Ruk 1
PNG1 Tiofirus, karɨhasɨ se adükarɨ nindou-anafɨ. Nindou afɨndɨ ai nɨne-moatükunɨ God ai yɨhoefɨ mbusümo ramareandɨ ranahambo dɨboadofe sürü papɨmbo mehomo. 2 Sapo nindou dɨdemo weaÅgurühɨ hondü Sisasɨndɨ ratüpurɨ ahamundɨ hɨmboarɨnambo hoeiru mburumbo aboedɨ hoafɨ wataporɨmborümunɨ marundɨ ranahamboemo ai sürü papɨru marundɨ. 3 Ro wandɨhoarɨ muÅguambo moatükunɨ ndorɨhoeimbɨ weaÅgurühɨ tükümefeyo ra tüfoarɨhe fɨfɨrɨmarɨheandɨ. Ranɨmboane asu, Tiofirus, sɨhambo ranɨ-moatükunɨ tüküfe-tüküfe marandɨ ranahambo dɨboadofe sürü papɨmbo ro hohoanɨmoyahanɨ mayoa aboed-ane masahɨ. 4 Ro randɨheandanɨ anɨmbo asu se muÅguambo moatükunɨ sɨhambo yamundɨmarɨhunɨnɨ ra tüfoarowandühɨ fɨfɨrɨmbɨrowanda sahehea. 5 Herot ai Sudia-yafe bogorɨmbofi nüÅguambe nindou mamɨ ahandɨ ndürɨ Sekaraia ai Godɨmbo sesɨ sɨheferambo nindoumbofi manüÅgu, aiana Godɨmbo sesɨ sɨhoemo-rundeimbɨ Abaisa-yomondɨ sɨrambeahɨndɨyu. Ahandɨ nɨmorehɨndɨ ndürɨ ra Erisabetɨyo ai-amboanɨ Aronɨndɨ sɨrambeahɨndɨyo. 6 Yimbu ai Godɨndɨ hɨmboahü mbumundɨ hamɨndɨ nɨmbafembo Adükarɨndɨ hoafɨ hɨmborɨyafeihɨ süÅgurɨne marɨnandɨ. 7 Erisabet ai purüsɨyo hayamboyo ranɨmbo ai Sekaraia-dɨbo nɨmorɨ kefekoate nɨmbafembo boagɨrɨmayafe. 8 Mamɨ sɨmboanɨ Sekaraiandɨ sɨrɨhündɨ ratüpurɨmbo si tüküfeyoambe sesɨ sɨhefe ra Godɨndɨ hɨmboahü ramareandɨ. 9 Sapo Godɨmbo sesɨ sɨheferambo dɨbonɨmbo ranɨ hohoanɨmo süÅgumbo ahambo dɨbonɨmemondowa Godɨmbo sɨhefembo fondɨwamɨ fɨsɨÅarümbɨ moatükunɨ mandɨfembo Adükarɨndɨ worɨ ranambe kefuai mahüfu. 10 Ranɨyo fɨsɨÅarümbɨ moatükunɨ-mayo ranai hai tɨkɨrandühɨ horoambe nɨmorehɨ nindowenihɨ afɨndɨ ranai weindanɨ nɨmboeimbo Godɨmbo dɨdɨbafɨyeihɨ burɨmayei. 11 Ranɨyo asu refeyoambe Adükarɨndɨ sünambeahɨndɨ nendɨ ranai ahambo-so tüküfi fɨsɨÅarümbɨ moatükunɨ mandɨfe fondɨ warɨhondanɨ manüÅgu. 12 Ranɨyu Sekaraia ai hoeirirɨ haya hepünɨfi yɨhɨmbo sɨsɨrɨmefiyu. 13 Åga asu sünambeahɨndɨ nendɨ-mayu ranai hoafɨyundowohü yahuya, “Sekaraia, se yɨhɨmbondamboyafɨ! God ai sɨhafɨ dɨdɨbafɨfe hoafɨ hɨmborɨyumboani. Asu sɨhafɨ nɨmorehɨ Erisabet ai sɨhafɨ nɨmorɨ nderɨmɨndɨmboe. Rananɨmbo se ahambo ndürɨ Son kaboadɨworɨ. 