Luke 20

1 Uvlut iḷaÅatni Jesus agaayyuvikpaÅmi inniqsuq iḷisautripḷuni iñuÅnik quliaqtuaÄ¡iplugu tusaayugaallautaq. QaukÅiÅich agaayuliqsitlu aglaliqiritlu piqasiqhutiÅ sivulliuqtiÄ¡ruanik utlaÅniÄ¡aat 2 nipliutiplugu, “Uqautitigut, kisum aÅalatchiÅÌ£hagun savaaÄ¡ivigich tamatkua? Kia saÅÅiksritpatin taatnatun?" 3 Jesus-Åum kiuniÄ¡ai, “Apiqsrullaglapsi uumiÅa. UqautisitÅa, 4 nakitña John-Åum paptaaÄ¡iÅha taluÄ¡niqusiqpa, Agaayyutmiñ naaga iñuÅniñ?" 5 IÅmiknun kiumÄ¡atraaqsiñiqsut, “QanuÄ¡mi uqautigisiñiqpisigu? NipliÄ¡upta, ‘Agaayyutmiñ’, nipliÄ¡isiruq, ‘Suvaatami ukpiÄ¡iÅitpisiuÅ John?’ 6 Aglaan nipliÄ¡upta, ‘IñuÅniñ’, iñugaaÄ¡ruich miḷuqtuÄ¡isigaatigut uyaÄ¡aÅnik atakkii nalupqigiÅitchaat John sivuniksriqirauÅha." 7 Uvvaasiiñ kiuniÄ¡aat, “Nalugikput nakitñaqtauÅha." 8 Jesus-Åum nipliutiniÄ¡ai, “UvaÅaptuuq uqautiyumiñaitmigipsi nakitña saÅÅiqaqÅuÅa savaaqaqtilaamnik tamatkuniÅa." 9 Uqaanikami taavrumiÅa Jesus-Åum uqaaqtuutiniÄ¡ai iñuich atrikusautmik, “Iḷaatniguuq iñuqaÄ¡miñiqsuq nautchirriÄ¡viḷiuÄ¡niqsuamik, atukkirrutigiplugu nautchirriqirinun aasiiñ aullaqami mulupluni. 10 Katitchivik asianik tikitman tuyuqaÄ¡niqsuq savaktimik nautchirriqirinun akuqtuquplugich piksraÄ¡miñik katittaÅitñiñ. Aglaan nautchirriqirit savakti anaullaÄ¡niÄ¡aat utiqtitlugu saagaunnagu. 11 Tuyuqalgiññiqsuq atlamik savaktimik. Aglaan nautchirriqirit anaullaqmiñiÄ¡aat uqaniqÅuutiplugu kanÅunakun, suli utiqtitmiñiÄ¡aat saagaunnagu. 12 Tuyuqalgiññiqsuq piÅayuaknik savaktimik. Nautchirriqirit aÅallaqÅukÅugu aninniÄ¡aat. 13 Aquagun taamna iñua nautchiivik nipliġñiqsuq, ‘QanuÄ¡isiñiqpik? TuyuÄ¡igisigiga iġñiÄ¡a piqpagikkaÄ¡a. Iḷumutun kamagigisigaat iÅuatun.’ 14 Aglaan nautchirriqirit tautukamitruÅ nipliġñiqsut avatmun, ‘Taamna tavra paitchaktaaksrautilik. Ki, tuqullakput suuraÅiasiiñ piññaktaaÄ¡ilugich!’ 15 Uvvaasiiñ anitlugu nautchiiviÅmiñ tuqunniÄ¡aat.” Jesus apiqsruÄ¡niqsuq, “Nautchiiviḷgum sugisiñiqpagitmi tamatkua nautchirriqirit? 