Mark 14

1 Atuumagaluaqtitnagik malÄ¡uk uvluk Jew-Åuruat niÄ¡iqpagvikaaÅatalu atilik ApqusaakkauÅiÄ¡mik suli niÄ¡iÅÌ£hata puvlaksiÄ¡niÄ¡iḷaamik qaqqumik, qaukÅiÅisa agaayuliqsit suli aglaliqirit pakaaÄ¡iniÄ¡aat qanuÄ¡imña tigusukÅugu Jesus iriÄ¡aqtuÄ¡utiÅ tuqulluguasiiñ. 2 Aglaan iliÅich nipliġñiqsut, “NiÄ¡iqpagvikaam uvluani taatnaÄ¡nianÄ¡itchikput. Iñuich aupatchakpiaqtut." 3 Jesus-uvva inniqsuq Bethany-mi, tupqani Simon-Åum atniġñautiqaqtuam auyugaqtuamik. Aasii niÄ¡ipkaqÅugu aÄ¡nam tikiññiÄ¡aa saagaqhuni akisullapiaqtuamik uqsruÄ¡utmik atiqaqtuamik Nard-mik. Taavruma aÅmaÄ¡niÄ¡aa nakasruÅÅuaÅa kuvikÅugu uqsruÄ¡un Jesus-Åum niaquanun. 4 IḷaÅisa iñuich iÅuagiÅiḷgiññiÄ¡aat aasiiñ avatmun nipliqhutiÅ, “Suvaata una piiḷaamun uqsruÄ¡un atuqpa? 5 Tuniñayaqtuq qaaÅiġḷugu piÅasut kavluutit taalanik aasii qaiḷḷugu manik nagliÅnaqtuanun.” TaatnaqhutiÅ uqapiḷuktut akikÅaqÅugu aÄ¡naq. 6 Jesus-Åum nipliutigai, “SugiÅaiqsiuÅ! Suvaata iÅuiḷḷiuqtitpisiuÅ taamna aÄ¡naq? Una savaaqaqtuq nakuuruamik uvaÅnun. 7 NagliÅnaqtuat itchaÄ¡ataqtut. Taimma qanutun savautiÅhiñaugisi nakuuruamik piyumiñaÄ¡upsi, aglaan nayuutiÅhaiñaÄ¡umiñaitchuÅa. 8 AÄ¡naq savaaqaqtuq piyumiñakkaÄ¡miñik. TipraÄ¡iksaÄ¡aa timigikkaÄ¡a itqanaiyautiplugu iḷuvikkauÅiksraÅanun. 9 Uqautigipsi, nanipayaaq nunami quliaqtuaÄ¡ikpatruÅ tusaayugaaÄ¡iksuaq iñuich uqautigigisigaat nalupqinaiġḷugu aÄ¡nam taavruma taatnaÅha itqakkutauluniasii ilaanun." 10 Judas Iscariot, iḷaÅat qulit malÄ¡uich maliÄ¡uaqtit, utlautiniqsuq qaukÅiÅitñun agaayuliqsit aatchuutigisukÅugu Jesus iliÅitñun. 11 TusaakamitruÅ quviasuliÄ¡niqsut, suli akiqsruÄ¡niÄ¡aat aatchuÄ¡ukÅugu maniÅñik. TavrakÅa Judas utaqqiaqsiñiqsuq aatchuiviksramik Jesus-mik pisuÄ¡naqsiḷugu. 12 Sivulliqpiami uvluani niÄ¡iqpagvikaam puvlaksiÄ¡niÄ¡iḷaamik qaqqumik ipnaiyaaq tuqqutauraqtuq itqakkutaupluni ApqusaakkauÅiÄ¡mun. Jesus-Åum maliÄ¡uaqtaiñ apiqsruÄ¡niÄ¡aat, “Nanili itqanaiyaquvisigut niÄ¡iqpaÅiksraptiknik atiliÅmik ApqusaakkauÅiÄ¡mik?" 13 Jesus-Åum tuyuÄ¡igik malÄ¡uk maliÄ¡uaqtiÅni nipliutiplugik, “Nunaaqqimukkitchik. Tavrani paaÄ¡isigiktik iñuk saagaqtuaq qikumik imiqaÄ¡viÅmik. Malikkumagiktik. 14 Napmun isiqpan nipliutiyumagiktik tupilik, ‘Iḷisautri nipliqsuq, nanili iniqaqpich niÄ¡Ä¡iviksramnik ipnaimik atiliÅmik ApqusaakkauÅiÄ¡mik piqasiġḷuÅa maliÄ¡uaqtimnik?’ 