Luke 1

1 K’àowo Theophılus, ı̨dèe whaà yatı goghǫ̀t’Ç« wek’ę̀ę̀ goxè dànàhòwoo sìı dÇ« ÅÇ« gıxàeta xè gıghÇ« gı̨ı̨tőè ı̨lè. 2 Kèhoį̀wo gots’Ç« dàgòjàa sìı dÇ« mǫ̀hdaa gıdaà nàhòwo eyıts’Ç« godı nezı̨ı̨ t’à dÇ« xè gogıado. Goxı̨ sı eyı godı et’ıì t’à gots’ǫ̀ gogı̨ı̨de. 3 Eyıt’à sı̨ sı eyı godı nezı̨ı̨ dànì wexèhǫǫ̀woo sìı, deghàà wexàehta ı̨lè. Negha deghàà dek’enèehtőè ha dehwhÇ«. 4 Hanì-ı̨dè ayìı hoghàneètÇ« ı̨lèe sìı hotıì ehkw’ı ne wek’èı̨zÇ« ha. 5 Herod Judea nèk’e k’àowocho elı̨ ekò yahtıı ı̨Åè, Zecharıah wìyeh, eyı nàdè. Abıya yahtıı xàÉaa gogha k’àowo elı̨ı̨ sìı Zecharıah goxè eghàlaeda ı̨lè. Wets’èkeè Elızabeth wìyeh. Ą̃Åak’aà Aaron wets’ıhÉǫ̀ǫ-dǫǫ̀ agı̨ı̨t’e. 6 Ą̃Åak’aà Nǫ̀htsı̨ gha ehkw’ı geeda xè Nǫ̀htsı̨ nàowoò hazǫǫ̀ deghàà gık’į̀ı̨t’e. 7 Hanìkò Elızabeth wezaa gǫ̀hÅı̨ ha dìì ts’ıhÉǫ̀ gıza gǫ̀hÅı̨-le. Hòt’a į̀Åak’aà Ç«hdah gehÅè. 8 Ä®Åàà Zecharıah, wexè yahtıı gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyìı Nǫ̀htsı̨ gha eghàlageeda ı̨lè. 9 Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyìı dzèh-ÅekÇ«Ç« dèk’ǫ̀ ayehÉı̨ gha yahtıı ı̨Åè xàgehtè ı̨lè. Dıì t’à Zecharıah xàgı̨ı̨htı̨. 10 Dzèh-ÅekÇ«Ç« k’eehk’ǫ̀ ekò dÇ« hazǫǫ̀ eyı eÅèwhedee sìı mǫ̀ht’a nàgeèhza, yagehtı. 11 HÇ«tsaa Zecharıah wenadÄą̀ kwe-ladà k’e dzèh-ÅekÇ«Ç« dèk’ǫ̀ǫ gà yak’eet’ı̨į̀ nàwo wegha wègoèht’į̀. 12 Zecharıah yaÉı̨ ekò dèhyeh lajà. 13 Hanìkò yak’eet’ı̨į̀ Zecharıah ts’ǫ̀ hadı, “Nı̨ı̨jı̨-le! Ayìı gha yanehtıı sìı Nǫ̀htsı̨ nıìkw’o hÇ«t’e. Nets’èkeè Elızabeth nezaa nìhtè ha, eyıts’Ç« John wìyeh awı̨ı̨le ha. 14 Wegǫ̀hÅı̨ nı̨dè weghÇ« nınà ha eyıts’Ç« dÇ« ÅÇ« sı gınà agode ha. 15 Nǫ̀htsı̨ sìı dÇ« wet’àaÉàa yììt’ı̨ ha, jìetì wı̨ı̨zìı wewàhodı ha-le. Wegǫ̀hÅı̨ kwe-t’ıì Yedàyeh Nezı̨ı̨ yeyìı nàdè ha. 16 Ededı̨ sìı Israel got’ı̨į̀ ÅÇ«, Nǫ̀htsı̨ gıts’ǫ̀ K’àowo ts’ǫ̀ anagole ha. 17 Ededı̨ sìı gots’ǫ̀ K’àowo nakweè etÅe ha, eyıts’Ç« nakwenàoÉÇ«Ç« Elıjah wets’Ç« ı̨nì nàtsoo wets’ǫ̀-èlı̨ ha. DÇ« edeza ghÇ«negeètÇ« anagole ha. Eyıts’Ç« Nǫ̀htsı̨ k’èagı̨ı̨t’e-le sìı gogı̨ı̨zÇ« xè ehkw’ı geedaà agole ha. Gots’ǫ̀ K’àowo gha dÇ« ts’atà geèhkw’eè agole ha,” yak’eet’ı̨į̀ yèhdı. 18 Zecharıah yak’eet’ı̨į̀ ts’ǫ̀ hadı, “Eyı hagode ha ayìı ghàà wek’èehsÇ« lì? Hòt’a eneèko whıhÅı̨ eyıts’Ç« sets’èkeè sı ts’ǫǫ̀ko whelı̨,” yèhdı. 19 Yak’eet’ı̨į̀ yets’ǫ̀ hadı, “Sı̨, Gabrıel aht’e, Nǫ̀htsı̨ wenadÄą̀ nàhwho hÇ«t’e. Godı nezı̨ı̨ neghàehÉà ha nets’ǫ̀ sı̨ı̨hÉà,” yèhdı. 20 “Eyı hagode gots’ǫ̀ goı̨de-le anede ha, seyatıì negha ehkw’ı-ahodı-le t’à. Hanìkò eyı nèhòı̨wo nı̨dè ayìı dàehsı̨ı̨ sìı hazǫǫ̀ wek’ę̀ę̀ hagode ha,” yèhdı. 21 Eyı wexè hagot’ı̨ ekò dÇ« mǫ̀ht’a Zecharıah k’eènageèhÉı̨, dànìghÇ« whaà gots’ǫ̀ Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyìı ts’ǫ̀ èlı̨ gı̨ı̨wÇ«. 22 Zecharıah xàèhtÅa ekò dÇ« ts’ǫ̀ gode ha dìì t’à gots’ǫ̀ nàÉeetsį̀. Eyıt’à Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyìı wenazhıı xègoèht’į̀ ajà dÇ« hagı̨ı̨wÇ«. 23 Nǫ̀htsı̨kǫ̀-gocho goyìı eghàlaeda yeghÇ« nÇ«Ç«t’e tÅ‘axǫǫ̀ edekǫ̀ ts’ǫ̀ naèhtÅa. 24 Eyı hagòjà tÅ‘axǫǫ̀ wets’èkeè Elızabeth hotıeda-le ajà, sı̨làı sa ts’ǫ̀ dÇ« ta aet’į̀-le. 25 Hadı, “Sets’ǫ̀ K’àowo segha enıìyah eghàlaı̨dà. Dıı dzÄę̀ k’e Nǫ̀htsı̨ eteseèÉı̨. Sezaa gǫ̀hÅı̨ ha t’à dÇ« gıta edeghÇ« į̀į̀zhaehÅı̨-le asį̀į̀là,” hadı. 26 Elızabeth ek’ètaı sa hotıeda-le ekò Nǫ̀htsı̨, yak’eet’ı̨į̀ Gabrıel wìyeh Galılee nèk’e, kǫ̀ta Nazareth ts’ǫ̀ yı̨ı̨hÉà. 27 Yak’eet’ı̨į̀, t’eekogòò Mary wìyeh ts’ǫ̀ yatı nìı̨ÉÇ«. Eyı t’eekoa sìı dÇ« Joseph wìyeh xè honìda ha wììchì ı̨lè. Joseph, k’àowocho Davıd wets’ıhÉǫ̀ǫ-dǫǫ̀ hÇ«t’e. 28 Yak’eet’ı̨į̀ Mary ts’ǫ̀ ajà hayèhdı, “Nexè sìghà welè! Nı̨ sìı ts’èko hazǫǫ̀ nahk’e nexè sìghà hòÉÇ« hÇ«t’e. Nǫ̀htsı̨ nexè hÇ«t’e,” yèhdı. 