16 AggiÄ¡isiruq aasiiñ tuqullugich taapkua iñuich, qaiḷḷuguasiiñ nautchiivik atlanun nautchirriqirinun.” Iñuich tusaakamitruÅ taamna nipliġñiqsut, “Naagga, taatnaqtuksrauÅitchuq!" 17 Jesus-Åum tautukÅugich apiqsruÄ¡niÄ¡ai, “Taamna uqaÅiq qanuutauva? ‘UyaÄ¡ak tuppirit ayakkaÅat, taamna uyaÄ¡ak piitchuiḷḷapiaÄ¡aqtuq tuppirauni.’ Psalm 118:22 18 Kisupayaaq puukaqtuaq taavrumuÅa uyaÄ¡aÅmun siqumitauniaqtuq; aglaansuli taavruma uyaÄ¡aum kattaqitñikkumi iñuÅmik kanuÄ¡iñiaÄ¡aa." 19 Aglaliqirit suli qaukÅiÅich agaayuliqsit tigusuÅniÄ¡aat Jesus tavrani. Atakkii iḷitchuÄ¡iniÄ¡aat uqaÄ¡nipḷugu taavrumiÅa atrikusautmik iÅmiktigun. Aglaan iqsiñiqsut iñuÅnik. 20 NaipiqtuaqsiñiÄ¡aat Jesus. TuyuqaÄ¡niqsut naipiqtuqtiksranik nalaunÅaÅÅuaqtuanik. PisaÄ¡isuÅniÄ¡aat Jesus uqayusautinik, qaitchukÅugu aÅalatchiÅÌ£iqaqtuamun kavanauruamun. 21 Tamatkua naipiqtuqtit pisaasuÄ¡migaqÅugu nipliutiniÄ¡aat Jesus, “Iḷisautrii, iḷisimagikput uqaÅiqtin suli iḷisauttutitin nalaunÅaÅhat. Iḷisimagikput suqutiksriÅiÅÌ£hiñ iñuich iÅhatnik, aglaan iḷisautrirutin Agaayyutim iñuuniaÄ¡vigitqukkaÅatnik iḷumutuuruakun. 22 Uqautitigut, maliÄ¡utaksrakuaÄ¡naqpa akiḷiiruni tax-sinik Caesar-mun naaga nalaunÅaitpa?" 23 Aglaan Jesus-Åum kaÅiqsiñiÄ¡aa pisaasuÄ¡migaÅhat aasiiñ nipliutiplugich, 24 “ManiḷḷaksaqsiuÅ uvamnun maniuraq. Kia agliutraÅa maniÅmi itpa? Kiasuli aglaÅa?” KiuniÄ¡aat, “Caesar-m." 25 Uvvaasiiñ Jesus nipliġñiqsuq, “Nakuuruq, akiḷiutigigiksi Caesar-mun Caesar-m pigikkaÅa aasiiñ Agaayyutmun pigikkaÅa Agaayyutim." 26 Tavrani sivuÄ¡aatni iñuich pisaÄ¡ilguitchaat sukununniiñ. NipaisaaqhutiÅ quviÄ¡usuutiqaÄ¡niqsut kiggutaiñik. 27 IḷaÅich Sadducee-Åuruat, uqaÄ¡uuruat iñuich aÅitqitḷaiññipḷugich tuquÅaruaniñ, utlautiniqsut Jesus-mun nipliqhutiÅ, 28 “Iḷisautrii, Moses aglaÅniqsuq maliÄ¡utaksramik uvaptiknun itnaqhuni, ‘AÅun iḷaqatiqaqtuaq tuqukpan qitunÄ¡igaluaqani, taavruma aÅutim aniaqataan iḷaqatniktaaÄ¡iraksraÄ¡iniÄ¡aa uiḷgaÄ¡naaq qitunÄ¡isiḷugu aÅutmik iḷisimanaÄ¡uniasiiñ tuquruam qitunÄ¡aÄ¡itilaaÅanik.’ 