15 Taavruma urriqsuutigisigaatik nalauraallagviÅmik inituruamik qulliÄ¡mi inimi itqanaiḷaamik inuqsraÅaiqÅÌ£ugu. Tavrani itqanaiyautiyumagiptigut." 16 Jesus-Åum maliÄ¡uaqtai aullaqtut nunaaqqimukhutiÅ. PaqinniÄ¡aat nipliÅÌ£ha taatnatupiaq, itqanaiyaqhutiÅ niÄ¡iqpagviksramun atiliÅmun ApqusaakkauÅiÄ¡mik. 17 Anaqaksraaqman Jesus tikiññiqsuq piqatigiplugich qulit malÄ¡uich. 18 NiÄ¡ipkaqÅugich Jesus-Åum nipliutigai, “Iḷapsisamma niÄ¡iqatigikkaÄ¡ma aatchuutigigisigaaÅa." 19 Taapkua aliasuliġñiqsut nipliutiplugich atausiuttaaqhutiÅ, “UvaÅa piviÅa?” atlatsuli, “Naaga uvaÅa?" 20 Jesus-Åum kiuniÄ¡ai, “Iḷapsisamma qulit malÄ¡uuplusi ittuasi misuksiqatigikkaÄ¡ma puggutamiñ. 21 Iñuk agaayyutitÅaqtauruaq nalunaiqsaq tuquruksrauruq tuvraÄ¡lugu aglausimaruaq ilaagun. NakÅiuÅ iñuk tamna aatchuiruaq IñuÅmik agaayyutitÅaqtauruamik! IÅuatlukkayaqtuq taimani aniÅitchumi." 22 Tamatkua niÄ¡iḷġataqtitlugich Jesus-Åum tigummipḷugu qaqquq quyyatipluguasiiñ avguqÅugu qaiññiÄ¡aa maliÄ¡uaqtimiñun nipliqhuni, “Tigulugu niÄ¡Ä¡isiuÅ, taamna timiga." 23 Jesus-Åum tigukamiuÅ qallun quyalgitḷugu Agaayyun, qaiññiÄ¡aa tamatkunuÅa imiqsiḷḷaavigipluguasiiñ. 24 Nipliutigai, “Una auga maqiruaq iñugiaktuanun. Taavrumuuna Agaayyutim taluÄ¡niqusiÄ¡aa akiqsruutni. 25 Nipliutigipsi, imitqikkumiñaitchuÅa asiam misuÄ¡uanik taivrumuÅaaglaan imiÄ¡viksramnun nutaakun aÅaayuqautaani Agaayyutim." 26 Tavra atuanikamiÅ atuutmik aullaÄ¡niqsut iÄ¡Ä¡imun atiliÅmun Olives-mik. 27 Jesus-Åum nipliutigai, “Marrumani unnuami iluqasi nikatchakkisirusi piqutigiluÅa. Atakkii aglausimaruaq, ‘TuqqutchiruÅa munaqsrimik, taatnamik ipnaich siamitkisirut.’ Zechariah 13:7 28 Aglaan kiñuagun aÅitqianikkuma aullaÄ¡isiruÅa sivupsitñi Galilee-mun." 29 Peter-m nipliutigaa, “IluqatiÅ unitkaluaqpatinunniiñ, nikatchakkumiñaitchuÅa." 30 Jesus-Åum itnaÄ¡niÄ¡aa, “Uqautilakpiñ, marrumani unnuami aqargiqpak qalÄ¡uqtaÄ¡aluaqnagu malÄ¡uÅniaglaan piiḷaaÄ¡utigigisigikma piñasuniaglaan." 31 Aglaan Peter nipliqsuq qapiÅaiqhuni, “TuquluÅaunniiñ nayuÄ¡niaÄ¡ikpiñ. PiiḷaaÄ¡iyumiñaipiaÄ¡ikpiñ sumiunniiñ.” Taatnatuntuuq nipliqmiñiqsut iluqatiÅ. 32 Jesus-lu maliÄ¡uaqtiniḷu tikitñamiÅ nunagiksaaÅanun atiliÅmun Gethsemane-mik nipliutigai, “Aquppiuraallagitchi uvani agaayutyaqtilluÅa." 33 PiqatiginiÄ¡ai Peter-lu, James-lu, suli John. UqumaiḷḷiullapiaÄ¡niqsuq nagliÅnaqsipḷuniunniiñ irrutchiÄ¡migun 34 nipliqhuniasiiñ, “Arrii, uqumaiḷḷiullapiaÄ¡niqsuÅa. Alianam pisaÄ¡iÅhiñaaÄ¡uqtaÄ¡aaÅa. Tavraniittuallagitchi qaunaksruqasiḷḷagluÅa." 