Matthew 12

1 Ä®Åàà Nǫ̀htsı̨ DzÄę̀ k’e Zezì tÅ‘olà dehshee nı k’etÅo. Wecheekeè degeèhdì t’à tÅ‘olà gìhchı gà edılà t’à tàtsÇ«geèhdı xè gedè. 2 Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı gogıaÉı̨ ekò Zezì ts’ǫ̀ hagedı, “Gıghàı̨da! Nǫ̀htsı̨ DzÄę̀ k’e ayìı wets’àet’Ç«Ç« sìı hagehÉı̨,” gedı. 3 Zezì gots’ǫ̀ hadı, “K’àowocho Davıd ededı̨ eyıts’Ç« wecheekeè degeèhdì ekò ayìı dàyį̀į̀làa sìı wek’eyaahtı-le nì? 4 Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyageède gà Åèt’è degaı goyìı wheÉÇ«Ç« sìı gı̨ı̨Éà. Eyı hagejàa sìı ededı̨ gıgha wets’àet’Ç« hÇ«t’e, yahtıı zÇ« gıgha wets’àet’Ç« nıìle. 5 Eyıts’Ç« yahtıı ayìı ghàlageedaa sìı Moses wenı̨htőè k’e wek’eyaahtı-le nì? Nǫ̀htsı̨ DzÄę̀ k’e eghàlats’eeda ha-le dek’eèhtőè, hanìkò yahtıı sìı Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyìı eghàlageeda kò ekÇ«-le hogehtsı̨ nıìle. 6 Ehkw’ı anaxèehsı̨, Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho nahk’e elı̨ı̨ sìı jÇ« wheda hÇ«t’e. 7 Dıı hanì dek’eèhtőè: ‘DÇ« ts’ǫ̀ naxıdzeè eteèÉı̨ ha dehwhÇ«; sets’ǫ̀ t’asìı k’eahk’ǫ̀ ha dehwhÇ«-le.’ Eyı yatı dàhodıì-ahodıı sìı wek’èahsÇ« nı̨dè dıı secheekeè ekÇ«-le hogèhtsı̨-le sìı gısınìyaahtı ha-le ı̨lè. 8 DÇ«-wet’àaÉàa-deè sìı Nǫ̀htsı̨ DzÄę̀ gha k’àowo elı̨ hÇ«t’e,” Zezì gòhdı (edeghÇ« godeè-adı). 9 Eyı hagòhdı tÅ‘axǫǫ̀ eÅègehdèe-kǫ̀ goyaèhtÅa. 10 DÇ« ı̨Åè wılà eÅeènııtsoo eyı wheda. Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Zezì k’e nìdahogeeÉà ha gı̨ı̨wÇ« t’à gıts’ǫ̀ hadı, “Gonàowoò k’ę̀ę̀ ha nı̨dè, asį̀į̀ Nǫ̀htsı̨ DzÄę̀ k’e dÇ« k’aàt’ıì ats’ele ha dìì-le?” gıìhdı. 11 Zezì gots’ǫ̀ hadı, “EdahxÇ« naxıts’Ç« sahzÃ²Ì¨Ä Ä±Ì¨Åè Nǫ̀htsı̨ DzÄę̀ k’e dèè goyìèkw’o nı̨dè xàweahchı ha-le nì? 12 DÇ« sahzÃ²Ì¨Ä nahk’e gı̨ı̨lı̨ hÇ«t’e! Eyıt’à Nǫ̀htsı̨ DzÄę̀ k’e dÇ« ts’ǫ̀ nezı̨į̀ eghàlats’eedaa sìı wets’àet’Ç« nıìle,” gòhdı. 