29 Mary dèhyeh lajà. Dàdıì-adı yı̨ı̨hwhÇ«. 30 Hanìkò yak’eet’ı̨į̀ yets’ǫ̀ hadı, “Mary, nı̨ı̨jı̨-le. Nǫ̀htsı̨ neghÇ« sÇ«nıwÇ« hÇ«t’e. 31 Hotıı̨da-le anede ha; dÇ«zhìa nìı̨htè ha. Zezì wìyeh anele ha. 32 DÇ«-wet’àaÉàa-deè elı̨ ha. Nǫ̀htsı̨ wenahk’e gǫ̀hÅı̨-le Weza gıìhdı ha. Nǫ̀htsı̨ sìı K’àowocho elı̨į̀ ayele ha, wèot’ı̨ k’àowocho Davıd lanì. 33 WelÇ« whìle ts’ǫ̀ Israel got’ı̨į̀ gha K’àowocho elı̨ ha,” yèhdı. 34 Mary yak’eet’ı̨į̀ ts’ǫ̀ hadı, “DÇ«zhìı k’èehsÇ«-le t’à, dànì sexè hagòjà lì?” yèhdı. 35 Yak’eet’ı̨į̀ yets’ǫ̀ hadı, “Yedàyeh Nezı̨ı̨ nek’e ade ha eyıts’Ç« Nǫ̀htsı̨ wenahk’e gǫ̀hÅı̨-le sìı wets’Ç« t’asìı nàtsoo nek’e ade ha. Eyıt’à eyı chekoa degaı wegǫ̀hÅı̨ ha sìı Nǫ̀htsı̨ Weza wìyeh ha. 36 Nèot’ı̨ Elızabeth ts’ǫǫ̀ko whelı̨ kò ededı̨ sı dÇ«zhìa nìhtè ha. Ededı̨ ‘weza whìle’ gıìhdıı sìı dıì xè ek’ètaı sa hotıeda-le hÇ«t’e. 37 Nǫ̀htsı̨ sìı t’asìı wegha dìì gǫ̀hÅı̨ nıìle,” yèhdı. 38 Mary hadı, “Nǫ̀htsı̨ sets’ǫ̀ K’àowo hÇ«t’e. Sexè dàgode ha nı̨ı̨dıı sìı, wek’ę̀ę̀ welè,” yèhdı. Eyı tÅ‘axǫǫ̀ yak’eet’ı̨į̀ yets’ǫǫ̀ ajà. 39 Yak’eet’ı̨į̀ yets’àèhtÅa tÅ‘axǫǫ̀, Mary ı̨whÄą̀ shìh ta Judea nèk’e ts’ǫ̀ kǫ̀taèhtÅa. 40 Zecharıah wekǫ̀ goyaèhtÅa, edèot’ı̨ Elızabeth eÉı̨ ts’ǫ̀et’ıì wınà t’à edeyàdo. 41 Elızabeth Mary godeè yıìkw’o ts’ǫ̀et’ıì bebìa yechÇ« whedaa sìı hòtőò nàèhdÇ«. Yedàyeh Nezı̨ı̨ Elızabeth k’e ajà t’à, 42 Mary ts’ǫ̀ hòtőò hadı, “Hazǫǫ̀ ts’èko daats’ǫ̀, nexè sìghà hÇ«t’e eyıts’Ç« eyı chekoa nìı̨htè ha sìı wexè sìghà hÇ«t’e. 43 Sets’ǫ̀ K’àowo wemÇ« sets’àèhtÅa t’à sets’ǫ̀ sìghà nàhòwo. 44 Neèhkw’Ç« ts’ǫ̀et’ıì bebìa chÇ« whedaa sìı sıì wınà t’à hòtőò nàèhdÇ«. 