Matiyu 12

1 Kain ka te n kain ka Ashibi,â  Yesu n atoni a ne a ka wala a mere ma ashina a ilya. Atoni a ne a ka pana kambulu, aku a gita̱i ukoÉuso aratu a ilya n a yuruwi n a takumi. 2 An Afarishi a wenei nala, aku a tonukoi Yesu, “U gan atoni a vunu a yain nala wa! Mele ma kain ka Ashibi ma Éishinka ta̱ uyan manyan n kain ka Ashibi." 3 Yesu wushuki, “Ma wundya i yan ka̱neshi u ili iêya Dawuda n aje a nwalu a ne a yain an a ka pana kambulu vi? 4 U uwai a Kuwa ku Kashila̱ u takumai iburodi i uwulukpi, ko an u wokoi Mele ma Éishinka ta̱ a takuma iêya. AÉara̱kpi a Éa koshi a wushunki a takuma u Éa. 5 Ma wundya i yan ka̱neshi u Mele ma Musa ma ma danai aÉara̱kpi a Éa koshi a ka yan manyan a Kuwa ku Kashila̱ n kain ka Ashibi ki? Shegai ko uza wa̱ la u danai a nusuka mele ma Ashibi wa. 6 N tonuko Éa̱, uza Éa u lai Kuwa ku Kashila̱ aya pini naha. 7 A da baci i revei kalen ka Tagara̱da u Kashila̱ u na vi, ‘N la ta̱ uciga i woko aza a asuvayali a asu u atoku a Ée, n u Éa ya yanka mu uÉara̱kpa,’â  iêa̱ri ya kiÉa̱ga ama a na yi aza Éa bawu aêa̱ri n unyushi ugana wa. 8 Adama a nala, mpa Maku ma Vuma Asheku a Éa, hal n a kain ka Ashibi dem." 9 An Yesu a̱sa̱ka̱i a asu vi, aku u ba u uwai a kagata ka Kashila̱ ka ka̱ri evu. 10 U cina ta̱ pini vuma Éa ili i soi kukere. Afarishi a zuwuka yi aêeshi tsa̱ra̱ a tsa̱ra̱ ili iêya a ka sapula yi n iêya, aku a wece yi, “Wa̱ dere a ta̱na̱sa̱ vuma n kain ka Ashibi?" 11 U wushunku le, “Iêa̱ baci n maconâ  aku ma rukpa̱i a ilyukoi n kain ka Ashibi, ya wutukpa̱ ma wa? Mayun tani ya wutukpa̱ ta̱ ma. 12 Ama a la ta̱ ncon kalen, adama a nala, dere Éa a yain ili i shinga n kain ka Ashibi." 13 Yesu tonukoi vuma vi, “Ba̱ra̱kpa̱ kukere ku vunu.” An u ba̱ra̱kpa̱i kukere ki, aku ku gonoi mai tyoku ku ire ki. 14 Pini nala, Afarishi yi a wuta̱i a ka sheshe tyoku Éa a ka wuna Yesu. 15 Yesu reve ta̱ ili iêya Afarishi a ka yawunsa, aku u a̱sa̱ka̱i asu vi. Ama ushani a tono yi, kpam u ta̱na̱sa̱ ta̱ gba̱ aza a mÉa̱la̱. 16 Shegai u ronoi ama yi atsuvu kotsu a tonuko uza ko eyi yayi wa. 17 U yan ta̱ ili i na yi tsa̱ra̱ a shaÉangu ili iêya Kashila̱ ka danai a una̱ u Ishaya matsumate: 18 “Kagbashi ka va̱ ka na, uza Éa n Éanga̱sai. Ma ciga yi ta̱, kpam u zuwa mu ta̱ n panai kayanyan cika. Ma na̱ka̱ yi ta̱ Kulu ku va̱, kpam wa tonuko ta̱ gba̱ iyamba an ukuna u va̱ wa̱ri dere. 19 Wa nanamgbana ko tani u sala̱sa wa, ko kpam u yain kuÉari n isali a ire wa. 20 Wa koÉuso asomini a Éa a ka̱ta̱la̱sa̱i wa, wa cimbusa̱ tani macikalu ma ma ciga ucimba̱ wa. Nala wa rongo uyansa hal she ukuna u Éa wa̱ri dere u lya kaci ka ukuna u cingi. 