñin ak kirgiy, won bap sek mindenimimb rek ayek; tap yesek kun gok gos kuÅay niÅbim? 27 “Tap saÅgiy okok jakiy, maÅgiy piyniÅg sum gip gok, key mokyaÅ giniÅgiy rek ma ayip, Gor nep gek, mokyaÅ tep yimb ak giy mindpay. Pen wosrey, biyomb Solomon mokyaÅ giyiÅgip ak, mokyaÅ tep kun ak rek ma giyiÅgip. 28 Tap saÅgiy okok jakip kun gok tap yikop; per ma mindeniÅgamb. Miñiy rek mindiy, toy rek pikrik mon daÅgiyey yiniÅgamb. Pen Gor tap ma kond mindep rek kun gok kond mindip ak, chinup kond mindeniÅgamb aÅgiy niÅnimimb ak pen; gos nimb ak parsek ma mindip. 29 “KeñmaÅgiy, ñiÅg, tap gok akay nimb diy ñiÅjun aÅgiy, gos ak ma niÅnimimb. 30 Biynimb Gor ker ma mindpay gok, gos kun ak rek niÅbay; pen Nap yomb ak nimbip sakiy ma gip; tap nimbip tikdip gok niÅimb. 31 Kun ak nuk biynimb diy kond mindeniÅgamb ak, chinup sek dinimuÅ aÅgiy, gos nokom niÅiy gem amek mey, nimbip kond mindakniÅ, tap kun gok ma tik diniÅgamb. 32 “Kanj siypsiyp sikoy tiwin biy. Nap yomb nimbip diy kond mindeniÅgayn aÅgiy niÅimb ak mindip ak mey; ma piriknimimb. 33 Tap nimb gok mindip rek yokiy maniy diy, biynimb tap ma mindip gok kuyip ñinimimb. Kun gem mey, tap mapin nimb gok lum ar biy ma mindeniÅgamb; mindeniÅgamb Gor miñmon biyoÅ. Kun biyoÅ ma kurginiÅgamb; siplep ma siwiy, bi siydep gok siy diniÅgiy rek ma ayniÅgamb. 34 Tap tep nimb gok man ar biy di nan-gem, gos nimbip ak mindeniÅgamb man ar biy; pen semb biyoÅ nan-gem, gos nimbip ak amniÅgamb kun biyoÅ aÅgak." 35 “Kun ak laplap nimb ak dem apek, maÅ maÅ paÅgiy, ler ak pimbirikiy, lam ak daÅgiy ay niÅmindenimimb. 36 Bi woÅg giñimbay gok aÅgniÅgambay, ‘Biyomb chin ak, biyn diyiÅg tap yomb ñimbsipay namb ak amimb rek, maÅ mindip winiÅgamb aÅgiy,’ niÅnep mindeniÅgambay. Kun ak biyomb kiyk ak giraÅgiy, ap kinjeÅ ak pik giygiw gek, kasek yikniÅgambay. Kun ak rek nimb ginimimb. 37 Pen nuk andkind apiy niÅniÅgamb: niÅmindeniÅgambay ak, kuyip di tep yimb giniÅgamb. Biyomb kun ak nuk key, chech nuk ak lip gek apek, maÅ maÅ paÅgiy, ler ak pimbirikiy, kuyip aÅgek, am tap ayñimbay tip ak bisiÅg kus kus gey, nuk key kuyip tap ñiÅemb gok dam ñiniÅgamb. 38 Pen Biyomb ak kisyimnamb biyaÅ akaÅ; kakaruk aÅgakniÅ apiy niÅniÅgamb: binuk gok wisin ma kineniÅgambay, kuyip di tep yimb giniÅgamb. 39 Kun ak niÅim. Biynimb korip nop nimb gok, bi tap siy dep bap ñin ak rek winiÅgamb aÅgiy niÅmindembiyap ak; korip kuyip ak piklakiy, tap kuyip gok siy ma dipkop. 40 Kun ak rek Bi bap Ãinuk winiÅgamb aÅgiy, kond mindenimimb. Ma asaw aÅgiy, niÅniÅgambim ñin ak winimuÅ rek ayip aÅgak." 41 Jiysis kun aÅgek, Piyta aÅgak, “Biyomb. Minim paydoÅ ay apan kun ak, chinup nep apan akaÅ, biynimb maÅgiysek apan?" 42 AÅgek, Jiysis aÅgak, “Bi an gos tep mindek, woÅg gi tep yimb giniÅgamb ak, biyomb nuk ak amniÅg giy, nup aÅgniÅgamb, ‘Bi woÅg yip giñimbay gunap kuyip kond mindiy, tap ñiÅemb kuyip gok bilok ñiyiÅg gi mindenimin aÅgiy’ amniÅgamb. 