14 Nɨmorɨ ranai tükündɨfiyuanɨ se afɨndɨ hamɨndɨ hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨndamboyafɨ asu nindou amurɨ ranai-amboanɨ afɨndɨ hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨndeimboyei. 15 Nindou ranai ana Adükarɨndɨ hɨmboahü ndüreimbɨ hondündümbui. Aiana yowanɨ wain asu Ågɨnɨndɨ hamɨndɨ bia ra ndümündümbui. Ahambo hondɨ ai wakemɨndɨmbo yaÅgɨrɨyoambe Yifiafɨ Aboedɨ ranai ahandɨ fiambe yadɨdündɨfemboe. 16 Rananɨmbo ai Israerɨhündɨ nindou afɨndɨ ranaheimbo God ahei Adükarɨ-mayu ranahambo sowana hɨhɨndeirɨ ndemündündürɨ Ågumbui. 17 Aiana Godɨndɨ hoafɨ hoafɨyu-randeimbɨ, ahandɨ ndürɨ Eraisa ramefiyu nou, yahurai Ågɨnɨndɨ ndemündü haya Adükarɨmbohünda ai boatei horombondüfi Ågumbui. Aiana afɨndɨ mam-anemo asu nɨmor-anemo asükai mamühɨndeapura aboedɨ-aboedɨndafu, nindou Godɨndɨ hoafɨ hɨmborɨkoate-yei-rɨhündeimbɨ aheimbo hɨhɨrɨndeiranɨ mbumundɨ hohoanɨmo süÅgundɨhi, asu anɨhondümbo-rɨhindeimbɨ Adükarɨ ai kosɨmbo-mayu ranɨmbo dɨdɨboadondearümbui,” mehu. 18 Sekaraia ai sünambeahɨndɨ nendɨ-mayumbo sɨmborɨ hoafɨyundühɨ yahuya, “Asu ro nüÅgundɨhe fɨfɨrɨmandɨhe ranɨ-moatükunɨ ra anɨhondayo amboanɨ? Roana ndeara boagɨrɨyamboanahɨ asu wandɨ nɨmorehɨ amboanɨ boagɨrɨyomboane,” mehundowamboyu. 19 Sünambeahɨndɨ nendɨ ai sɨmborɨ hoafɨyundühɨ yahuya, “Ro Gebrier-anahɨ nda. Roana Godɨndɨ Ågusümboaranɨ-anahɨ nɨmboa arɨhandɨ. Aiyu wambo koamarɨhendɨra sɨhambo aboedɨ hoafɨ hoafɨmbo makosahɨ. 20 Se moai wandɨ hoafɨ ra anɨhondümbo-rowandɨ ranɨmbo-hünda yafadühamɨ tapɨ nɨmbafɨ Ågafɨmbo ranɨ-moatükunɨ ra tükündɨfemboe. Nɨnɨ-sɨmboanɨyo God ai dɨbonɨmayu ranɨ-moatükunɨ ra anɨhondümbo tükündɨfemboe,” mehundo. 21 Ranɨ-moatükunɨ ranai refeyoambe nindou bɨdɨfɨrɨ ai Sekaraiambo weindanɨ nɨmboeimbo hɨmboyahündowohü hohoanɨmoyeihɨya, “Ai nɨmboe Godɨndɨ worambe gedühɨ anüÅgu?” masei. 22 Ai weindanɨ tüküfi huhü aheimbo moai hoafɨ karearü, Åga wanɨ. Ranɨyei asu ai rarɨhi hohoanɨmoyeihɨya awi Sekaraia ai nɨne awambo moatükunɨ ahandɨ hɨmboahümbo Godɨndɨ worɨ ranambe hoeire hayamboyu rawefiyu masei. Ai aheimbo nɨnɨ hoafɨ akɨdou hoafɨyokoate-yundürühɨyu asu ai moanɨ ahandɨ warɨnambo yaÅgɨrɨ sɨsamɨra wakɨmareandɨ. 