Luke 12

1 Ekìıyeè k’e dÇ« ÅÇ«-lemì laàtÅÇ«Ç« eÅèwhede t’à dÇ« eÅek’e aget’ı̨. Zezì edecheekeè ts’ǫ̀ t’akwe xàyaı̨htı, hagòhdı, “Pharısee gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı gıxèahÉı̨ ch’à kexoahdı. Degaı edegeetsı̨ kò gık’ę̀ę̀ eda-le. 2 T’asìı hazǫǫ̀ wègaat’ı̨-le sìı wègaat’ı̨į̀ adle ha, eyıts’Ç« t’asìı deÉı̨į̀ whelaa sìı wek’èhoedzǫǫ̀ adle ha. 3 Eyıts’Ç« togoòtőòo ayìı dàahdıı sìı dzÄh nı̨dè weghÇ« ts’ıìkw’o ha eyıts’Ç« enìı̨tÇ« weÉı̨į̀ dÇ« dzıìhkw’Ç« yìı ayìı dàahdıı sìı dahmò ka gots’Ç« dÇ« hazǫǫ̀ ts’ǫ̀ hòtőò hahodı ha. 4 “Seàgı̨Ä, dıı hanaxèehsı̨ ha, dÇ« naxızhį̀į̀ eÅaàgıìhwhıı sìı gıts’àahjı̨-le, eyı tÅ‘axǫǫ̀ nı̨dè t’asanaxegele ha dìì hÇ«t’e. 5 Hanìkò amìı wets’àahjı̨ ha sìı naxıdaehsı̨ ha: dÇ« eÅaàgòı̨hdè tÅ‘axǫǫ̀ wehÅı̨kǫ̀ goyagoehdè ha wegha dìì-le sìı eyı wets’àahjı̨ ha hÇ«t’e. 6 ChÄ±Ì¨Ä sı̨làı sìı nàke satsÃ²Ì¨Ä zÇ« elı̨ hÇ«t’e, hanìkò ı̨Åàet’ee wı̨ı̨zìı Nǫ̀htsı̨ yenadì-le nıìle. 7 HÄÉÄ, naxıkwìghà hazǫǫ̀ kò Nǫ̀htsı̨ yııhtà hÇ«t’e. Dahjı̨-le, chÄ±Ì¨Ä ÅÇ« nahk’e aahÅı̨ hÇ«t’e. 8 “Ehkw’ı anaxèehsı̨, amìı dÇ« nadÄą̀ sek’èezÇ« hadıı sìı DÇ«-wet’àaÉàa-deè, Nǫ̀htsı̨ weyak’eet’ı̨į̀ gınadÄą̀ yek’èezÇ« hadı ha. 9 Hanìkò amìı dÇ« nadÄą̀ sek’èezÇ«-le hadıı sìı Nǫ̀htsı̨ weyak’eet’ı̨į̀ gınadÄą̀ wek’èhoedzÇ« ha-le. 10 Eyıts’Ç« amìı DÇ«-wet’àaÉàa-deè k’èch’a godee sìı weghÇ« nahoezhe ha, hanìkò amìı Yedàyeh Nezı̨ı̨ k’èch’a godee sìı weghÇ« nahoezhe ha-le. 11 “Eyıts’Ç« eÅègehdèe-kǫ̀ goyìı dÇ« nadÄą̀, k’aodèe eyıts’Ç« dÇ«-sınìyaehtıı-dǫǫ̀ gınadÄą̀ nàahza naxegį̀į̀là nı̨dè, dànì edek’edaahdı ha eyıts’Ç« ayìı dàahdı ha sìı weghÇ« nànıahdè-le. 12 Ekìıyeè k’e nı̨dè ayìı dàahdı ha sìı Yedàyeh Nezı̨ı̨ hoghànaxeehtÇ« ha,” Zezì gòhdı. 13 DÇ« ı̨Åè dÇ«nı nàwo Zezì ts’ǫ̀ hadı, “K’àowo, setà eÅaı̨wo ı̨lè; wets’Ç« t’asìı whelaa sìı sı̨ı̨de sexè Åats’ıyııwa wìı̨dı,” yèhdı. 14 Eyıt’à Zezì yets’ǫ̀ hadı, “Amìı naxıgha dÇ«-sınìyaehtıı-dǫǫ̀ sèhtsı̨?” yèhdı. 15 Zezì dÇ« hazǫǫ̀ ts’ǫ̀ hadı, “Edexoahdı, ets’edì-le hazǫǫ̀ xàÉaa ch’à edexoahdı! DÇ« t’asìı ÅÇ« wets’Ç« t’à zÇ« eda nıìle,” gòhdı. 16 Eyı tÅ‘axǫǫ̀ dıı godı t’à goxè godo: “Ä®Åàà dÇ« ahxee wedèè k’e t’asìı ÅÇ« dèhshÇ«. 