43 Kun ak kisen andkind apiy, aÅgniÅgamb rek gek niÅiy, nup di tep yimb giniÅgamb. 44 NiÅind apiyn. Nup aÅgek, tap nuk gok maÅgiysek kond mindeniÅgamb. 45 “Pen bi woÅg nup giniÅgamb ak, biyomb yand ak kasek ma winiÅgamb aÅgiy, biynimb woÅg giñiniÅgambay gunap kuyip tapin pikiy, tap ñimbiy, ñiÅg kilis ñimbiy, sakiy ay gi mindakniÅ, 46 biyomb nuk ak kasek ma winiÅgamb aÅgiy niÅniÅgamb ñin ak apiy, nup timey yimb giy, biynimb minim nup ma niÅiy, am mindpay kind ak aÅgyokniÅgamb. 47 “Biyomb ak apiy mey, minim nuk aÅgak ak niÅrep giy, kindik ma gipay biynimb gok kuyip, yiwur yomb yimb rek ñiniÅgamb. 48 Biynimb minim nup nind ma niÅiy, timey giniÅgambay gok kuyip, yiwur siskoy rek ñiniÅgamb. Pen ar kun ak rek, bi bap nimbip tap yomb ñiy, pen kun ak rek ñim aÅgniÅgamb. Pen tap kuÅaynep di ñin ar nimbip ak ayek, direp ma geniÅgambim, apiy nimbip minim yomb yimb ak aÅgniÅgamb. 49 “Yand opiyn ak, man ar biy sup puÅg aÅgiyniÅg opiyn. Okok maÅgiysek yinbikop ak tep! 50 Yiwur yomb diniÅgayn ak, yip miker yimb gisap. Kun ak pisnep di den mey, yip tep giniÅgamb! 51 “Yip aÅgniÅgambim, biynimb di jimñiniÅg gisap aÅgniÅgambim ak pen; yand opiyn rek, gos ar keykey niÅiy, asik keykey ayniÅgambay. 52 “Miñiy ñin biy tikiy, amyoÅg apyoÅg onep mamind rek mindeniÅgambay ak; omiÅal nokom yip dey, omiÅal yip ma diy, asik keykey ayniÅgambay. Pen mer ak: omiÅal yip der, omiÅal nokom yip ma diy, asik keykey ayniÅgambay. 53 Bi apiymiÅay ak, ñinuk akaÅ nop, yip ma dek mey, asik keykey ayniÅgayr. Biyn amiymiÅay ak, panuk akaÅ nonim, yip ma dek mey; asik keykey ayniÅgayr. Nonim yip, ñinuk biyn ak yip kunep: nonim akaÅ, ñinuk biyn ak yip ma dek mey, asik keykey ayniÅgayr aÅgak." 54 Pen Jiysis minim bap sek kuyip aÅgak, “Pumb paÅind amimb okok ken semb ayek niÅiy, miñiy miñmon pikniÅg gisap aÅgiy niÅmindem, apim rek nep gip. 55 Pinim yomb ak akyim ken apek niÅiy, miñiy pumb yomb giniÅg gisap aÅgem, apim rek nep gip. 56 Tap semb ar biyoÅ niÅrep giy; man ar biy niÅrep giy gipim ak pen, yenen ñin yomb kond mindyiÅgipim ak, miñiy wip biy ma niÅbim? 57 “Pen yenen, Gor kinjeÅ tep ar niÅrep giy dinimimb ak mindakniÅ, tap yesek ar gok apun rek gip aÅgiy niÅbim? 58 “Pen bi bap nimbip kor dand amjipiyn aÅgek, kor yomb kun ak yenen amjipun aÅgiy, kinjeÅnamb okok amyiÅg, nund yip minim aÅg tuÅgasik ayrep ginimimb. Pen mer ak, nimbip pisnep dam biyomb kor niÅimb ñin ar ak yokek, nuk pen di poliys ñin ar ak ayek, nimbip dam kalambis ayniÅgamb. 59 Kun ak nimbip aspiyn; kalambis kun ak mindnep mindeniÅgambim. Tap day nimbik gok pisnep day paÅg diy nep, mis amniÅgambim aÅgak."