23 Godɨndɨ worambe Sekaraia ai sapo nɨne-moatükunɨ refe ratüpurɨmbo-mayu ratüpurɨ ra moendɨre hayamboyu asu ai Ågoafɨna mahu. 24 Ranɨ-moatükunɨ ranai refe hayamboyo-ane ranambe ahandɨ nɨmorehɨ Erisabet ranai warandühumbɨyo haya asu ai moai hondahüfeimbɨ amoamo ranambe worɨ hɨnɨÅgɨre ho, Åga wanɨ. 25 Ai yare hoafɨyowohü yahoya, “Haponda ndeara bɨdɨfɨranɨ hondü Adükarɨ ai wambo hɨpoamboreandɨrɨhü ai wandɨ amoanɨÅgɨ nindou hɨmboahü meÅgoro ra raguanamboareandɨ,” meho. 26 Erisabet ai 6 amoamombo nɨÅgoambe God ai sünambeahɨndɨ nendɨ ahandɨ ndürɨ Gebrier ranahambo Gariri hɨfambe Ågoafɨ ahandɨ ndürɨ Nasaret ranɨnambo koamarɨherü. 27 Ai mahu ra nɨmorehɨ sapo nindowenihɨ ahandɨ ndürɨ Sosepɨmbo momo kümarɨhindɨ ranahambo hoafɨ semündü hayamboyu. Sosep ranai ana adükarɨ bogorɨ Defitɨndɨ amoao-yomondɨ sɨrambeahɨndɨyu. Åga asu nɨmorehɨ-mayo ranahandɨ ndürɨ ana Mariayo. 28 Sünambeahɨndɨ nendɨ-mayu ranai nɨmorehɨ ranahambo-so tüküfi hoafɨyundühɨ yahuya, “Karɨhasɨ. Adükarɨ ai se-dɨbo nüÅgumbo sɨhambo aboedɨ-aboedɨmareanɨnɨ,” mehundo. 29 Ranɨyo asu Maria ai sünambeahɨndɨ nendandɨ-mayo hoafɨ ra hɨmborɨyo haya asu ai afɨndɨ hohoanɨmoyowohü nɨne-moatükunɨ hoafɨ yahurai ra yahohaya hoafɨmayo. 30 Sünambeahɨndɨ nendɨ-mayu ranai ahambo hoafɨyundowohü yahuya, “Maria, se ranɨmbo yɨhɨmbondamboyafɨ, Åga God ai sɨhambo Ågusüfoambe aboedɨ fufurɨfoareanɨnɨmboani. 31 Åga rananɨmbo se warandühumbündafɨ hawa nindowenihɨ nɨmorɨ ndowarɨndɨfɨ mbunda asu se ahandɨ ndürɨ Sisas kaboadɨworɨ. 32 Aiana adükarɨ hondünduanɨ ahambo moanɨ Nɨmoamo Hamɨndɨ Hondündɨ nɨmorani mbɨseimboyei. Rananɨmbo asu Adükarɨ God ranai ahambo bogorɨmbondirɨmbui sapo ahandɨ amoao Defit ramefiyu süÅgu. 33 Rananɨmbo ai koadürümbo-koadürümbo Sekopɨndɨ ahuirɨ mamɨyei bogorɨmbondɨfi nüÅguhü, ahandɨ Ågɨnɨndɨ hɨfandarandɨ ranai Ågɨrɨ moendɨndo,” mehundo. 34 Maria ai sünambeahɨndɨ nendɨ-mayu ranahambo hoafɨyondowohü yahoya, “I, ranɨ-moatükunɨ ra nüÅgunde yahurai tükümandɨfea? Asu roana nindowenihɨkoate-anahɨsɨ!” mehondowamboyu. 35 Asu sɨmborɨ ai ahambo hoafɨyundühɨ yahuya, “Yifiafɨ Aboedɨ ranai sɨhafɨ fiambe tükündɨfenɨnɨhü anɨmbo asu Godɨndɨ Ågɨnɨndɨ ranai sɨhambo gabudɨboadeanɨnɨmboe. Ranɨmbo-hündambo anɨmbo asu sürühoeimbɨ nɨmorɨ ranahambo Godɨndɨ Nɨmor-ani mbɨseimboyei. 36 Awi se hɨmborɨyafɨ, sɨhafɨ mbu Erisabet amboanɨ Ågɨrɨ nɨmorɨ wakɨndamɨndo masei boagɨrɨmayoa, Åga haponda warandühumbüyo haya 6 amoamo homboane. 