13 Eyı tÅ‘axǫǫ̀ dÇ« wılà eÅeènııtsoo sìı ts’ǫ̀ hadı, “Nılà daį̀chı,” yèhdı. Edılà daìchì ts’ǫ̀et’ıì wılà k’aàt’ıì anajà, wılà eyıì-le xèht’eè ajà. 14 Hanìkò Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı xàgeède, dànì Zezì eÅaàgıìhwhı ha sìı dÇ« naàhtÇ« gıghÇ« gode. 15 Pharısee dàgı̨ı̨wÇ«Ç« sìı Zezì gok’èezÇ« t’à ekÇ« ts’ǫǫ̀ naèhtÅa. DÇ« ÅÇ« gık’èède eyıts’Ç« dÇ«-eyaelı̨ı̨ hazǫǫ̀ k’aàt’ıì agǫ̀ǫ̀là, 16 hanìkò “Amìı k’aàt’ıì anaxį̀į̀là sìı ghÇ« goahde-le,” gòhdı. 17 Eyı hagòjàa sìı nakwenàoÉÇ«Ç« Isaıah yeghÇ« goı̨de ı̨lèe sìı wek’ę̀ę̀ agòjà. Dıı hadı ı̨lè, 18 “Secheekeè wììhchìı sìı jÇ« nàwo. Ededı̨ weghÇ«neehtÇ« xè weghÇ« sÇ«dehwhÇ« hÇ«t’e. Yedàyeh Nezı̨ı̨ wets’ǫ̀ ahÅe ha eyıts’Ç« dÇ« hazǫǫ̀ xàÉaa dànì ehkw’ı geedaa ghÇ« hoghàgoehtÇ« ha. 19 DÇ« xè nàdahoowo hohtsı̨ ha-le, eyıts’Ç« kǫ̀ta ezeh wets’ıìkw’o ha-le. 20 Hoehnè xè nàowo ehkw’ıı k’ę̀ę̀ hòÉǫǫ̀ agole gots’ǫ̀ ts’ıchı̨į̀ wexoeÉaa lanıı sìı nàyeezhì ha-le, eyıts’Ç« ek’aèk’Ç« yaazea zÇ« dèk’ǫ̀ǫ sìı nayeehkwı ha-le. 21 DÇ« hazǫǫ̀ xàÉaa ededı̨ Edaxàgolee elı̨ı̨ sìı gıgha ehkw’ı-ahodı ha,” Isaıah hadı, yeghÇ« goı̨de ı̨lè. 22 DÇ« ı̨nìÅı̨ı̨ wets’ǫ̀-èlı̨ t’à wedaà goìlee xè gode-le sìı Zezì gà nègı̨ı̨htı̨. Zezì k’aàt’ıì ayį̀į̀là t’à gode xè k’eet’į̀ anajà. 23 DÇ« hazǫǫ̀ gıgha enıìyah t’à, hagedı, “Dıı k’àowocho Davıd Weza at’ı̨ sÇ«nı,” gedı. 24 Hanìkò Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı egıìkw’o t’à hagedı, “Ä®nìÅı̨ı̨ gha k’àowo dahxà ı̨nìÅı̨ı̨ xàdeezhıì at’ı̨,” gedı. 25 Hanìkò dànì nànıgedèe sìı Zezì gok’èezÇ« t’à hagòhdı, “K’àowocho wenèk’e dÇ« eÅets’ǫ̀ xànıgı̨ı̨Éa nı̨dè k’àowo wenèè weghÇ« wedıhoÅè ha. Eyıts’Ç« kǫ̀ta hanì-le-ı̨dè ı̨Åèhkǫ̀ goyìı dÇ« eÅek’èch’a geeda nı̨dè dÇ« gıxè hoìla agode ha. 26 WehÅı̨ı̨ ı̨nìÅı̨ı̨ xàgodeezhı nı̨dè edek’èch’a at’ı̨ hÇ«t’e. Hanì-ı̨dè wehÅı̨ı̨ k’àhowo-le ade ha. 27 Ä®nìÅı̨ı̨ gha k’àowo sets’àdı t’à ı̨nìÅı̨ı̨ xàdeehshı nı̨dè naxıcheekeè amìı dahxà ı̨nìÅı̨ı̨ xàdegeezhı? Eyıt’à naxıcheekeè naxısınìyagehtı ha hÇ«t’e. 28 Ekò Nǫ̀htsı̨ wets’Ç« Ä®nì Degaı dahxà ı̨nìÅı̨ı̨ xàdeehshı nı̨dè Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò naxını wehòhÉÇ« hÇ«t’e. 29 “K’achı̨ dıı hats’edı ghÇ« nànıahdè: dÇ« nàtsoo t’akweÅǫ̀ǫ̀ dawets’eèzà lenÇ«sıı wekǫ̀ enìxàts’eezhì gà wets’Ç« t’asìı ts’eeÉį̀ ha dìì. Dawets’eèzà tÅ‘axǫǫ̀ nı̨dè zÇ« wekǫ̀ gots’Ç« t’asìı ts’eeÉį̀ ha dìì-le. 30 “DÇ« sexè at’ı̨-le sìı sek’èch’a at’ı̨ hÇ«t’e eyıts’Ç« amìı sexè dÇ« nàgehtsį̀-le sìı sek’èch’a aget’ı̨ hÇ«t’e. 31 Ehkw’ı anaxèehsı̨, hoÅı̨ı̨ hazǫǫ̀ eyıts’Ç« Nǫ̀htsı̨ k’èch’a gots’edee sìı dÇ« ghÇ« nahoezhe ha hÇ«t’e, hanìkò Yedàyeh Nezı̨ı̨ k’èch’a gogede nı̨dè gıghÇ« nahoezhe ha-le. 32 Eyıts’Ç« DÇ«-wet’àaÉàa-deè k’èch’a gogede nı̨dè eyı gıghÇ« nahoezhe ha, hanìkò dÇ« Yedàyeh Nezı̨ı̨ k’èch’a gogede nı̨dè gıghÇ« nahoezhe ha-le. Dıì gıghÇ« nahoezhe ha-le eyıts’Ç« ı̨daà sı gıghÇ« nahoezhe ha-le. 33 “Ts’ı nezı̨ nı̨dè wek’e jìecho nezı̨ı̨ dehshe, ekò ts’ı nezı̨-le nı̨dè wek’e jìecho nezı̨-le dehshe. Ts’ı wejìecho ghàà ts’ı wek’èhoedzÇ« hÇ«t’e. 34 Naxı̨ sìı wehÅı̨ı̨ weza laaht’e! HoÅı̨ı̨-hoahtsı̨ı̨-dǫǫ̀ aaht’e t’à t’asìı nezı̨ı̨ ghÇ« goahde ha dìì. DÇ« gıdzeè yìı ayìı whelaa weghàà gogede hÇ«t’e. 35 DÇ« nezı̨ı̨ sìı t’asìı nezı̨ı̨ ededzeè yìı whehÅa t’à nezı̨į̀ k’ehoÉa. Hanìkò hoÅı̨ı̨-hohtsı̨ı̨-dǫǫ̀ sìı nàowoÅı̨ı̨ ededzeè yìı whehÅa t’à ekÇ«-le eghàlaeda. 36 Ehkw’ı anaxèehsı̨, gosınìyaetıı dzÄę̀ k’e nı̨dè dÇ« hazǫǫ̀ yatıts’ıì t’à gogı̨ı̨de ı̨lèe sìı wek’èxa gısınìyaetı ha. 37 Naxıyatıì ghàà naxısınìyaetı ha. Yatı nezı̨ı̨ t’à goahde nı̨dè wek’èxa t’asanaxedle ha-le, ekò yatı nezı̨-le t’à goahde nı̨dè wek’èxa hoìla anaxedle ha,” Zezì gòhdı. 38 Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ mǫ̀hdaa eyıts’Ç« Nǫ̀htsı̨-yatıì-k’ègedìı-dǫǫ̀ mǫ̀hdaa Zezì ts’ǫ̀ hagedı, “K’àowo, godaà enıìyah hoı̨htsı̨,” gıìhdı. 