45 Gots’ǫ̀ K’àowo ayìı dànèhdıı sìı wek’ę̀ę̀ agode ha, negha ehkw’ı-ahodı t’à nexè sìghà hÇ«t’e,” Elızabeth wınà t’à hadıì xàyaı̨htı. 46 Mary hadı, “Sedzeè t’à Nǫ̀htsı̨ ghàsÇ«ehdı 47 eyıts’Ç« Nǫ̀htsı̨ edaxàsį̀ı̨htı̨ı̨ sìı weghÇ« sedzeè t’à sınà. 48 T’asìı ehÅı̨-le kò sı̨ sį̀į̀hchì hÇ«t’e. JÇ« gots’Ç« ı̨daà, dÇ« hazǫǫ̀ sexè sìghà hÇ«t’e gedı ha. 49 Senǫ̀htsı̨ t’asìı wegha dìì-le sìı segha enıìyah nechàa whehtsı̨. Wıızì Degaı hÇ«t’e. 50 DÇ« hazǫǫ̀ eÅetÅ‘axǫǫ̀-edèe gots’Ç« dÇ« gık’èı̨t’ee sìı gots’ǫ̀ wedzeè eteèÉı̨ hÇ«t’e. 51 Senǫ̀htsı̨ t’asìı wegha dìì-le sìı enıìyah nechàa eghàlaı̨dà hÇ«t’e. DÇ« edınì t’à xàhogedìı sìı nàgodeezhı. 52 K’àowocho gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı k’ahogedè-le agohÉı̨ eyıts’Ç« dÇ« xàhogedì-le sìı gòį̀hchì. 53 DÇ« degeèhdìı sìı nezı̨į̀ shègezheè agohÉı̨, hanìkò dÇ« ahxee sìı t’asìı dÄ nagoèhÉà. 54 Nǫ̀htsı̨, Israel wecheekeè gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı etegoòÉı̨ t’à gots’àı̨dì hÇ«t’e. 55 WelÇ« whìle ts’ǫ̀ Abraham eyıts’Ç« wets’ıhÉǫ̀ǫ-dǫǫ̀ gı̨ı̨lı̨ı̨ sìı etegoòÉı̨ ha, gocho ts’ǫ̀ hadı ı̨lè,” Mary hadıì xàyaı̨tı. 56 Mary taı sa gots’ǫ̀ Elızabeth xè nàı̨dè. Eyı tÅ‘axǫǫ̀ edekǫ̀ ts’ǫ̀ naèhtÅa. 57 Elızabeth webebìa wegǫ̀hÅı̨ ekò dÇ«zhìa nìı̨htı̨. 58 DÇ« gımǫǫ̀ nàdèe eyıts’Ç« wèot’ı̨ dànì gots’ǫ̀ K’àowo wesÇ«nıwÇ« xè wets’ǫ̀ enıìyah hòÉǫǫ̀ ayį̀į̀làa sìı gıghÇ« gıìkw’o ekò hazǫǫ̀ wexè gınà agòjà. 59 Bebìa wegǫ̀hÅı̨ gots’Ç« ek’èdı̨ dzÄę̀ k’e Moses wenàowoò k’ę̀ę̀ bebìa wekwǫ̀ nàat’a. Nàgı̨ı̨t’a ekò wetà Zecharıah wıızì k’ę̀ę̀ wìyeh ha gı̨ı̨wÇ«. 60 Hanìkò wemÇ« hadı, “Ą̃le, John wìyeh ha,” gòhdı. 61 DÇ« hagıìhdı, “Ekò nèot’ı̨ wı̨ı̨zìı hawìyeh nıìle,” gıìhdı. 62 Wetà ts’ǫ̀ nàgeetsį̀, bebìa dàwìyeh ayele ha gı̨ı̨wÇ« t’à dageehke. 