37 Ågɨrɨ God ai nɨnɨ-moatükunɨ refekoate-ndu,” mehu. 38 Asu Maria ai sɨmborɨ hoafɨyowohü yahoya, “Ro Adükarɨndɨ ratüpurɨya-rɨhandeimb-anahɨ, Åga se hoafɨmayafɨ süÅgu ai moanɨ rambɨreandamboane,” mehondowamboyu asu sünambeahɨndɨ nendɨ ranai ndamefiyu. 39 Ranɨ-sɨmboanɨ Maria ai botɨfe naporamɨndɨ haya nɨmai Ågoafɨ mamɨ Sudia hɨfɨ wafuambe anaÅgo ranɨnambo mahafo. 40 Ranɨyo asu ai Sekaraiandɨ worambe ho haya farɨfe hafo Erisabetɨmbo hɨhɨfɨmarandɨ. 41 Erisabet ai Maria hɨhɨfɨmarandɨ ra hɨmborɨyo-ambe asu mare ranambe nɨmorɨ ai ahandɨ furambe saÅgurɨmbo botɨfi piyu marandɨ. Ranɨyo asu Erisabetɨndɨ fiambe Yifiafɨ Aboedɨ ranai tüküfeyowohüyo, ai puküna hoafɨ karɨhoehü hoafɨyowohü yahoya, “God ai sɨhambo aboedɨ-aboedɨmareanɨnɨ muÅguambo nɨmorehɨmbo refendürɨkoate-mayu nou. God ai nɨmorɨ ranahambo amboanɨ aboedɨ-aboedɨrirɨmboani! 43 Awi adükarɨ moatükunɨ wambo tükümefeyondɨrɨ. Åga wandɨ Adükarɨndɨ hondɨ ai wambo hoeifendɨrɨmbo tükümefeyo. 44 Awi se hɨmborɨyafɨ, asu ro sɨhafɨ-mayo hɨhɨfɨ hoafɨ ra kefoendühɨ hɨmborɨhamɨndɨhühɨyahɨ asu nɨmorɨ wandɨ furambe asaÅguru ranai hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨyuhü hohorɨpɨ-hohorɨpɨmayu. 45 Adükarɨndɨ hoafɨ ra se anɨhondümbo-ndowandühɨ ana, asu se hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨndafɨ sapo ranɨ-moatükunɨ ranai anɨhondü sɨhambo tükündɨfenɨnɨmboe,” mehondo. 46 Maria ai yahoya, “Ro wandɨ Ågusüfoambe ra Adükarɨmbo adükar-ani sa hohoanɨmoayahɨ. 47 Asu wandɨ hohoanɨmoambe ranai Godɨmboya wandɨ Aboedambo-reandɨrɨ-randeimbani yaho hɨhɨfɨ-hɨhɨfayo. 48 Ro ahandɨ ratüpurɨya-rɨhandeimbɨya hehea moanɨndɨ nɨmorehɨyahɨ, Åga asu ai wambo hohoanɨmoyuhü ndondomareandɨrɨ. Hapondanambe peyo haya süÅgunambo gogu aho ranambe amboanɨ nindou ai wambo hɨhɨfɨ-hɨhɨfümb-anafɨ mbɨseimboyei, nɨmboe sapo Adükarɨ Hamɨndɨ God ai wambo adükarɨ moatükunɨ ramareandɨ ranɨmbo-hünda. Ahandɨ ndürɨ ra moanɨ sürühoeimbane. 50 Åga asu ahandɨ hɨpoambofe hohoanɨmo ranana nindou dɨdɨyei ahambo ahɨnarɨhorɨ ranaheimbo-so boagɨrɨ tühünɨmbo rande yagodɨmboe. 51 Ai ahandɨ warɨ Ågɨnɨndɨ ranambo adükarɨ ratüpurɨ ratüpurɨmayu. Ai nindou afɨndɨ-afɨndɨyeimbɨ ranaheimbo ahei hohoanɨmo nɨne moaruwai amarondürɨ ranɨ kameihɨ bukürümafoareandürɨ. 