21 Iyamba gba̱ a ka zuwa ta̱ uma u le ara ne." 22 Aku ama roku a tukoi Yesu karumba̱ kpam kabebe ka, adama a ityoni i cingi. Aku Yesu ta̱na̱sa̱i vuma vi, kuteâkute u gita̱i kadyanshi kpam u wenei asu. 23 Gba̱ ama yi a yain majiyan, a danai, “Gaawan vuma u na vi Maku ma Dawuda ma, Kirisiti Kawauwi!" 24 An Afarishi a panai nala, a wushunku le, “U wutukpa̱ ta̱ ityoni i cingi kpaci magono ma le Baêalzabu u na̱ka̱ yi ta̱ ucira u Éa wa yan nala." 25 Yesu reve ta̱ ili iêya a ka yawunsa, aku u tonuko le, “Uyamba u Éa baci u pecei kaci ka ne n u shila̱ka̱ni, u Éa wa Éa̱ra̱kpa̱ wa. Kpam ilyuci ko kuwa ka baci ku pecei n ku shila̱ka̱ni, ka rukpa̱ ta̱! 26 Kanangasi ka wutukpa̱ baci Kanangasi, nala u wenike ta̱ tsugono tsu ne tsu pece ta̱ aÉon aÉon, kpam tsa Éa̱ra̱kpa̱ wa aku tsu rukpa̱. 27 I da n wutukpa̱ ta̱ ityoni i cingi adama a Éa Baêalzabu na̱ka̱ mu ucira u Éa ma yan nala. Nala baci, ya na̱ka̱i atoni a Ée ucira u Éa a ka wutukpa̱ le dem? Ili iêya atoni a Ée a tsu yan i wenike ta̱ an kadyanshi ka i tsu yansa a kaci ka va̱ ka̱ dere wa. 28 Shegai mpa ma wutukpusa̱ baci ityoni i cingi n Kulu Keri ku Kashila̱, tsugono tsu Kashila̱ tsa tsu tuwa̱ Ée la vi a asuvu a Ée. 29 “Uza wa ciga baci u uwa a kuwa ku uza u ucira u yain uboki, she u ma̱tsa̱ u sira ve uza u ucira vi, aku u fuÉa u yain uboki a kuwa ki. 30 “Uza Éa baci bawu wa̱ri a asu u va̱, tsilala tsa wa yan na̱ mpa, uza Éa kpam bawu wa Éa̱nga̱ mu ucira̱ngusu, wacinsa Éa wa wacinsa. 31 N tonuko Éa̱, Kashila̱ ka cimbusuka̱ ta̱ uza Éa u nusukai aza roku, hal n uza Éa wa yan kadyanshi ka cingiâ  a ukuna u Kashila̱. Shegai Kashila̱ ka cimbusuka̱ uza Éa wa yanka Kulu Keri kadyanshi ka cingi wa. 32 Kashila̱ ka cimbusuka̱ ta̱ uza Éa baci dem u nusukai Mpa Maku ma Vuma n kadyanshi. Shegai Kashila̱ ka cimbusuka̱ uza Éa wa yanka Kulu Keri kadyanshi ka cingi wa, ili iêya i bidyai gogoâna hal ubana aêayin a Éa a ka tuwa̱." 33 Yesu lyai kapala n kadyanshi, “I tsu reve ta̱ maÉanga a ilimaci i ne. MaÉanga ma shinga ma tsu matsa ta̱ ilimaci i shinga, maÉanga ma cingi kpam ma tsu matsa ta̱ ilimaci i cingi. 