35 TaavuÅaqtaallakhuni sitquÄ¡niqsuq nunamun agaayupluniasiiñ nagliksaaÄ¡uÅitḷuni piñaÄ¡umiñaqpan. 36 ItnaÄ¡niqsuq, “Abba, AapaaÅ, suapayaaq aÅalatkiñ piiqugaluaÄ¡iga nagliksaaÄ¡utiqpak uvamniñ. Aglaan pisuÅhiñ atuumayumuuq, pisuÅiÄ¡iÅiḷaapkun." 37 Jesus-Åum utiqami paqitlugich siñiktuat nipliutiniÄ¡aa Simon Peter, “Simaan, siñikpich? MunaÄ¡iuraallakkumiñaiññiqpichunniiñ akkuvauraq?" 38 Tavra nipliutilgiññiÄ¡ai, “SiñiÅniasuÅaqasi agaayulusiḷu, ukpiqsrisaiÅitchumausiḷi uuktuakkaugupsi. Iñuk iḷumutun piyummatiqaÄ¡aluaqhuni irrutchiÄ¡migun, aglaan timimigun sayaitchaqtuq." 39 Jesus aullatqiÅñiqsuq agaayutyaqhuni sivuanisun. 40 Utiqami paqilgiññiÄ¡ai siñiktuat, irratiÅ uisalguiḷḷiḷḷakÅugichunniiñ. Taatnamik kiuqausiksraiññiÄ¡aat. 41 Utiqami piñayuakni nipliutiniÄ¡ai, “Kiikaa, siñigitchi qanutun minÄ¡uiqsiÄ¡usiḷu. Aglaan siñikpaaniktusi. Uvva aatchuutauÅiksraÅa iñuum IġñiÅan tikitchuq aÅalataÄ¡iyumiñaqsipḷugu killuliqirinun. 42 Makillusi, utlaglavut, ataÅii tunirigikkaÄ¡a imma tikitchuq." 43 Jesus uqaqtitlugu Judas, iḷaÅat qulit malÄ¡uich maliÄ¡uaqtaiñ tikiññiqsuq. Aggiqasiqhuni iñugiaktuanik iñuÅnik, saviqaqhutiÅ suli anautchiraqhutiÅ. QaukÅiÅich agaayuliqsit, aglaliqiritlu suli sivulliuqtiÄ¡ruat tuyuÄ¡iniÄ¡aich. 44 Taavruma tuniritñiktuam ilaanik qaiññiÄ¡aa itnaqhuni iḷitchuÄ¡ipchautigigisiñipḷugu, “Taamna kunikkaÄ¡a, tavra ilaaÅugisiruq. Tiguyumagiksi aullautiluguasiiñ qaunagilugu." 45 Judas-Åum tikirgauraqamiuÅ Jesus nipliutiniÄ¡aa, “Iḷisautrii,” kunikÅÌ£ugu. 46 Aasiiñ tamatkua tigguqÅuÅniÄ¡aat. 47 IḷaÅata maliÄ¡uaqtaiñ qichaqtuam amuliqamiuÅ savikpani anauniÄ¡aa savaktaat qaukÅiata agaayuliqsit, siutaiqsiqÅugu. 48 Jesus-Åum nipliutigai, “Suvaata tigutyaqpisitÅa savikpaliraaqhusi anautaniglu? SavvaqÅuktaunasugivisitÅa? 49 UvlutauÄ¡aÄ¡ipman agaayyuvikpaÅmi iḷisautiplusi naagauvva tigullaitchipsitÅa, aglaan aglaksimaaqtuaq taatna Agaayyutim uqaÅhani ittuksraupluni." 50 Tarrali maliÄ¡uaqtai iluqatiÅ suksraaqÅugu qimaÅniqsut. 51 Nukatpiaq, maliÄ¡uaqtaiñ iḷaÅat, atnuÄ¡aaqaÄ¡niqsuq qalipquaÅhiñamik. Tiguliqsaqmanituuq 52 qalipquani unitḷugu qimaÅniqsuq atnuÄ¡aunnani. 53 Taapkua tigusiruat pituigun tasiuÄ¡niÄ¡aat Jesus qaukÅiatnun agaayuliqsit, katimaruanun iluqatiÅ qaukÅiÅich agaayuliqsit sivulliuqtiÄ¡ruat aglaliqiritlu. 