52 Ai bogorɨ nindou-memo ahamundɨ nɨmarɨfondɨ wamɨnɨndɨ hɨfɨnɨ hemoafoareapurɨ. Ranɨyo asu nindou ndürɨkoate-memo ranahamumbo nɨmoamo sepurɨmündü botɨmareapurɨ. 53 God ai nindou wembomboyeimbɨ ranaheimbo aboedɨ moatükunɨ yimbureandürɨ asu nindou napombü-mayei ranaheimbo nɨnɨ akɨdou-amboanɨ warambefendürɨkoate koamarɨhendürɨ. 54 Ai ahandɨ ratüpurɨyei-rɨhündeimbɨ Israer ranaheimbo mafarɨhendürɨ ra sapo horombo hoafɨyu masɨhendɨ ranɨ süÅgumboyu hɨpoambomareandürɨ. 55 Ai Abraham asu ahandɨ ahuirɨ mamɨ ranaheimbo hoafɨyondürɨmbo koadürümbo-koadürümbo ra hohoanɨmoyu masɨhendɨ ranɨ süÅgumboyu ramareandɨ,” meho. 56 Maria ai Ågɨmɨ amoamo Erisabetɨ-dɨbo nɨÅgo hɨmboyo asu ai Ågoafɨna asükaiyo hɨhɨrɨfe maho. 57 Erisabet ai ahandɨ nɨmorɨ semɨndɨmbo si tükümefeyondowamboyo asu ranɨ-sɨmboanɨ ai nindowenihɨ nɨmorɨ maserɨmɨndo. 58 Nindou bɨdɨfɨrɨ ai-babɨdɨmbo worɨ yimburɨhindeimbɨ ranɨyei asu ahandɨ wahorɨ mamɨyomo muÅguambo Adükarɨ ai nɨne aboedɨ ranɨ-poanɨmbo moatükunɨ ahambo ramareandɨ ra hɨmborɨyeihehi ai Erisabetɨmbo Ågusüfoambe hɨhɨfɨ-hɨhɨfɨmehündo. 59 Nɨmorɨ ranai mamɨ wikɨyu hayamboyuwane, asu ai ahandɨ fihoearɨ kefetɨrɨhefe mburɨmbo afɨndandɨ ndürɨ süÅgu Sekaraiambofi kafoefimboani sei hehi mahei. 60 Åga asu ahandɨ hondɨ ai hoafɨyowohü yahoya, “Yowanɨ! Ahandɨ ndürɨ ana Son anɨmbombiyu-wamboane,” mehondürɨ. 61 Ranɨyei asu ai ahambo hoafɨyeihɨ seiya, “Asu seana sɨhafɨ sɨrambe moai yahurai ndürɨ ana yaÅgoro,” masahündo. 62 Ranɨyei asu ai ahandɨ afɨndambo warɨnambo yaÅgɨrɨ hoafɨyeihɨ ndürɨ nɨnɨ nɨmorɨ ranahambo kamaboadɨhorɨ masahündo. 63 Sekaraia ai sürü papɨmbo moatükunɨfihɨ ndürɨ pareandühɨ yahuya, “Ahandɨ ndürɨ ana Son-ani,” mehuamboyei. Asu moanɨ nɨmboe yahurai muÅguambo ai hepünɨmehindɨ. 64 Refeyowohüyo asu moanɨ ranambe hamɨndɨ Sekaraia ai asükaiyu hoafɨ ra wataporɨmbo-randühɨya Godɨmbo aboed-ani yahu hoafɨmayu. 65 Ranɨyo asu nindou Ågoafɨ akɨmɨ amarei ranai yɨhɨmbo sɨsɨreandürühɨyo, asu ranɨ-moatükunɨ ramefeyo ranɨ hoafɨ ranai Sudia hɨfɨ wafuambe Ågoafɨ anaÅgo ranɨ-amboanɨ ho-ho marandɨ. 