17 DÇ« edets’ǫ̀ hadı, ‘Ayìı dàhÅà lì? Edı̨į̀ t’asìı whıhÅa ha gòÉÇ«-le,’ hadı. 18 “Eyıt’à hadı, ‘Dıı hahÅe ha: sets’Ç« xehkǫ̀ gòlaa sìı hazǫǫ̀ nagoehwha ha, eyı gà xehkǫ̀ denahk’e gÇ«chàa gohtsı̨ ha. Sets’Ç« t’asìı hazǫǫ̀ dèhshÇ«Ç« sìı ekÇ« goyìı whıhÅa ha. 19 Eyı tÅ‘axǫǫ̀-ı̨dè dıı haehsı̨ ha, “Ä®daà ÅÇ« xo gha t’asìı ÅÇ« whıhÅa. Eyıt’à k’èhoèhÉa ha, shèhtı̨ı̨, ehdÇ«Ç«, eyıts’Ç« sìgoèt’ı̨ı̨ zÇ« k’alahwho ha,” ’ edets’ǫ̀ hanì nànıwo. 20 “Hanìkò Nǫ̀htsı̨ yets’ǫ̀ hadı, ‘GonezÇ«-le dìì! Dıı toò nedą̀Äzhį̀ı̨ neghÇ« ìchı ha. T’asìı ÅÇ« edegha ts’atà wheÄhÅaa sìı hot’eè amìı weghaelı̨į̀ ade ha?’ yèhdı. 21 “DÇ« t’asìı ÅÇ« wets’Ç« nǫǫ̀ kò Nǫ̀htsı̨ ts’ǫ̀ dÇ« ahxee elı̨-le nı̨dè wexè hagǫ̀ht’e ha,” Zezì gòhdı. 22 Eyıts’Ç« Zezì edecheekeè ts’ǫ̀ hadı, “Eyıt’à ayìı t’à aahda ha, ayìı ghÇ« shèahzhe ha, eyıts’Ç« ayìı goht’ǫǫ̀ t’à-aaht’ı̨ ha sìı ghÇ« nànıahdè-le. 23 Ts’eedaa sìı bò nahk’e wet’àaÉà hÇ«t’e, eyıts’Ç« gozhį̀į̀ goht’Ç« nahk’e wet’àaÉà hÇ«t’e. 24 Tatsǫ̀gaà hoòlà gıdaànıahdè: dèè k’e t’asìı geehshe-le, eyıts’Ç« xehkǫ̀ t’asìı gehÅa-le, hanìkò Nǫ̀htsı̨ gowàedı. Tatsǫ̀gaà nahk’e aahÅı̨ hÇ«t’e! 25 Ayìıha t’asìı ghÇ« nànıahdè? DÇ« wı̨ı̨zìı nànıwo t’à ı̨Åè sadzeè deÉǫ̀ǫ̀ edaà adele ha nıìle. 26 Eyı haı̨htsòa haahÅe ha dìì nı̨dè ayìıha t’asìı ghÇ« nànıahdè? 27 “Dèè k’e ı̨t’ǫ̀chàa dehshee sìı wedaànıahdè. Eghàlaeda-le kò wèdaat’ı̨ hÇ«t’e. Ehkw’ı anaxèehsı̨, k’àowocho Solomon wèdaat’ı̨ nàhtőı̨ ts’ı̨ı̨wÇ« kò eyı ı̨t’ǫ̀chàa yenahk’e wèdaat’ı̨ hÇ«t’e. 28 Hanì Nǫ̀htsı̨ tÅ‘oh wèdaat’ı̨ı̨ whehtsı̨ı̨ sìı dıı dzÄę̀ k’e dehshe hanìkò satsÇ« kwıìgeehdè hÇ«t’e. Eyı wenahk’e nezı̨į̀ naxık’èdì xè goht’Ç« nezı̨ı̨ naxıghàle ha hÇ«t’e. Hanìkò naxınì nàtso-le dìì. 29 Ayìı ghÇ« shèahzhe ha, ayìı aahts’è ha, eyı hanıı ghÇ« nànıahdè-le. 30 Dıı nèk’e dÇ« hazǫǫ̀ Nǫ̀htsı̨ k’èezÇ«-le sìı eyı hanıı zÇ« k’alagedè. Nǫ̀htsı̨ naxıtà eyı hazǫǫ̀ wet’à aahda yek’èezÇ« hÇ«t’e. 31 Ekò naxı̨ sìı, Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« wehak’eaht’į̀, eyı haahÅà nı̨dè t’asìı hazǫǫ̀ wet’à ts’eedaa eyı sı naxıghàyele ha hÇ«t’e. 32 “Secheekeè, ÅÇ«-lea aaht’e kò dahjı̨-le. Nǫ̀htsı̨ naxıtà, Nǫ̀htsı̨ Wenàowoò k’ę̀ę̀ hòÉÇ«Ç« naxıghàÉà ha wegha nezı̨ hÇ«t’e. 33 T’asìı hazǫǫ̀ naxıts’Ç« sìı naxıghÇ« nàedì gà eyı sǫǫ̀mba dÇ«-teèt’ı̨ı̨ ghàahÅe. Sǫǫ̀mbawò nàzà-le sìı edegha aahtsı̨. Yak’e t’asìı nezı̨ı̨ wheahÅa nı̨dè wek’ehowı ha-le, eeÉį̀ı̨-dǫǫ̀ geeÉį̀ ha-le, eyıts’Ç« yììda yedè ha-le. 34 Edı̨į̀ t’asìı deÉǫ̀ǫ̀ naxıgha nezı̨į̀ wheahÅaa sìı ekÇ« ts’ǫ̀ naxıdzeè wheÉÇ« ha,” Zezì gòhdı. 