54 Peter malikmiñiqsuq uÅasiuraaqhuni siḷataanunaglaa igluqpaÅan agaayuliqsit qaukÅiata. Aquppiqatauniksuq qaunaksrini naniaqtuaqhuni ikniÄ¡mi. 55 QaukÅiÅich agaayuliqsit suli iluqatiÅ uqaqsittaaqtitchirit pakaaqaÄ¡niqsut agvisiksraÅanik akikÅaÄ¡lugu Jesus tuqqutchukÅugu, aglaan paqitchitḷaiññiqsut. 56 Iñugiaktuat iḷisimaraugaluaqtut akikÅaqÅugu, aglaan iḷisimaruaruat atiÅitqataqtut. 57 Tavra iḷisimarit iḷaÅich makinniqsut akikÅaqÅugu nipliqhutiÅ, 58 “Tusaagikput nipliqman, ‘PiyaqquÄ¡isigiga agaayyuvikpak iñiqtauruaq argaÅnik, aglaan piÅayuakkun uvlut nappaiñiaqtuÅa atlamik iñiqtauÅitchuamik argaÅnik.’" 59 Iḷisimaritunniiñ taapkua piqasiutilguiññiqsut taavrumuuna. 60 QaukÅiat agaayuliqsit makinniqsuq sivuÄ¡aatni. Tarra apiqsruÄ¡niÄ¡aa Jesus, “KiggutiksraitpiuÅ una iḷisimarit uqaÄ¡ikkaÅat akikÅaqhutin?" 61 Aglaan Jesus nipaisaaqtuq uqaÅitḷuni sumik. ApiqsrutqiḷgiññiÄ¡aa qaukÅiata agaayuliqsit nipliqhuni, “Christ-Åuvich, IġñiÅa NanÄ¡akkauruam Agaayyutim?" 62 Jesus-Åum kiuniÄ¡aa, “Tarra, IlaaÅuruÅa. Tautukkisigiksi Iñuum IġñiÅa aquppikpan taliqpiani SaÅÅipayaalgum qiñiÄ¡isipḷugu atqaqpan nuviyakun qiḷaÅmiñ." 63 QaukÅiata agaayuliqsit aliktuÄ¡niÄ¡ai atnuÄ¡aani nipliqhuni, “InuqsraÅaiqsugut iḷisimarauruksramik! 64 Tusaagiksi uqaÄ¡niqÅuutaa! Qanuq sivunniġñiqpisi?” IluqatiÅ katimaruat tuqqutaksraÄ¡uÄ¡nigaat. 65 IḷaÅisa tivvuaqtuqÅugu, irrak matuqqaaqÅugik anaumikkaat apiqsruqÅugu, “Ki, nalautchaÄ¡iñ kimun anaumiktilaaqnik.” Taatnaanikmata qaunaksrit tiguplugu pattaÅniÄ¡aat. 66 Peter ititlugu siḷataani uqaqsittaaÄ¡vium tikiññiÄ¡aa aÄ¡nam savaktaan qaukÅiata agaayuliqsit. 67 Uuma tautukamiuÅ naniaqtuaqtuaq iÅmiñik iḷisaqÅiÄ¡niÄ¡aa nipliutiplugu, “Ilvittuuq piqatigipmikkaÅatin Jesus Nazareth-mium!" 68 Peter piiḷaaqtiqtuq, “NaluruÅa. KaÅiqsimaÅitchiga qanutchimik uqaqtilaan.” Nuktaaqtitlugu aqargiqpak qalÄ¡uÄ¡niqsuq. 69 Suli aÄ¡nam taututqiḷgitñamiuÅ nipliutiniÄ¡ai tamatkua qichaqtuat, “Uvvauna iḷagipmikkaÅat." 70 Peter piiḷaatqiḷgiññiqsuq. KiÅuagunsuli qichaqtuat tavrani nipliutiniÄ¡aat Peter, “Iḷumun iḷagigaatin Galilee-Ä¡miuÅuplutin." 71 Aglaan suviagaqsiñiqsuq itnaqhuni, “Agaayyutim anasiñÅuqsaÄ¡liÅa uqaÅitkuma iḷumutuuruamik. Nalugiga kisuutilaaÅa taavruma aÅutim." 72 TugliḷiqÅÌ£ugu aqargiqpak qalÄ¡uÄ¡niqsuq. Peter-m itqaÄ¡niÄ¡ai uqaÅiÄ¡ikkaÅi Jesus-Åum, “Aqargiqpak qalÄ¡uqtaÄ¡aluaqnagu malÄ¡uÅniaglaan piiḷaaÄ¡utigigisigikma piÅasuniaglaan.” ItqaqamiuÅ taamna qiagaqsiñiqsuq.