66 MuÅguambo nindou ai ranɨ hoafɨ ranahambo hɨmborɨyei hehi hohoanɨmo kɨkɨrɨhündühɨ düduyahindühɨ seiya, “Nɨmorɨ ra nɨnɨ moatükunɨ nahurai nɨmorɨ tükümandɨfia?” masei. Ai rarɨhi fɨfɨrɨhindɨ Adükarɨndɨ Ågɨnɨndɨ ranai ai-dɨbo anɨÅgo ho. 67 Sonɨndɨ afɨndɨ Sekaraiandɨ fiambe Yifiafɨ Aboedɨ ranai farɨfehüyo asu ai Godɨndɨ hoafɨ ra yare hoafɨyuhɨ yahuya, 68 “Awi sɨhɨrɨ Israerɨ-yafe God Adükarɨ ranahambo aboed-ani mbɨsefomboane. Ai ahandɨ nɨmorehɨ nindowenihɨ ranaheimbo farɨhefendürühɨ aheimbo aboedambofe-ndürɨmbohünda makusu-ani. 69 Ahandɨ ratüpurɨyu-randeimbɨ amoao Defitɨndɨ sɨrambeahɨndɨyu ai sapo nindou Ågɨnɨndɨ sɨhefɨmbo aboedambofe-munɨmbo-mayu ranahambo dɨbonɨmayundo. 70 Ai ahandɨ sürühoeimbɨ hoafɨ hoafɨyomo-rundeimbɨ-yomondɨ süÅgu horombo hoafɨyu masɨhendɨ hoafɨ ra süÅgumareandɨ. 71 Ranɨ hoafɨ ra yahurai yare hoafɨyuhɨ yahuya ai nindou sɨhefɨmbo hürütümb-anei. Asu yɨboarukoarɨhimun-anei ranahei Ågɨnɨndɨ warambeahɨndɨ aboeda hündɨhemunümbui yahu hoafɨyu masɨhendɨ. 72 Ai sɨhefɨ amoao mamɨmbo hɨpoambondeandürümbui. Asu ahandɨ hoafɨ hoafɨyu fɨramündü masɨhendɨ ranahambo hohoanɨmondümbui. 73 Sɨhefɨ amoao Abrahamɨmbo ai dabarɨfihɨ hoafɨyu masɨhendɨ. 74 Ai sɨhefɨ hürütümbɨyei warambeahɨndɨ aboedambo hürühefemunühɨ, asu ai sɨhefɨmbo ahandɨ ratüpurɨ yɨhɨmbo sɨsɨrɨfekoate ratüpurɨmbo ra süÅgurɨhi yahombo hoafɨyu masɨhendɨ. 75 Asu rananɨmbo sɨhɨrɨ yaÅgɨrɨ nɨmboefambe amboanɨ, sɨhɨrɨ moanɨ sürühehundeimbɨndefɨ mbundɨhu, aboedɨ mbumundɨ hamɨndɨ ahandɨ hɨmboahü muÅguambo si aho ra nɨmboefomboane. 76 Haponda, wandɨ nɨmorɨ, sɨhambo ana Nɨmoamo Hamɨndɨ Hondündɨ hoafɨ hoafɨyafɨ-randeimb-anafɨ mbɨseimboyei. Seana Adükarɨmbohünda horombondafo Ågafühɨ ahambohünda nafɨ dɨdɨboadondowandühɨ ahandɨ nendɨ ranaheimbo ahei moaruwai hohoanɨmo ra amboawi yahohü moaruwai hohoanɨmo-ambeahɨndɨ aboedambofe-ndürɨmboani yahombohünda. 78 God ahandɨ hɨpoambofe hohoanɨmonambo sɨmborɨ si nahurai koaboadeanda kodɨmboe. 79 Rananɨmbo nindou yɨfɨmbo yɨhɨmboyeihɨ nɨmbɨ nɨmaroanɨ anɨmboei aheimbo si boakɨboadeandürɨmboe. Asu rananɨmbo sɨhefɨmbo aboedɨ nɨmarɨmbo nafɨ nafuindamuna Ågemboyefɨ,” Sekaraia ra mehu. 80 SüÅgunambo Son ai adükarɨyuhümbo asu Yifiafɨ Aboedɨ ranai-amboanɨ ahandɨ fiambe Ågɨnɨndɨ tükümefeyo. Ai hu nɨmɨ wohɨ furɨkoate-reandühɨ nüÅgu humbo Israer so boatei weindahɨ tükümefiyu.