29 Iḷaatniguuq tallimat malÄ¡uk aniqatigiich inniqsut. AÅayukÅiq iḷaqatniÅniqsuq tuqupluniasiiñ qitunÄ¡igaluaqani. 30 Tuglian nuliaÄ¡niÄ¡aa uiḷgaÄ¡naaq, 31 aasiiñ piñayuaknik. Taatnatuntuuq iluqatiÅ tallimat malÄ¡uich tuquniqsut qitunÄ¡igaluaqatiÅ. 32 Aqulliupluni uiḷgaÄ¡naaq tuquniqsuq. 33 Uvvaasiiñ, uvluni tuquÅaruat aÅitqikpata iñuuÅiÄ¡mun, nuliaÄ¡iplugu iluqatiÅ tallimat malÄ¡uk kia nuliaÄ¡igisivauÅ?" 34 Jesus kiuniÄ¡ai, “KatchuutruÅiq pigigaa marruma iñuuniaÅhum, 35 aglaan aÅutit aÄ¡natlu aÅitqikkumiÅ tuquÅiÄ¡miñ katchuutiraÄ¡aÄ¡umiñaitchut pakmani. 36 AtriqaÄ¡isirut isaÄ¡uliÅnik tuqqutlaitchuanik. IġñiÄ¡igai Agaayyutim atakkii aÅitqikkauplutiÅ tuquÅiÄ¡miñ nutaamun iñuuÅiÄ¡mun. 37 Suli Moses nalunaiqÅÌ£ugu ukpiqnaqsiñiÄ¡aa aÅitqiÅÌ£iq iñuuÅiÄ¡mun ikualaruakun uqpigaurakun. Moses-Åum uqautiginiÄ¡aa Ataniq itna, ‘Agaayyutaa Abraham-Åum Isaac-Åumlu, suli Jacob-Åum.’ 38 Ilaa AgaayyutiginiÄ¡aat iñuuruat, pigiÅitchaat tuquÅaruat, atakkii ilaanun iluqatiÅ iñuich iñuurut." 39 IḷaÅich aglaliqirit uqaÄ¡niqsut, “Aarigaa kiggutin, iḷisautrii!" 40 TavrakÅa apiqsrutqiÅaiġñiÄ¡aat taavrumuuna. 41 Jesus-Åum Pharisee-Åuruat apiqsruÄ¡niÄ¡ai, “Suvaata iñuich uqaÄ¡niqpat Christ, Anniqsuqti akiqsruutauruaq, kiÅuviaÄ¡inipḷugu David-mun? 42 Atakkii David ilaa nipliġñiqsuq Psalms-ni, ‘Ataniq uqaqtuq Atanimnun: Aquvittin kamagitchiiviksrapnun 43 uvaÅnun akiiḷiñiaÅhatnunaglaan uumigiritin.’ Psalm 110:1 44 David-Åum iÅmiñik taiguutiqaqpagu AtaniÄ¡miñik, qanuÄ¡mi Anniqsuqti David-Åum kiÅuviaÄ¡iniqpauÅ?" 45 IluqatiÅ iñuich naalaÄ¡nipkaqÅugich Jesus-Åum nipliutiniÄ¡ai maliÄ¡uaqtini, 46 “Qaunagititchi tamatkunakÅa aglaliqiriniñ. Pisuktuatlaturut akuqturuanik atnuÄ¡aaqhutiÅ. Suli purvigitqutlaturut iñuÅnun paÄ¡latqusuuplutiÅ tauqsiġñiaqviÅñi. Aquppiutaksraqtuuraaqmiut aquppiutaÄ¡iksaanik katraÄ¡viÅñi iñuich niÄ¡iqpakmata. 47 Ivayaqtuqmigaich uiḷgaÄ¡naat, tigliktuipḷugich kiÅunauraÅitñik, suli qiñiqqusaatlaturut agaayuuraaqamiÅ! AnasiñÅuqsausiaqaÄ¡isirut pitḷuglugu atlaniñ iñuÅniñ."