34 EÉa̱ aêeku! EÉa̱ ama a cingi a Éa, niÉa ya dana ili i shinga? Una̱ u tsu dana ta̱ ili iêya iêa̱ri a katakasuvu. 35 Ama a maci aêa̱ ta̱ n ili i shinga a atakasuvu a le, kpam iêya a tsu dana. Ama a cingi kpam aêa̱ ta̱ n ili i cingi a atakasuvu a le, ele dem iêya a tsu dana. 36 N tonuko Éa̱, kain ka afada ya wenike ta̱ gba̱ kadyanshi ka gbani ka i dansai caupa vi. 37 I shinga iêya baci i dansai, Kashila̱ ka dana ta̱ eÉa̱ aza a unyushi a Éa wa. Shegai i cingi iêya baci i dansai, wa dana ta̱ eÉa̱ aza a unyushi a Éa." 38 Pini nala, awenishiki a Mele n Afarishi a tuwa̱i ara Yesu, a danai, “Kawenishiki, tsa ciga ta̱ tsu wene iryoci tsa̱ra̱ tsu reve an a asu u Kashila̱ Éa vu wuta̱i." 39 U wushunku le, “I ciga ta̱ iryoci kpaci eÉa̱ aza a cingi a Éa, kpam ya wushuku wa. Shegai iryoci i Inusaâ  matsumate iêya ya tsa̱ra̱ koshi. 40 Inusa rongo ta̱ a asuvu a katsuma̱ ka kadan ka pige hal gba̱ aêayin a tatsu. Nala kpam wa woko, Mpa Maku ma Vuma ma rongo ta̱ a kasaun hal gba̱ aêayin a tatsu. 41 Kain ka afada ama a Ninibaâ  a ka êya̱nga̱ ta̱ a wenike ama unyushi u Ée. A kpatala ta̱ a asu u Kashila̱ an Inusa yanka le kuÉari. Gogoâna uza Éa u lai Inusa aya pini na. 42 Magono ma Sheba uka, wa êya̱nga̱ ta̱ u wenike ama unyushi u Ée. U yan ta̱ nwalu ma mÉa̱ri tsa̱ra̱ u tuwa̱ u pana ukuna u ugboji u Solomo n kaci ka ne. Gogoâna uza Éa u lai Solomo aya pini na." 43 Yesu lyai kapala n kadyanshi, “Aêayin a Éa baci ityoni i cingi i te i wuta̱i a asuvu a vuma, i tsu bana ta̱ a asu u ekpi ubolo asu u Éa wa wunvuga, shegai wa tsa̱ra̱ wa. 44 Aku u dana, ‘Ma gono ta̱ a kuwa ka n a̱sa̱ka̱i vi!’ An u gonoi, aku u cinai uza wa̱ pini a kuwa ki wa. A wujuma̱ ka Ée sarara a kalai ka. 45 Aku ityoni yi i lazai i ba i tukoi ityoni i cingi i shindere i roku aza Éa a la yi tsicingi, aku a rongo pini. Vuma u nala vi wa kotso ta̱ ndishi n ne n upana u ikyamba u Éa u lai u caupa vi. Ili iêya ya gita̱ n ama a cingi a gogoâna Éa la vi." 46 Yesu pini a kadyanshi n ama, aku mma u ne n aêangu a ne a rawai. A shamgbai a uwotsu a da a tonuko yi a ka ciga a wene yi. 47 Aku uza roku u tonuko yi, “Mma u vunu n aêangu a vunu alya pini a uwotsu a ka ciga a wene vu." 48 U wushunku yi, “Ya mma u va̱? An ya aêangu a va̱?" 49 Aku u sapunki atoni a ne kukere, u danai, “Mma n aêangu a va̱ a Éa na. 50 Uza Éa baci wa pana̱ka Tata u va̱ u zuba, aya mma u va̱, n vangu u va̱, n utaku u va̱."