35 Zezì edecheekeè ts’ǫ̀ hadı, “Naxıts’ǫ̀ K’àowo gha ts’atà dahkw’e xè naxık’aàk’Ç« t’aats’ǫǫ̀ dèk’ǫ̀ aahwhÇ«. 36 K’àowo nàsı̨deè gots’Ç« nǫ̀ǫtÅa gots’ǫ̀ wecheekeè gıdanaèhÉı̨ laaht’e. K’àowo nǫ̀ǫtÅa xè enìı̨tÇ« ts’aht’ı nı̨dè ekòet’ıì gıts’ǫ̀ enìxàechı ha. Eyı wecheekeè lanì weda ts’atà dahkw’e. 37 Eyı wecheekeè edets’Ç« k’àowo daà ts’atà geèhkw’e t’à gıgha sìghà ha hÇ«t’e. Ehkw’ı anaxèehsı̨, k’àowo ededı̨ sınìtÅa gà edecheekeè ladà k’e shègezheè agole ha, eyıts’Ç« goghàhodì ha. 38 K’àowo to whaà nììtÅa kò wecheekeè gıda ts’atà gogèhÉÇ« nı̨dè gıgha sìghà hòÉÇ« ha hÇ«t’e. 39 Eyıt’à dıı wedaànıahdè: EdahxÇ« dÇ« wekǫ̀ enìxàgı̨ı̨zhì ts’ııdì. DÇ« wekǫ̀ gòÉÇ«Ç« sìı ayìı sadzeè k’e eeÉį̀ı̨-dǫǫ̀ yekǫ̀ enìxàezhì ha yek’èezÇ« nı̨dè wekǫ̀ enìxàgeezhì ch’à kexoehdı ha ı̨lè. 40 Naxı̨ sı, DÇ«-wet’àaÉàa-deè ayìı sadzeè k’e wexaahÅı-le sìı k’e nììtÅa ha ne t’à, wegha ts’atà dahkw’e,” Zezì gòhdı. 41 Peter Zezì ts’ǫ̀ hadı, “K’àowo, eyı godı wet’à goxı̨ zÇ« hoghàgoı̨htÇ« nì, hanì-le-ı̨dè dÇ« hazǫǫ̀ gha nìı̨t’e?” yèhdı. 42 Zezì yets’ǫ̀ hadı, “DÇ« nezı̨ı̨ aahÅı̨ xè goahsǫǫ̀ k’ehoahÉa. Eyı hanıı dÇ« sìı wets’ǫ̀ k’àowo edecheekeè hazǫǫ̀ ts’ǫ̀ k’àowoò ayele ha. WeghÇ« shèts’ezhee gı̨ı̨wÇ« nı̨dè goghàÉeedı ha. 43 Wets’Ç« k’àowo nǫ̀ǫtÅa nı̨dè wecheekeè hanì yegha eghàlaeda yaÉı̨ nı̨dè, eyı dÇ« wexè sìghà ha hÇ«t’e. 44 Ehkw’ı anaxèehsı̨, eyı k’àowo sìı t’asìı hazǫǫ̀ wets’Ç« sìı yets’ǫ̀ k’àowoò ayele ha. 45 Ekò edahxÇ« eyı dÇ« edets’ǫ̀ dıı hadı, ‘Sets’ǫ̀ k’àowo whaà nı̨dè jÇ« nǫ̀ǫtÅa ha ne,’ hadı t’à k’àowo wecheekeè dagǫ̀ǫhÉa eyıts’Ç« shètı̨ xè yedÇ« zÇ« k’alawo. 