Apasol 7

1 Pen bi Gor nup simboÅgep yomb yimb ak, Stiypin nup aÅgak, “Minim nip apay kun ak, niÅind apay akaÅ?" 2 AÅgek, Stiypin aÅgak, “Bapiy mam sikop. NiÅim! Basind yes chin Ebraham, wosrey miñmon Haran ma amnak, miñmon Mesopotemiya nep mindakniÅ, Gor Biyomb tep yimb chin ak nup aÅgak, 3 ‘Miñmon nak biy kirgiy, biynimb kanj kayn nak gok kirgiy, miñmon yand nip aÅgñiniÅgayn ak amnimin aÅgak.’ 4 AÅgek, Ebraham miñmon yomb Kaldiya mindyiÅgip ak kirgiy, miñmon Haran am mindyiÅgip. Kisen nop kumek, Gor aÅgek, ap mindyiÅgip miñmon Jiwda biy. 5 Ãin kun ak, Gor Ebraham nup, mankumb wikan bap ma aÅgak; yikop ap mindyiÅgip. “Pen ñin kun ak, Ebraham ñapan bap ma tikak, yikop nep mindek. Gor Ebraham nup aÅgak, ‘Kisen mankumb kun biy, nand diniÅgamban. Ãapan nand tikeniÅgamban tikey amniÅgamb gok, mankumb kun biy kunep diy mindeniÅgambay aÅgak.’ 6 Pen Gor minim bap aÅgak, ‘Ãapan nand tikeniÅgamban tikey amniÅgamb gok, am biynimb gunap miñmon okok mindey, kuyip maÅgiysek miñ ay, timey yimb giy, kalambis woÅg rek aÅgayey giyakniÅ; simiy pow handret (400) yiniÅgamb. 7 Biynimb nip gok kuyip kun giniÅgambay ak, yand kuyip timey giniÅgayn. Biynimb nak gok, miñmon kun ak kirgiy, ap yip lotiw gi mindeniÅgambay miñmon biy aÅgak.’ 8 “Pen Gor Ebraham nup minim bap aÅgay aÅgak, ‘Ãapan nand tikeniÅgamban tikey amniÅgamb gok, nimbip maÅgiysek kond mindeniÅgayn ak mey, kumbak tiknimimb aÅgak.’ AÅgek, kisen Ebraham ñinuk Aysek nup tikiy, ñin onep jiy ak mindiy, kumbak nup ak tikak. Aysek pen Jekop nup tikak. Jekop nund pen, ñi onep wimiÅgan ak kuyip tikek mey, chin Jiwda biynimb kiñiÅ keykey mindpun. 9 Basind kun gok, numam Josep nup niÅey yiruk gek, bi gunap kuyip ñeyak, taw dand miñmon Yijip amniyak. Dand amey, mindrep ma gak ak pen, Gor Josep nup sakiy ma gak; nuk yip nep mindiy, 10 Yijip biyomb Perow nup gos ñek aÅgak, ‘Bi Josep biy, niÅrep yimb gip aÅgiy’ nup aÅgek, korip tap nup gok sek, miñmon Yijip sek kond mindyiÅgip. 11 “Kisen ñin bap yiwan yomb sikerek ak, miñmon Yijip sek, miñmon Keynan sek apek, basind chin tap keñmaÅgiy piyow niÅiy, ñiÅniÅgiy rek bap ma mindek; gos par yimb ayak. 12 Jekop minim bap niÅak; tap keñmaÅgiy kuÅay mindek miñmon Yijip ak mey, ñinuk sikop kuyip aÅgek, keñmaÅgiy tawniÅg amniyak. 13 Am taw dand apiy, ñimb diy, tip ak pen tawniÅg amniyak. Amjakey, numam Josep kuyip aÅgak, ‘Mam sikop, nimb yip an aÅgiy niÅbim? Yand namam nimbik Josep nep aÅgak.’ AÅgek, Yijip biyomb Perow, minim kun ak niÅiy aÅgak, ‘Ak Josep numam sikop-ey aÅgak.’ 14 Josep pen, bapiy Jekop, biynimb nuk gok yip kasek winiÅgiy aÅgiy, minim yokek, nop Jekop biynimb ñin jiwiy omiÅal nokom rek diy, yip wiyak. 15 Ap miñmon Yijip mindiy nuk kumak. Mind dand amiy, basind sikop kun gok maÅgiysek kumdiyak. 16 Kuyip komniÅg; dand andkind miñmon Sekem amiy, komyak. Miñmon Sekem kun ak, basind yes Ebraham, binak Hemow nup tawiy, ñinuk sikop kuyip aÅgak. 17 “Pen Gor Ebraham nup nind giniÅgayn aÅgiy aÅgayak rek giniÅg gakniÅ, biynimb chin gok, tikey amiy apiy giy, kuÅay yimb mindeyak. 18 Ãin kun ak Yijip biynimb kiyÅ yomb kiyk kisenimb bap diyak. KiyÅ kun ak, basind Josep nup ma niÅak ak mey, biynimb chinup gok timey yimb giy, minim kilis aÅgek, ñapan kiyk gok tikiy, mis okok yokey, key mindiy kumyiÅgipay. 20 “Kun giyak ak pen, ñin kun ak, biber bap ñi tep yimb bap tikiy, yimb nup Mosis aÅgrik. Ãi kun ak nup takin omiÅal nokom, korip miÅgan okok nep weyger mindyiÅgip. Kisen dam mis akyaÅ ayerik, kiyÅ panuk ak ap nup niÅiy, dand amiy, ñapan yand aÅgiy yimaÅgiyiÅgip. Nup kun giy yimaÅgiyek yomb gek, Yijip biynimb kiyk yerer giyiÅgipay ak, nup aÅgñirep giyak. Nuk bi minim kilis giy aÅgiy, woÅg kilis giy giyiÅgip. 23 “Pen Mosis simiy nuk kuÅaynep yinek aÅgak, ‘Biynimb yand Yisrel kuyip am niÅiy wiyn aÅgak.’ Pen ñin kun ak niÅak; Yijip bi bap, Yisrel bap yip penpen gerik. Mosis niÅiy, Yijip bi anup pisnep yimb pikayek kumak. 25 Pen, Mosis gosimb nuk niÅak ak: Biynimb yand Yisrel biynimb gok aÅgniÅgambay, ‘Gor Mosis nup gosimb ñek, ap chinup kond mindniÅg gisap ak mey; kisen mindrep giniÅgambun aÅgniÅgambay aÅgiy’ niÅak ak pen, gos kun ak rek kiyk ma niÅyak. 26 “Pen minek ap niÅak; Yisrel bi omiÅal penpen gerik. NiÅiy aÅgak, ‘Mam omiÅal. Nir omiÅal penpen gispiyr ak kirgiyr aÅgak.’ 27 AÅgek, numam bap Mosis nup diyokiy aÅgak, ‘Nip an aÅgek, biyomb mindiy, chinup kond mindpan? 28 Toyrik Yijip bi bap pikaynak ak; miñiy pen yip pikayniÅg ap aspan?’ 29 “Kun aÅgek, bi pikaypiyn kun ak niÅbay aÅgiy, Mosis pirik miñmon Miydiyen amiy, bi yikop bap rek mindek, simiy ñin jiwiy omiÅal rek yinak. Ãin namb kun ak, nuk biyn diy, ñi omiÅal tikak. Kisen minek bap, am miñmon nep Saynay dum maÅ okok mindiy niÅak: enjol bap ap mon bind ak mindiy, mon maÅlaÅ rek gak. 31 Kun gek, Mosis niÅiy, tap kun ak yerip gip aÅgiy, maÅ siÅak apiy niÅakniÅ, Gor aÅgak, ‘Nasind yes Ebraham, Aysek, Jekop, Gor kiyk mey yand nep aÅgak.’ Kun aÅgek, ‘Ak Gor nep aÅgip aÅgiy,’ pirikiy kuyaÅgak. 33 Pen Gor Mosis nup aÅgak, ‘Yand Biyomb suÅ-tep yimb ak; wikan biy opan rek, tomb tirup nand ak tuÅgasikan. 34 Yand niÅbiyn: Yijip biynimb gok, biynimb yip Yisrel kay kuyip timey yimb gey, siy apay. Kun ak niÅiy, kuyip ap dand amniÅg gispiyn. Nand Yijip amnimin aÅgak.’ 35 “Gak kun ak mey, bi Yisrel biynimb nup nind, an aÅgek chinup kond mindniÅg gispan aÅgyak ak nep; Gor mon maÅlaÅ rek giyiÅg aÅgek, biyomb kiyk mindiy, kuyip diniÅg andkind Yijip amnak. 36 Yijip amiy, tap mageprek gunap kuÅay yimb nep giy, biynimb nuk Yisrel kuyip dand ñiÅg solwara ‘Likañ’ apay ak, tikiy kind bindoÅ ameyak, tap mageprek gok gi mindyiÅgip. Kun gi mindek, simiy ñin jiwiy omiÅal yinak. 37 Nuk kun okok mindiy, enjol minim aÅgek niÅiy, biynimb gok kuyip aÅgñiyiÅgip. Nuk nep mey, minim bap aÅgak, ‘Kisen Gor namam nimbip bap deniÅgamb, nimbip Gor minim aÅgñimbiyn rek ak aÅgñiniÅgamb aÅgak.’ 39 “Nuk Gor minim tep ak chinup maÅgiysek aÅgñak ak pen, basind chin gok minim aÅgak ak ma niÅyak. Kiyk Mosis nup kirgiy, andkind Yijip amnun aÅgiy gos ak niÅiy, 40 Mosis numam Eron nup aÅgyak, ‘Namam chinup Yijip nimb dand owak ak, akay amimb ak ma niÅbun. kun ak nand tap chin aÅgniÅjun gunap gayey, chinup kond mindyakniÅ, andkind Yijip amnun aÅgyak.’ 41 “Kun aÅgiy, kaw ñiluk rek bap gay, kuyip tep gakniÅ, tap ñiÅemb pik dap simboÅg ñiyak. 42 “Kun geyak, Gor kuyip kirgiy aÅgak, ‘Kun gipay ak, pumb, takin, gap gok monmon aÅgniÅyaÅ aÅgak.’ Ãin kun ak kiyk tap kun gok nep aÅgniÅyak ak mey, bi Gor minim aÅgep bap, Gor aÅgak rek, buk ak tikiy aÅgak: ‘Yisrel biynimb. Nimb nind simiy ñin jiwiy omiÅal rek, miñmon nep namb okok taÅgyiÅgipim ñin ak, kanj kaw siypsiyp tap okok pikiy yip simboÅgipik? Ak yip ma simboÅgipik. Nimb pen tap yesek omiÅal, key gaypik ak aÅgniÅyiÅgipim. 43 Tap kun ak, bap Molok aÅgyiÅgipim. Bap gap rek gay, Repan aÅgyiÅgipim. Tap gor yesek omiÅal kun ak nep, ser korip gi dand taÅgyiÅg, lotiw gi mindyiÅgipim. Gipik kun ak, yand nimbip aÅgyoken, am kalambis mindeniÅgambim miñmon Babiylon bak okok aÅgak.’." 