39 Zezì gots’ǫ̀ hadı, “DÇ« Nǫ̀htsı̨ k’èagı̨ı̨t’e-le xè hoÅı̨ı̨-nàowoò k’ę̀ę̀ geedaa sìı enıìyah deè geekè, hanìkò hanıı wı̨ı̨zìı geÉį̀ ha-le. Nǫ̀htsı̨ dànì nakwenàoÉÇ«Ç« Jonah xè enıìyah eghàlaı̨dàa sìı eyı zÇ« geÉį̀ ha. 40 Taı dzÄę̀ eyıts’Ç« taı toò ts’ǫ̀ Jonah Åıwecho bò yìı̨dà. Eyı xèht’eè DÇ«-wet’àaÉàa-deè taı dzÄę̀ eyıts’Ç« taı toò ts’ǫ̀ dèè goyìı wheda ha. 41 DÇ« hazǫǫ̀ gısınìyaetı nı̨dè, Nıneveh got’ı̨į̀ dıı dÇ« xè nàgeèhza ha, ‘Dıı dÇ« ekÇ«-le eghàlagı̨ı̨dà,’ gedı ha. NakwenàoÉÇ«Ç« Jonah Nıneveh got’ı̨į̀ ts’ǫ̀ goı̨de ekò edek’egı̨ı̨lı̨ xè gınì eÅadı̨į̀ ajà ı̨lè. Hanìkò dıì, Jonah nahk’e elı̨ı̨ sìı jÇ« wheda hÇ«t’e. 42 DÇ« hazǫǫ̀ gısınìyaetı nı̨dè, sazı̨ nèk’e gots’Ç« ts’èko-k’àowo dıı dÇ« gota nàwo ha, ‘Dıı dÇ« ekÇ«-le eghàlagı̨ı̨dà,’ hadı ha. Nıwàa nèk’e gots’Ç« at’ı̨ kò k’àowocho Solomon wenàowoò gÇ«Ç«zÇ«Ç« yeèhkw’Ç« ha nıwÇ« t’à yets’àèhtÅa ı̨lè. Hanìkò dıì Solomon nahk’e elı̨ı̨ sìı jÇ« wheda hÇ«t’e. 43 “Ä®nìÅı̨ı̨ dÇ« yìı gots’Ç« xàetÅa nı̨dè ekìı-ka nèk’e hazǫǫ̀ wek’eèhoowo. Edı̨į̀ nahoezì ha gòÉÇ«Ç« sìı hanıwÇ«, hanìkò yegòhÉà-le. 44 Eyıt’à hadı, ‘Edı̨į̀ gots’Ç« xàèhtÅaa sìı ekÇ« anahde ha,’ hadı. DÇ« yìı nǫ̀ǫtÅa nı̨dè, t’asìı hazǫǫ̀ nezı̨į̀ whela yeÉį̀ ha. 45 Eyıt’à k’achı̨ xàèhtÅa. Ä®nìÅı̨ı̨ Åǫ̀hdı̨ yenahk’e sıì gıjıı sìı edexè goyagoèwa gà, dÇ« yìı nàgedè. NÇ«Ç«de ts’ǫ̀ eyı dÇ« t’akwe nahk’e deÉǫ̀ǫ̀ wexè gots’eèdıì agòjà. Dıı dÇ« xàgeèÉaa sìı hanì gıxè hòÉÇ« ha hÇ«t’e,” Zezì gòhdı. 46 Zezì ı̨Åaà dÇ« xè godo ekò, wemÇ« eyıts’Ç« wechıke gıts’ǫ̀ gode ha gı̨ı̨wÇ« t’à, mǫ̀ht’a nàgeèhza. 47 DÇ« ı̨Åè Zezì ts’ǫ̀ hadı, “NemÇ« eyıts’Ç« nechı mǫ̀ht’a nàgeèhza; nets’ǫ̀ gogede ha gı̨ı̨wÇ«,” yèhdı. 48 Zezì yets’ǫ̀ hadı, “Amìı semÇ« ne? Amìı sechı agı̨ı̨t’e?" 49 Edecheekeè ts’ǫ̀ dakw’ıekwı xè hadı, “Dıı sìı semÇ« eyıts’Ç« sechı agı̨ı̨t’e. 50 Amìı Setà yak’e whedaa k’èagı̨ı̨t’ee sìı sechı, sedè eyıts’Ç« semÇ« agı̨ı̨t’e,” Zezì yèhdı.