46 Wets’Ç« k’àowo dàht’e nǫ̀ǫtÅa ha yexaelı-le dzÄę̀ k’e hÇ«tsaa nììtÅa ha. K’àowo hòtőò nàyeehkwa ha eyıts’Ç« dÇ« gıgha ehkw’ı-ahodı-le sìı goxè whedaà ayele ha. 47 “Eyı dÇ«, wets’Ç« k’àowo dànıwÇ« yek’èezÇ« kò yınì k’ę̀ę̀ eghàlaeda-le xè yegha ts’atà wheda-le nı̨dè hòtőò nàweekwa ha hÇ«t’e. 48 Ekò dÇ« k’àowo dànıwÇ« yek’èezÇ«-le t’à ekÇ«-le eghàlaı̨dà nı̨dè hòtőò-lea zÇ« nàweekwa ha. Gots’ǫ̀ K’àowo t’asìı ÅÇ« goghàı̨la nı̨dè wegha t’asìı ÅÇ« hots’ehtsı̨ goı̨hwhÇ« ha. Gots’ǫ̀ K’àowo deÉǫ̀ǫ̀ t’asìı ÅÇ« gotÅ‘aà whela agǫ̀ǫ̀là nı̨dè deÉǫ̀ǫ̀ wegha eghàlats’eeda goı̨hwhÇ« ha hÇ«t’e,” Zezì gòhdı. 49 Zezì edecheekeè ts’ǫ̀ hadı, “Dıı nèk’e kǫ̀ dèk’ǫ̀ǫ agohÅe gha jÇ« ts’ǫ̀ ahjà. Hòt’a kǫ̀ dìtÅa nı̨dè dehwhÇ«! 50 Hanìkò hoìla setehoewı ha hÇ«t’e. Eyı wetehoewı gots’ǫ̀ sıì segha dìì. 51 Dıı nèk’e ts’èwhı̨į̀ agohÅe gha jÇ« ts’ǫ̀ ahjà dahwhÇ« nì? Ą̃le ne, dÇ« eÅek’èch’a geeda gha jÇ« ts’ǫ̀ ahjà hÇ«t’e. 52 JÇ« gots’Ç« ı̨daà eÅèot’ı̨ gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı, eÅek’èch’a geeda ha. Ä®Åèhkǫ̀ goyìı dÇ« sı̨làı nàdè nı̨dè dÇ« taı, dÇ« nàke k’èch’a geeda ha. Hanì-le-ı̨dè dÇ« nàke sìı dÇ« taı k’èch’a geeda ha. 53 Gotà gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı edeza k’èch’a geeda ha, eyıts’Ç« gıza edetà k’èch’a geeda ha. GomÇ« gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı edetì k’èch’a geeda ha, eyıts’Ç« gıtì edemÇ« k’èch’a geeda ha. Eyıts’Ç« ts’èko edeza ts’èkeè k’èch’a geeda ha, eyıts’Ç« dÇ« ts’èkeè gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı edetsı̨ k’èch’a geeda ha,” Zezì gòhdı. 54 Zezì dÇ« hazǫǫ̀ ts’ǫ̀ hadı, “DÃ Ì¨Ä gots’Ç« k’oh hawe nı̨dè ekòet’ıì ‘ChÇ«h agode ha,’ dahdı, hòt’a wek’ę̀ę̀ agot’į̀. 55 Sazı̨ gots’Ç« nawhets’ı nı̨dè, ‘Edı ha,’ dahdı, hòt’a wek’ę̀ę̀ agot’į̀. 56 T’asìı k’èahsÇ« daahtsı̨! Dèè eyıts’Ç« k’oh dànì wègaat’ı̨ı̨ sìı wek’ayaahtı ha dìì-le. Hanìkò dıì naxıdaà dàgot’ı̨ı̨ sìı dànìghÇ« wek’ayaahtı ha dìì? 57 “Ayìı ehkw’ı ne sìı dànìghÇ« edegha wedaànıahdè-le xè weghÇ« goahde-le? 58 DÇ« gık’èch’a eghàlaahda t’à naxıghÇ« nàyaetı kwe-t’ıì gıxè sıìgoahÅe ha hoahdzà. Gıxè nàyaetıı-kǫ̀ ts’ǫ̀ ÅaahtÅe et’ıì gıxè sıìgoahÅe. HaahÅà-le nı̨dè dÇ«-sınìyaehtıı-dǫǫ̀ ts’ǫ̀ anaxegele ha. Eyı dÇ«-sınìyaehtıı-dǫǫ̀ sìı kw’ahtı ghànaxèehtè ha eyıts’Ç« dÇ«-danìı̨laa-kǫ̀ goyanaxegeehxà ha. 59 Ehkw’ı anaxèehsı̨, satsÃ²Ì¨Ä nÇ«Ç«de ts’ǫ̀ naxını̨htőè naahÅa-le nı̨dè, dÇ«-danìı̨laa-kǫ̀ gots’Ç« kÇ«ahdè ha nıìle,” Zezì gòhdı.