44 Stiypin kun aÅgiy, minim bap pen aÅgak, “Wosrey basind sikop miñmon nep namb okok mindyiÅgipay ñin ak, Mosis Saynay dum biyoÅ amek, Gor nup minim gunap aÅgiy aÅgak, ‘Sel korip yip gosimb niÅniÅgiy bap kun kun giy giniÅgiy aÅgek,’ Mosis ap kuyip aÅgek, korip aÅgak kun ak rek giyak. 45 Geyak, pernep mindyiÅgip. Pen Mosis kumek, basind Josiwa kuyip poÅind, ser korip kun ak dand wiyakniÅ, biynimb kind akniy mindeyak gok, ñawil di mindyakniÅ, kuyip pisnep yuk yokyak. Ser korip kun ak mindiy, mind dand amiy, kisen kiyÅ Depiyt, bi Gor niÅek tep gak ak, Gor nup aÅgniÅiy aÅgak, ‘Yand korip nip tep bap gen, chin Jekop ñapan nuk gok ap korip kun ak nip aÅgniÅjun?’ 47 AÅgek, Gor aÅgak ‘Mer. Ãi nand Solomon nep korip yip ak giniÅgamb aÅgak.’ AÅgek, kisen ñinuk Solomon Gor aÅgniÅep korip aÅgak kun ak gak. 48 “Pen Biyomb Gor tap okok maÅgiysek gayak ak, biynimb ñin maÅgiy diy korip giniÅgambay ak, nuk ma mindeniÅgamb. Bi Gor minim aÅgep bap minim kun ak aÅgiy aÅgak: 49 ‘Semb biyoÅ gay, yand mindpiyn. Man biy gay, tomb yand aypiyn. Yip yerip korip tep ak giy, añiÅ ayaÅ aÅgiy apim? 50 Tap gok maÅgiysek ñin maÅgiy yand ak ma gaypiyn akaÅ aÅgak.’" 51 Stiypin minim kun ak kun giy aÅgiy aÅgak, “Nimb minim ma niÅiy, timey yimb nep gipim. Gor Kawnan ak nimbip gos tep ñek niÅbikip ak pen, per mer apim. Nasind sikop giyiÅgipay rek nep gipim. 52 Nasind sikop bi Gor minim aÅgep gunap kuyip ma kirgiyak, maÅgiysek timey giyak. Gor Ãi tep ak winiÅgamb aÅgyak gok kuyip maÅgiysek pikayak. Nimb pen; Ãinuk tep ak apek, mimuÅg niÅiy ñapik. 53 Pen Gor low minim nuk, enjol gok kuyip aÅgek dand wiyak ak, niÅiy ma dipik aÅgak." 54 Stiypin minim kun ak aÅgakniÅ, kuyip milukrimey yimb yapek, meÅg siwbirikiy kaljiwyak. 55 Pen Gor Kawnan ak Stiypin yip mindek ak mey; semb ar biyoÅ niÅak: Gor melik tep ak sek mindiy, Jiysis bak siÅak mindek. 56 NiÅiy aÅgak, “NiÅim! Yand niÅsipiyn; semb biyoÅ miÅgan sek mindip. Gor Ãinuk ñin yipund kind okok ken jakiy mindip aÅgak." 57 Stiypin kun aÅgek, timund kiyk ak pilgiy, nup minim yomb yimb aÅgiy, maÅgiysek tikjakiy, ap nup chichiy diy, dand mis akyaÅ ken amniyak. Dand amiy, bi nup minim yesek aÅgyak gok, kaljiwiy, tiÅgliys kiyk gok tuÅgasik, bi paranj Sol mindek maÅ siÅak ayey, nuk kond mindakniÅ, kiyk Stiypin nup kamb jiw pikyak. 59 Nup kun giy pikyakniÅ, aÅgak, “Jiysis! Kawnan yip ak dan aÅgak." 60 Kun aÅgiy koÅgim piÅiy, meÅg miÅgan dand araniy aÅgak, “Biyomb. Yip pikaysipay biy, tap siy tap timey gispay ak niÅiy kirginimin aÅgak.” Kun aÅgiy kumak.