63 Eyıt’à Zecharıah t’asìı k’e ts’eetőè gha nàÉeetsį̀. “John wìyeh ha,” dek’enèyı̨ı̨tőè. DÇ« hazǫǫ̀ gıgha enıìyah lanì. 64 Zecharıah hajà ts’ǫ̀et’ıì godeè anajà t’à Nǫ̀htsı̨ ghàsÇ«edı. 65 DÇ« hazǫǫ̀ gıgà agı̨ı̨t’ee sìı gıgha enıìyah lagòjà. Eyıts’Ç« dÇ« hazǫǫ̀ shìh ta Judea nèk’e nàgedèe sìı eyı hagòjà ghÇ« gogede. 66 DÇ« hazǫǫ̀ gıghǫìkw’oo sìı hagı̨ı̨wÇ«, “Hanì-ı̨dè dıı chekoa sìı ayìı elı̨ ha sÇ«nı,” gedı. Gots’ǫ̀ K’àowo wenàowoò wets’ǫ̀-èlı̨ gık’èezÇ«. 67 Zecharıah, Yedàyeh Nezı̨ı̨ wek’e ajà t’à yedahxà xàyaı̨htı hadı, 68 “Gots’ǫ̀ K’àowo, Israel Wenǫ̀htsı̨ weghàsÇ«ts’eedı welè. Edets’Ç« dÇ« edaxàgole ha goghÇ« nììtÅa. 69 K’àowocho Davıd wets’Ç« dÇ« ı̨Åè Edaxàgolee-deè elı̨ ha gots’ǫ̀ yı̨ı̨hÉà. 70 (T’akwe whaà wets’Ç« nakwenàoÉÇ«Ç« degaı t’à gots’ǫ̀ dıı hadı ı̨lè,) ‘DÇ« hazǫǫ̀ gots’ǫ̀ xànegı̨ı̨Éaa eyıts’Ç« dÇ« godzagı̨ı̨hwhÇ«Ç« sìı gıch’à edaxàgole ha. 72 Eyıts’Ç« gocho etegoèhÉı̨ ha, hadı ı̨lè eyıts’Ç« goxè nakenawhehtsı̨ı̨ degaı sìı yenadì ha,’ hadı ı̨lè. 73 Gocho Abraham ts’ǫ̀ dıı hadıì yatı whehtsı̨: ‘DÇ« gots’ǫ̀ xànegı̨ı̨Éa gıch’à edaxàgole ha, eyıts’Ç« ts’eejı̨-le xè wegha eghàlats’eeda ha, 75 t’aats’ǫǫ̀ ts’eedaa ts’ǫ̀, degaı eyıts’Ç« ehkw’ı k’ę̀ę̀ wegha eghàlats’eeda ha,’ hadıì yatı whehtsı̨. 76 Ekò nı̨, seza, Nǫ̀htsı̨ wenahk’e gǫ̀hÅı̨-le wets’Ç« nakwenàoÉÇ«Ç« nègedı ha. Gots’ǫ̀ K’àowo wenakweè naı̨tÅe ha wegha ts’atà sıìgoı̨le ha. 77 Wets’Ç« dÇ« dànì edaxàgeedè ha sìı hoghàgı̨ı̨htÇ« ha; gıhoÅı̨į̀ gıghÇ« nahoezhe t’à edaxàgeedè ha. 78 Nǫ̀htsı̨ sıì etegoòhÉı̨ hÇ«t’e. Edaxàgohtè nı̨dè yak’e gots’Ç« gok’e sa nı̨ı̨dı̨ lagode ha. 79 DÇ« togoòtőòo nàgedèe sìı eyıts’Ç« eÅaàgede ha sìı gık’e dzÄh lagode ha. Edı̨į̀ ts’èwhı̨į̀ goòÉàa sìı ts’ǫ̀ agole ha,” Zecharıah hadıì xàyaı̨tı. 80 Chekoa nechàa dèzhÇ«, wets’Ç« ı̨nì t’à nàtsoò ajà. Israel got’ı̨į̀ gonı ade gots’ǫ̀ ekìı-ka nèk’e nàı̨dè.